I GZ 259/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. j. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2078/18 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu w sprawie ze skargi A. Sp. j. z siedzibą w R. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") postanowieniem z 14 marca 2019 r. o sygn. akt V SA/Wa 2078/18, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi spółki A. Spółka Jawna z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca" albo "spółka") na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z 27 września 2018 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu odrzucił skargę (pkt 1.) i zwrócił skarżącej 1500 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2.). Spółka wniosła skargę na wskazaną wyżej decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju. Do skargi, podpisanej przez radcę prawnego M.S., dołączone było pełnomocnictwo, które jednak nie obejmowało swoim zakresem reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 grudnia 2018 r. radca prawny M.S. został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed WSA lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 stycznia 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta akt sądowych nr 28). Wobec nie nadesłania żądanego pełnomocnictwa w zakreślonym terminie WSA postanowieniem z 14 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2078/18 odrzucił skargę i zwrócił skarżącej 1500 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przygotował stosowne pełnomocnictwo i wraz z pismem przewodnim przekazał je w dniu 22 stycznia 2019 r. przyjętemu na praktykę studentowi prawa B.K., polecając mu nadanie powyższych pism tego samego dnia przesyłką pocztową na adres WSA. Praktykant poinformował następnie, że wyżej wymienione pisma zostały nadane zgodnie z poleceniem. Na podstawie powyższej informacji radca prawny M.S. nabrał przekonania, że przedmiotowe wezwanie skarżącej zostało wykonane w sposób prawidłowy. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżącej opisał jak wyglądała współpraca z praktykantem B.K. Nadmienił przy tym, że praktykant wielokrotnie nie wywiązywał się z powierzanych obowiązków, nie mniej jednak w istniejącej sytuacji na rynku pracy, trudnym było znalezienie osoby chętnej do pomocy w kancelarii. Do powyższego zażalenia pełnomocnik skarżącej załączył pełnomocnictwo do reprezentowania spółki m.in. przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z redakcji powyższego przepisy wynika zatem obowiązek odrzucenia skargi nie spełniającej wymogów ustawowych, nie zaś jedynie uprawnienie sądu do podjęcia takiego działania. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że brak formalny w postaci niewłaściwego pełnomocnictwa, nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie. W związku z powyższym WSA był zobowiązany do wydania postanowienia o odrzuceniu skargi spółki. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej podnosi, że nieuzupełnienie braku formalnego nie wynikało z winy samego pełnomocnika lub spółki, lecz z niesubordynacji osoby odbywającej praktykę studencką w B. Spółka komandytowa z siedzibą w G. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej odwołuje się do pojęcia winy, stosowanego przy rozstrzyganiu o przywróceniu terminu, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. W związku z tym uzasadnionym jest odwołanie się do orzecznictwa oraz poglądów doktryny dotyczących pojęcia winy przy naruszeniu i przywróceniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4). W orzecznictwie podnosi się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Tym bardziej, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają reprezentowaną przez niego stronę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej profesjonalny pełnomocnik zobligowany jest do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalistami. Podkreślenia wymaga, że zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Ustanowiony pełnomocnik odpowiada więc za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt. II OZ 1353/16; z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym podkreślić należy, że jeżeli pełnomocnik posługuje się inną osobą do wykonania zleconych mu zadań, to uchybienia dokonane przez tę osobę powinny być traktowane jako uchybienia samego pełnomocnika, a więc i strony postępowania. Tym samym zaniedbanie pracownika kancelarii prowadzonej przez pełnomocnika skarżącego należy rozumieć jako uchybienie samego pełnomocnika, wobec tego nie zostało uprawdopodobnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że przekroczono termin do wniesienia zażalenia bez winy pełnomocnika, a więc i samej strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 193/19). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że pełnomocnik ponosi pełną odpowiedzialność za działania osób wykonujących na jego rzecz zlecone zadania. Samo przeświadczenie pełnomocnika skarżącej o nadaniu na Poczcie przekazanej praktykantowi korespondencji, nie pozwala stwierdzić, że dochował on odpowiedniej staranności. Radca prawny M.S. poprzestał na słabej, subiektywnej przesłance jaką było zapewnienie praktykanta o nadaniu korespondencji. Pełnomocnik nie zweryfikował powyższego twierdzenia w księdze nadawczej Kancelarii Prawnej M.S. Spółka komandytowa, czego wymagał obiektywny podwyższony miernik staranności. Radca Prawny M.S. miał bowiem świadomość co do sposobu i jakości wykonywania zadań przez praktykanta B.K. Ponadto odnosząc się do pełnomocnictwa stanowiącego załącznik do zażalenia na postanowienie WSA oraz stanowiącego zdaniem pełnomocnika dowód na okoliczności wskazane w treści uzasadnienia, stwierdzić należy, że stanowi ono jedynie dowód daty sporządzenia dokumentu oraz daty poświadczenia zgodności odpisu pełnomocnictwa z jego oryginałem. Obie te daty, odpowiedni: 17 stycznia 2019 r. oraz 21 stycznia 2019 r., nie wnoszą jednak niczego do rozważań w przedmiocie dochowania terminowi na uzupełnienie braków formalnych skargi zgodnie z zarządzeniem Prezesa Wydziału z 21 grudnia 2018 r. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji