I OSK 1274/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-03

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powiat, którego zarząd jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a decyzję o odszkodowaniu w pierwszej instancji wydał starosta działający jako organ administracji rządowej, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego postępowania przed NSA, w którym rozstrzygane było zagadnienie prawne dotyczące legitymacji strony w podobnej sytuacji. Sąd uznał, że powiat, jako właściciel nieruchomości i podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, powinien być uznany za stronę postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu K. od postanowienia WSA w Gdańsku odrzucającego skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. WSA odrzucił skargę, uznając, że powiat nie jest stroną w sprawie. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na legitymację zarządu powiatu. Następnie WSA ponownie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Zarząd Powiatu wniósł kolejną skargę kasacyjną, a NSA postanowił zawiesić postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów NSA.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 678/14 odrzucającego skargę Zarządu Powiatu K. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Starosta K. i wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], zezwolił na realizację inwestycji drogowej wraz z infrastrukturą techniczną, m. in. na działkach 3091/2, 3091/3, 3091/4, położonych w obrębie G., gmina K. oraz działkach nr 95/4, 95/5, 95/7, 3090/3, 3090/4, 3090/5, 3090/10 położonych w obrębie K., gmina P. Starosta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 15 stycznia 2014 r., Nr [...], ustalił odszkodowanie w wysokości 157 600,00 zł na rzecz Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo K. za w/w nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością Powiatu K. Do wypłaty odszkodowania zobowiązano Zarząd Powiatu K. Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Zarząd Powiatu K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 257/14, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a"), odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Sąd uznał, że ani powiat, ani zarząd tego powiatu, nie powinni być uznani za stronę postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję w pierwszej instancji wydał starosta (będący jednocześnie członkiem zarządu powiatu). Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu K. od powyższego postanowienia, postanowieniem z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2089/14, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił postanowienie Sądu I instancji. Sąd wskazał, że skoro Zarząd Powiatu był adresatem decyzji ustalającej odszkodowanie za przejęte nieruchomości, to tym samym przyjąć trzeba, iż winien on być uznany za stronę postępowania administracyjnego w myśl art. 28 K.p.a. Legitymacja do działania w postępowaniu rozciągała się także na postępowanie sądowoadministracyjne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r. o sygn. akt OPS 1/03 oraz z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie NSA skoro Starosta K. działał jako podmiot wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, to nie mógł być on uznany za organ jednostki samorządowej, jaką jest powiat. W ocenie NSA przyjęcie stanowiska, że wydanie decyzji przez starostę – działającego jako organ administracji rządowej – odbiera zarządowi powiatu (będącemu organem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania) legitymację skargową prowadziłoby do sytuacji, w której zarząd pozbawiony by był jakiejkolwiek możliwości domagania się kontroli decyzji odszkodowawczych. Zatem NSA uznał, że skoro powiat (poprzez swój zarząd) działa jako jednostka samorządu terytorialnego, która jest z mocy prawa właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę powiatową i równocześnie podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania, to przysługuje jej rola strony w postępowaniu o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Tym samym NSA uznał, że błędne było przyjęcie przez Sąd I instancji stanowiska, z którego wynikał brak legitymacji Zarządu Powiatu K. do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 678/14, na podstawie art. 58 § 1 p kt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę Zarządu Powiatu K. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że przed dokonaniem oceny merytorycznej skargi Sąd bada, czy spełnia ona wymogi formalne. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Liczba odpisów pisma procesowego i odpisów załączników jest zależna od liczby stron uczestniczących w postępowaniu, a odpisy składanego pisma procesowego wraz z odpisami załączników są doręczane następnie przez Sąd wszystkim pozostałym stronom (uczestnikom) postępowania. Brak wymaganych odpisów skargi stanowi brak formalny, w wyniku którego skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. Sąd I instancji wskazał, że pomimo wezwania Zarząd Powiatu K. nie uzupełnił braków formalnych skargi, zatem skargę należało odrzucić. Od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2015 r. skargę kasacyjną wniósł Zarząd Powiatu K., zastępowany przez radcę prawnego, zarzucając: 1) art. 49 § 1 w z w. z art. 47 § 1 p.p.s.a., przez nieuzasadnione wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, w sytuacji, gdy wcześniej podjęte przez Sąd czynności wskazują, że braki takie nie występowały, 2) art. 49 § 1 i art. 6 w zw. z art. 67 § 5 p.p.s.a., przez nieuzasadnione, niepełne, niejednoznaczne i wprowadzające w błąd sformułowanie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, 3) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przez odrzucenie skargi mimo nieprawidłowego i nieuzasadnionego wezwania do usunięcia jej braków formalnych, co spowodowało, że termin do uzupełnienia braków nie zaczął biec, a wezwanie pozbawione było sankcji, a zatem nie zachodziła przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie tego przepisu, 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., przez nieprzedstawienie stanu sprawy i niewyjaśnienie przyczyn zastosowania przyjętych podstaw prawnych dla zaskarżonego postanowienia. W oparciu powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zauważyć należy, iż zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, a zatem zależy od uznania sądu. Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno zatem być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające i uzasadniające zawieszenie postępowania. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2071/13, na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Powiatu Warszawskiego Zachodniego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2126/12 w sprawie ze skargi Powiatu Warszawskiego Zachodniego na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2012r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanowił: na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. przedstawić składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy w postępowaniu administracyjnym, w którym decyzję o odszkodowaniu, należnym od powiatu – jako samorządowej osoby prawnej – wydał w pierwszej instancji starosta, będący - na podstawie art. 26 ust. 2 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) przewodniczącym zarządu powiatu i reprezentujący powiat na zewnątrz lub w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego następuje kontrola takiej decyzji, powiat ten może występować w charakterze strony"? W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania w sprawie powyższej, w której to sprawie skargę wniósł organ administracji publicznej orzekający w sprawie w pierwszej instancji. Zasadne jest zatem zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały składu siedmiu sędziów w sprawie o sygn. akt I OSK 2071/13. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło