I GZ 110/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 108/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 108/14 odmówił W. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie podatku akcyzowego. Sąd I instancji uznał, że skoro W. G. w skardze wniósł o uchylenie wskazanego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2013 r., którym Dyrektor stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2013 r. o włączeniu dowodów do sprawy wszczętej wnioskiem W. G. o wznowienie postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku akcyzowym i równocześnie zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to skarga jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., więc z tego powodu prawo pomocy nie mogło być przyznane. Sąd poddał także analizie merytorycznej wniosek skarżącego i odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zażaleniu do NSA W. G. wniósł o uchylenie tego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, bowiem objęte kontrolą NSA postanowienie WSA w K. mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Wyjaśnienia przede wszystkim wymaga, że w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem W. G. NSA poddał ocenie wyłącznie postanowienie WSA w K. z dnia 10.03.2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na bezzasadność skargi. W ocenie sądu kasacyjnego zaskarżone rozstrzygnięcie jest trafne, choć jego motywy wymagają częściowej korekty. Zatem prawidłowo Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, uznając, że jego skarga była oczywiście bezzasadna. Wskazać w tym miejscu należy, że pojęcie "oczywistej bezzasadności skargi" w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie zostało ustawowo zdefiniowane. Z doktryny prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych na ten temat wynika, że skargą oczywiście bezzasadną jest taka skarga, która już na "pierwszy rzut oka" tj. bez potrzeby przeprowadzania głębszej analizy prawnej, nie może zostać uwzględniona przez sąd (por. Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803 i postanowienia NSA: z dnia 18.04.2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, z dnia 14.02.2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, z dnia 27.04.2012 r., sygn. akt II GZ 142/12, z dnia 8.05.2013 r., sygn. akt II GZ 209/13, z dnia 15.04.2014 r., sygn. akt II GZ 164/14; wymienione orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem NSA w rozpoznawanej sprawie zaistniała oczywista bezzasadność skargi z tego względu, że przepis na którym oparto zaskarżone postanowienie jest jednoznaczny, a więc bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek jego wykładni całkowicie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego; przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu w sprawie włączenia dowodu do sprawy. Należało zatem przyznać rację WSA w K., że z tego powodu skarga W. G. musiała być uznana za bezzasadną, a to implikowało odmowę przyznania prawa pomocy. Zbędne wobec powyższego, a tym samym błędne są te motywy kontrolowanego postanowienia, w których WSA w opisanej sytuacji poddał wniosek skarżącego analizie merytorycznej i wykazał, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na niespełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stwierdzić należy, że WSA w K. nie mógł jednocześnie oddalić wniosku w oparciu o dwie różne podstawy prawne, czyli art. 247 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przepisów tych nie stosuje się łącznie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny w każdym przypadku musi wybrać i zastosować właściwą podstawę prawną dla podjętego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.