I GZ 186/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia O. sp. z o.o. w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 maja 2017 r.; sygn. akt I SA/Kr 393/17 o odrzuceniu skargi O. sp. z o.o. w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] stycznia 2017 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 17 maja 2017 r. odrzucił skargę O. Sp. z o.o. w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy. Wskazał, że 16 stycznia 2017 r. do organu II instancji zostało nadane w placówce pocztowej pismo radcy prawnego Bartosza B. z 16 stycznia 2017 r. wraz z załączonymi wypowiedzeniami pełnomocnictw dla tego radcy prawnego oraz adwokata Marka G. (datowanymi na 21 grudnia 2016 r.). W związku z powyższym, organ w dniu 26 stycznia 2017 r. (data stempla pocztowego) wysłał zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2017 r. bezpośrednio na adres strony skarżącej. Odpis decyzji został doręczony Spółce 31 stycznia 2017 r. W dniu 6 marca 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem organu II instancji, została nadana w Urzędzie Pocztowym skarga na ww. decyzję. W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu Sąd I instancji wskazał, że w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została skutecznie i prawidłowo doręczona stronie skarżącej 31 stycznia 2017 r., to termin do wniesienia skargi upływał 2 marca 2017 r. Ponieważ przesyłkę zawierającą skargę nadano 6 marca 2017 r., to strona uchybiła ustawowemu 30-dniowemu terminowi, przewidzianemu do wniesienia środka prawnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, poprzez odrzucenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie jako złożonej z niezachowaniem ustawowego terminu zaskarżenia, który liczony był od dnia 31 stycznia 2017 r., tj. od momentu doręczenia decyzji Spółce, a nie od dnia 3 lutego 2017 r., tj. dnia, w którym decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki. Strona podkreśliła, że pomimo wypowiedzenia pełnomocnictwa, które to wypowiedzenie zostało doręczone organowi 19 stycznia 2017 r., organ miał obowiązek wysłać decyzję z 20 stycznia 2017 r. temu pełnomocnikowi. Powołała się przy tym na treść art. 138i § 3 Op, który stanowi, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie od wypowiedzenia, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Skarżąca, w sytuacji, gdy nie zwolniła pełnomocnika z nałożonego na niego obowiązku 2-tygodniowego działania w imieniu strony, stała na stanowisku, że data doręczenia decyzji pełnomocnikowi winna być datą, od której należy liczyć termin do złożenia skargi na decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Bez znaczenia jest przy tym termin, w którym decyzję doręczono stronie. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 138i § 2 ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia organu podatkowego. Tym samym, w sytuacji, gdy otrzymał on 19 stycznia 2017 r. pismo zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa z 21 grudnia 2016 r., miał obowiązek skierować decyzję do strony, a nie pełnomocnika i od tej daty winno się liczyć termin do złożenia skargi do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 53 § 1 ppsa skargę wnosi się, za pośrednictwem organu, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). W związku z treścią unormowań zawartych w art. 145 § 2 Op oraz art. 67 § 5 ppsa, jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, pisma doręcza się jej pełnomocnikowi. Wówczas konsekwencje prawne są związane z doręczeniem pisma pełnomocnikowi strony. Przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny, jeżeli więc strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom. (v. postanowienie SN z 8 września 1993 r. III CRN 30/93, postanowienie NSA z 1 lutego 2013 r. II OSK 3053/12, postanowienie NSA z 15 września 2011 r. II GSK 1761/11, postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r. I GZ 88/09). Termin do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna więc swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało ono doręczone stronie (v. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2000 r. III RN 157/99). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja z [...] stycznia 2017 r. została doręczona w odpisach zarówno pełnomocnikowi Spółki - r. pr. Bartoszowi B. (za pomocą systemu ePUAP 3 lutego 2017 r.) - jak i stronie. Przyczyną wysłania przez organ decyzji do pełnomocnika jak i bezpośrednio do strony było zawiadomienie, pismem z 16 stycznia 2017 r., o wypowiedzeniu pełnomocnictwa udzielonego przez O. sp. z o.o. w Krakowie r. pr. Bartoszowi B. w dniu 21 grudnia 2016 r. Pismo to wpłynęło do organu - Izby Celnej w Krakowie - 19 stycznia 2017 r., strona zaś odebrała decyzję 31 stycznia 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że prawidłowo Sąd I instancji, przy niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, przyjął za termin doręczenia odpisu decyzji dzień 31 stycznia 2017 r., czyli datę doręczenia decyzji bezpośrednio Spółce. Udzielone pełnomocnikowi - r. pr. Bartoszowi B. - pełnomocnictwo szczególne zostało przez niego wypowiedziane 21 grudnia 2016 r. Pełnomocnik zawiadomił organ o wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa (jak również pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi Markowi G.) pismem z 16 stycznia 2017 r., które zostało doręczone organowi 19 stycznia 2017 r. Tym samym organ prawidłowo, przyjmując że Spółka na dzień wydania decyzji nie posiada już pełnomocnika, odpis wydanej 20 stycznia 2017 r. decyzji wysłał na adres Spółki. Termin 30-dniowy na złożenie skargi do sądu administracyjnego, wynikający z art. 53 § 1 ppsa, należało zatem liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, czyli 31 stycznia 2017 r. Za nie mające procesowego znaczenia należało natomiast uznać doręczenie przedmiotowej decyzji również byłemu pełnomocnikowi. Na uwzględnienie nie zasługuje podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 138i § 3 Op. Zgodnie z jego treścią adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie od wypowiedzenia, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Spółka nie zwolniła pełnomocnika z tego obowiązku, jednakże w sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało wypowiedziane 21 grudnia 2016 r., obowiązek działania jeszcze przez dwa tygodnie ustał 4 stycznia 2017 r. Tym samym przepis ten nie znajdował zastosowania do decyzji wydanej [...] stycznia 2017 r. Organ związany był natomiast treścią art. 138i § 2 Op który stanowi, że ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa szczególnego wywiera skutek od dnia zawiadomienia o tym organu podatkowego. Od tej daty organ ma obowiązek uwzględnienia zmiany w zakresie reprezentacji strony. Dlatego też za prawidłowe należy uznać działanie organu, w postaci doręczenia decyzji bezpośrednio Spółce, w sytuacji gdy nie miała ona pełnomocnika. Zasadnie w tej sytuacji, nie naruszając art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, Sąd I instancji odrzucił skargę Spółki, wniesioną 6 marca 2017 r., czyli po upływie wynikającego z art. 53 ppsa ustawowego terminu, liczonego od 31 stycznia 2017 r. Biorąc powyższe pod rozwagę, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.