I GZ 237/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1949/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G.-K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] czerwca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1949/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G.-K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawierał uzasadnienia oraz nie został poparty żadnymi dokumentami przemawiającymi za jego uwzględnieniem. J. G.-K. (dalej jako: "Skarżąca") złożyła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a., polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji w sytuacji realnego zagrożenia dla dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez nią w razie dokonania zwrotu kwoty dofinansowania określonej w zaskarżonej decyzji, a także na nienależytym uzasadnieniu odmowy wstrzymania decyzji, pomimo wykazania przez Skarżącą przesłanek wskazujących na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wynikają bezpośrednio z treści uzasadnienia skargi złożonej w sprawie. Nadto podkreśliła, że Działania Instytucji Wdrażającej to przejaw skrajnego rygoryzmu i wrogiego nastawienia organu do Beneficjentów, pomimo wykonania przez nich umowy zgodnie ze skomplikowanymi i wymagającymi zasadami projektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Zatem, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieprzewidywalne i trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych w prowadzonej działalności gospodarczej w razie konieczności zwrotu znacznej sumy dofinansowania w wysokości prawie 200.000 zł, a tym samym do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po jej stronie. W ocenie NSA, podniesione przez Skarżącą okoliczności nie mogły przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości określonej kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kwoty przypadającej do zwrotu i majątku, jakim dysponuje skarżąca) - nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżąca ani we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ani w zażaleniu, nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na stronę (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Pomijając już okoliczność, że skarżąca wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, to nawet nie pokusiła się o uzupełnienie tych dokumentów na obecnym etapie rozpoznawanego zażalenia. W takiej sytuacji pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Sąd I instancji został bowiem pozbawiony możliwości oceny, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, podejmując rozstrzygnięcie, musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko, co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Reasumując Sąd I instancji wnikliwie ocenił złożony wniosek, wskazując na jego istotne braki w zakresie wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej i konstatując, że wobec braku przedstawienia szczegółowej sytuacji majątkowej wniosku, nie mógł on zostać uwzględniony. Pełnomocnik zapomina, iż to na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek wskazania okoliczności na jego poparcie a argumentację tą wzmacniają dokumenty obrazujące sytuację finansową strony. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.