I OPP 27/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. S. o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Włodzimierza Rymsa, Jana Kacprzaka i Marii Rzążewskiej od orzekania w sprawie ze skargi A. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz skargi A. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OPP 12/09 o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej [...] września 2005 r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07) postanawia: 1. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Włodzimierza Rymsa, Jana Kacprzaka i Marii Rzążewskiej od orzekania w sprawie sygn. akt I OPP 12/09, ze skargi A. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07), ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] września 2005 r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, 2. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OPP 12/09 o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07), ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej [...] września 2005 r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OPP 12/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę A. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej [...] września 2005 r., [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07). Pismem z dnia 5 kwietnia 2009 r. A. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Włodzimierza Rymsa, Jana Kacprzaka i Marii Rzążewskiej od orzekania w sprawie sygn. akt I OPP 12/09, z jego skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07). W piśmie tym A. S. złożył także skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OPP 12/09, którym to postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony stanowi doniosłą gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, określonymi w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek, w sytuacji gdy zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Właściwym do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego jest sąd administracyjny przed którym sprawa się toczy, o czym stanowi art. 22 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie dotyczące rozpoznania skargi A. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej [...] września 2005 r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sygn. akt VI SA/Wa 1175/08 (poprzednio IV SA/Wa 842/07), zostało zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I OPP 12/09 o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania. Wskazać należy, że zgodnie z art. 168 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Oznacza to, że postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne w toku instancji i nie podlegają zaskarżeniu. Prawomocność zaś tych postanowień oznacza zakończenie postępowania w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że z treści pisma A. S. z dnia 5 kwietnia 2009 r. wynika, iż jest on niezadowolony z rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego jego skargi na przewlekłość postępowania i dlatego występuje z wnioskiem o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Włodzimierza Rymsa, Jana Kacprzaka i Marii Rzążewskiej, którzy rozpoznawali tę skargę. Podkreślić w tym miejscu należy, że wniosek o wyłączenie sędziego wnosi się w toku postępowania z tego względu, że ma on zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd. Skoro zatem postępowanie w tej konkretnej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I OPP 12/09, to wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalny, bowiem nie ma na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, lecz zmierza do podważenia rozstrzygnięć podjętych prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r. W związku z tym uznać należy, że nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie, która nie jest rozpoznawana przez ten Sąd. Należy zatem uznać, że wnioski o wyłączenie sędziów Włodzimierza Rymsa, Jana Kacprzaka i Marii Rzążewskiej,są niedopuszczalne i podlegają odrzuceniu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, wskazać należy, iż właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania rodzi skutek określony w art. 175 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wprowadza przymus adwokacko - radcowski w sporządzeniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 276 (zdanie drugie) tej ustawy. Przeniesienie art. 175 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do postępowania wznowieniowego pozostającego we właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza rozciągnięcie przymusu adwokacko - radcowskiego na sporządzenie skargi o wznowienie postępowania (z uwzględnieniem sytuacji określonych w art. 175 § 3 i wyłączeniem sytuacji wymienionych w art. 175 § 2). Taki pogląd był już wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienia NSA sygn. akt I OSK 312/09 z dnia 1 kwietnia 2009 r., I OZ 908/08 z dnia 15 stycznia 2009 r., I OZ 888/08 z dnia 22 grudnia 2008 r., I OSK 1338/08 z dnia 21 listopada 2008 r., I OZ 290/08 z dnia 22 kwietnia 2008 r., II OSK 173/08 z dnia 13 lutego 2008 r., I OZ 45/08 z dnia 12 lutego 2008 r., I OSK 1739/07 z dnia 3 grudnia 2007 r.). Uznać zatem należy, że obowiązek sporządzenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez adwokata, bądź radcę prawnego, w świetle powyższego, nie budzi wątpliwości. Podkreślić należy, że odpowiednie stosowanie art. 175 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu wznowieniowym pozostającym we właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym mowa w art. 276 tej ustawy, oznacza nie tylko istnienie obowiązku sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez podmioty wymienione w art. 175 § 1 i § 3 ustawy, ale jednocześnie wymaga odrzucenia skargi wznowieniowej sporządzonej osobiście przez skarżącego niekorzystającego z wyłączenia, o którym stanowi art. 175 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym. W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I OPP 12/09, została sporządzona przez stronę osobiście, w związku z czym uznać należy, że ten brak skargi wznowieniowej, będący uchybieniem nieusuwalnym, musi powodować jej odrzucenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 oraz art. 276 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.