I FZ 94/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Bartosz Wojciechowski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. INC. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Po 642/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. INC. na decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2024 r. nr 398000-COP.4103.19.2023.AFE w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2018 r. do grudnia 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 11 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Po 642/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku J. INC. (dalej: spółka, skarżąca, strona) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 31 lipca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2018 r. Sąd I instancji zauważył, że skarżąca spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca we wniosku powołała się na art. 61 § 3 p.p.s.a. i wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki i znaczną szkodę spółki. Spółka wskazała, że organ egzekucyjny zajął wierzytelności na jej rachunkach bankowych. Skarżąca nie podała jednakże, jakie konkretnie rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny, w jakiej wysokości posiadała środki na tych rachunkach bankowych, nie podała również, czy poza zajętymi rachunkami bankowymi posiada inne rachunki bankowe, czy na tych rachunkach posiada środki pieniężne oraz czy posiada środki pieniężne w gotówce. Skarżąca nie podała również w jakiej wysokości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje przychody. W ocenie Sądu, twierdzenia skarżącej podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mogą stanowić wystarczającego uzasadnienia dla wstrzymania wykonania decyzji, gdyż skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na jej aktualną sytuację finansową. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie w sytuacji, w której wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków mogących skutkować wygenerowanie znacznego zadłużenia spółki, utratę płynności finansowej, a w konsekwencji jej upadłość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie podjęcie działań nakierowanych na skorzystanie z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Powinna ona jednak mieć świadomość tego, że analizowane tu uprawnienie wiąże się z obowiązkiem należytego uzasadnienia składanego wniosku, tak stosownymi twierdzeniami, wnioskowaniami, jak i dokumentami, na okoliczność wykazania spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Konieczne jest zatem przedstawienie we wniosku szczegółowych informacji uzasadniających wystąpienie zdarzeń, które powodują ziszczenie się choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Materiał, do którego odnosi się sąd administracyjny oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie, może być materiałem, który po części został dołączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10; CBOSA). Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Należy zauważyć, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (co zresztą zauważyła i potwierdziła również strona w uzasadnieniu zażalenia). Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 P.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że, chociaż we wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki i znaczną szkodę spółki, to jednocześnie nie podała, które konkretnie rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny, w jakiej wysokości posiadała środki na tych rachunkach bankowych, nie podała również, czy poza zajętymi rachunkami bankowymi posiada inne rachunki bankowe, czy na tych rachunkach posiada środki pieniężne oraz czy posiada środki pieniężne w gotówce. Skarżąca nie podała również, w jakiej wysokości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje przychody. Rację miał zatem WSA w Poznaniu, przyjmując, że twierdzenia skarżącej podniesione we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie mogą stanowić wystarczającego uzasadnienia dla wstrzymania wykonania decyzji, jako że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na jej aktualną sytuację finansową. W opinii NSA nie naruszała art. 61 § 3 p.p.s.a przyjęta przez Sąd I instancji ocena, że skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca, spółka powinna była uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jej sytuację finansową i materialną, czego jednak nie uczyniła. Powyższej konstatacji nie może zmienić też analiza danych wynikających z przeprowadzonego w sprawie postępowania o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r., I SPP/Po 117/24 (utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025 r., I SPP/Po 117/24) odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W zakresie wstrzymania wykonania decyzji nie jest wystarczające złożone do akt sprawy o prawo pomocy oświadczenie o sytuacji finansowej i materialnej spółki, zwłaszcza że spółka poparła je tylko częściowo dokumentami, o przedłożenie których wezwał ją sąd, tłumacząc to brakiem możliwości przetłumaczenia ich na język polski. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA