I GZ 186/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 92/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. odmówił W. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] października 2013 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w sprawie podatku akcyzowego. Sąd I instancji dokonując oceny wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy stwierdził, że wobec oczywistej bezzasadności jego skargi wynikającej z faktu niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie organu w przedmiocie włączenia dowodu do sprawy oraz skargi na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji poddał również analizie merytorycznej wniosek skarżącego i odmówił przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W zażaleniu do NSA W. G. wniósł o uchylenie tego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne, bowiem postanowienie Sądu I instancji pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego poddane zostało postanowienie Sądu I instancji wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdził on, że skarżącemu nie przysługiwało prawo pomocy wobec oczywistej bezzasadności wniesionej przez niego skargi, a więc wobec wystąpienia przesłanki określonej w art. 247 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "oczywistej bezzasadności skargi", o której mowa w powołanym przepisie, w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie zostało ustawowo zdefiniowane. Z doktryny prawa i orzecznictwa sądów administracyjnych na ten temat wynika, że skargą oczywiście bezzasadną jest taka skarga, która już na "pierwszy rzut oka" tj. bez potrzeby przeprowadzania głębszej analizy prawnej, nie może zostać uwzględniona przez sąd (por. Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803 i postanowienia NSA: z dnia 18.04.2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, z dnia 14.02.2012 r., sygn. akt II GZ 41/12, z dnia 27.04.2012 r., sygn. akt II GZ 142/12, z dnia 8.05.2013 r., sygn. akt II GZ 209/13, z dnia 15.04.2014 r., sygn. akt II GZ 164/14). W rozpoznawanej sprawie zaistniała oczywista bezzasadność skargi z tego względu, że przepis na którym oparto zaskarżone postanowienie jest jednoznaczny, a więc bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek jego wykładni całkowicie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749) nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu w sprawie włączenia dowodu do sprawy. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny skargi wniesionej przez W. G. jako bezzasadnej. Konsekwencją takiego stwierdzenia była również prawidłowa odmowa przyznania prawa pomocy skarżącemu we wnioskowanym zakresie. Zbędne wobec powyższego, a tym samym błędne, były te motywy zaskarżonego postanowienia, w których Sąd I instancji w opisanej sytuacji poddał wniosek skarżącego analizie merytorycznej, co do wypełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wykazał, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na ich niespełnienie. Zauważyć również należy, że Sąd I instancji nie mógł jednocześnie oddalić wniosku w oparciu o dwie różne podstawy prawne, czyli art. 247 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przepisów tych nie stosuje się łącznie. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny w każdym przypadku musi wybrać i zastosować właściwą podstawę prawną dla podjętego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.