I GSK 1678/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 246/14 o odrzuceniu skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Objętym skargą kasacyjną postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odrzucił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2014 r. Wezwaniem z dnia [...] maja 2014 r. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej podpisania i podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie zostało odebrane dnia [...] czerwca 2014 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął dnia [...] czerwca 2014 r. Braki formalne skargi nie zostały jednak uzupełnione. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę, gdyż nie uzupełniono jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. W skardze kasacyjnej M. S., działając przez pełnomocnika adwokata R. F., zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 67 § 5 k.p.a. poprzez niedoręczenie pisma zobowiązującego do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnikowi strony, a jedynie stronie – podczas gdy po ustanowieniu w sprawie pełnomocnika sąd winien wszelkie pisma doręczać pełnomocnikowi strony. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, podnosząc w szczególności, że w sytuacji, gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenie dokonane na adres strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika, w konsekwencji czego nie wywiera skutku procesowego. Zdaniem kasatora, z powodu niewysłania pisma wzywającego do uzupełnienia braków formalnych bezpośrednio pełnomocnikowi strony, zasadny jest wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi ustawa stanowi inaczej, ponieważ z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny skargę tę odrzuca. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. W sytuacji gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo, jeśli przedtem go nie złożył. W orzecznictwie wskazywano, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym (warunkiem jest zatem, aby pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu strony także przed sądami administracyjnymi). Wniosek taki wyprowadzono z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. (mającego z mocy art. 166 p.p.s.a. zastosowanie także do postanowień), nakazującego sądowi wydawanie orzeczeń na podstawie akt sprawy, przez które należy rozumieć zarówno akta sądowe, jak i akta z postępowania administracyjnego (vide: postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 286/08, por. także J.P. Tarno: "Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci jej podpisania oraz podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie to zostało wysłane bezpośrednio na adres skarżącego i odebrane w dniu [...] czerwca 2014 r. Według WSA termin do uzupełnienia braków formalnych bezskutecznie upłynął dnia [...] czerwca 2014 r., w związku z czym Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji było nieprawidłowe, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się skuteczne pełnomocnictwo z dnia [...] listopada 2013 r. udzielone adw. R. F. przez M. S. (karta akt administracyjnych nr 15). Treść tego pełnomocnictwa wskazuje, że obejmuje ono również umocowanie do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Wobec powyższego należało uznać, że Sąd I instancji nieprawidłowo doręczył wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi bezpośrednio na adres skarżącego. W sytuacji bowiem gdy strona postępowania ustanowiła pełnomocnika, brak jest podstaw prawnych do doręczania pism bezpośrednio stronie. Doręczenie dokonane w takiej sytuacji pod adresem strony jest bezskuteczne w stosunku do jej pełnomocnika, a zatem bezskuteczne również procesowo (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1907/05). Podkreślenia zatem wymaga, że ustanowienie pełnomocnika obliguje sąd do doręczenia pisma bezpośrednio pełnomocnikowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 402/12). Z tych powodów zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi było nieprawidłowe i podlegało uchyleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, mając na uwadze uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (publ: ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23), w której przyjęto, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.