I OSK 150/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-05
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Elżbieta Kremer, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odrzucił zarzuty dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, opierając się na dokumentacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a nie na ostatnim stanie spokojnego posiadania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo odrzuciły zarzuty dotyczące danych z ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzygnięcie oparto na materiale dowodowym znajdującym się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, a nie na stanie spokojnego posiadania, ponieważ ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy wykonał zalecenia sądu z poprzedniego postępowania, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania były niezasadne.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. zgłosiła zarzuty do danych zawartych w operacie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granicy między jej działką a działkami sąsiednimi. Starosta dwukrotnie odrzucił zarzuty, a decyzje te były uchylane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (PWINGiK). Po kolejnych decyzjach Starosty i PWINGiK, Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie uchylił decyzję PWINGiK z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Po ponownym postępowaniu, PWINGiK ponownie utrzymał w mocy decyzję Starosty o odrzuceniu zarzutów. WSA w Rzeszowie oddalił skargę M.W., uznając, że organ wykonał zalecenia sądu. NSA oddalił skargę kasacyjną M.W. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1728/15 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 23 września 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1728/15 oddalił skargę M. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z [...] października 2015 r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta Powiatu Rzeszowskiego w 2012 r. prowadził postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. Boguchwała. Informację o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków ogłoszono 6 marca 2013 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego pod poz. 1260.
Podaniem z 25 marca 2013 r. M. W. zgłosiła Staroście Powiatu Rzeszowskiego zarzuty do ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków danych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr ewid. [...] stanowiącej jej własność a nr [...] stanowiącej własność S. G. i nr [...] stanowiącej własność P. K.
Starosta dwukrotnie orzekał o odrzuceniu zarzutów, a to decyzjami z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] grudnia 2014 r., które były uchylane decyzjami PWINGiK w Rzeszowie odpowiednio z dnia [...] lipca 2013 r. i z dnia [...] stycznia 2014 r.
Następnie decyzją z [...] maja 2014 r. Starosta Powiatu Rzeszowskiego po raz kolejny orzekł o odrzuceniu zgłoszonych przez M. W. zarzutów.
Po rozpatrzeniu odwołania M. W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. PWINGiK w Rzeszowie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na skutek skargi M. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 14 maja 2015 r., sygn. II SA/Rz 1450/14, uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania. Z wydanych w sprawie decyzji nie wynikało, na podstawie jakich istniejących materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostały określone podczas modernizacji punkty graniczne nieruchomości skarżącej. Organ odwoławczy wskazywał zaś w kolejnych swych decyzjach na wady dokumentacji dotyczącej podziału działki [...], który włączono do zasobu ewidencji gruntów w dniu 13 kwietnia 1994 r. pod nr [...]. Kwestia położenia punktów granicznych wymagała zatem dalszego wyjaśnienia z uwzględnieniem punktów granicznych działki nr [...] sprzed podziału w celu wykazania, że podjęte prace modernizacyjne nie doprowadziły do powstania sporów granicznych, lecz wskazały w zmodernizowanej ewidencji stan prawny nieruchomości na podstawie danych ewidencyjnych.
Decyzją z [...] października 2015 r. PWINGiK w Rzeszowie ponownie utrzymał zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] maja 2014 r. w mocy. W uzasadnieniu podano, że podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykorzystano dokumentację zgromadzoną w zasobie, w tym operat z podziału działki nr [...] włączony do zasobu 13 kwietnia 1994 r. pod nr [...]. Brakujące punkty pozyskano zgodnie z postanowieniami § 82 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. przez digitalizację rastrowego obrazu mapy ewidencyjnej z 1974 r. W celu wykonania zaleceń Sądu sporządzony został operat techniczny przyjęty do zasobu w dniu 26 sierpnia 2015 r. Wynika z niego, że współrzędne punktów załamania granic działki nr [...] sprzed podziału i działki nr [...] zostały odczytane z dotychczasowej analogowej mapy ewidencyjnej metodą digitalizacji. Punkty graniczne oznaczone na mapie synchronizacyjnej numerami [...], [...], [...]wyznaczające zachodnią granicę działki nr [...] są jednoznaczne z punktami granicznymi działki nr [...] sprzed jej podziału. Nie było zatem możliwości wykazania różnic współrzędnych punktów granicznych sprzed podziału działki nr [...] z punktami granicznymi wykazanymi w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym, ponieważ punkty te pokrywają się. Punkty graniczne oznaczone numerami [...] i [...] wyznaczające wschodnią granicę działki nr [...] wynikają zaś z podziału działki [...] (operatu technicznego nr [...]). Prace modernizacyjne nie doprowadziły więc do zmian w konfiguracji i przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], a punkty graniczne działki nr [...] i dawnej [...] sprzed modernizacji są tożsame z punktami granicznymi tych działek po modernizacji. Ze spisanego w trakcie oględzin w terenie protokołu z dnia 30 października 2013 r. wynika, że na gruncie istnieje spór dotyczący zasięgu własności pasa gruntu szerokości około 1 - 1,5m porośniętego trawą i wykorzystywanego jako dojazd przebiegający pomiędzy działkami nr [...] i [...], który nie może zostać rozstrzygnięty w postępowaniu ewidencyjnym.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła M. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za nieuzasadnioną i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm., dalej: P.g.i.k.). Na wstępie zaznaczył, że już w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1450/14 stwierdzone zostało, iż zarzuty do operatu opisowo-kartograficznego zgodnie z art. 24a ustawy zostały zgłoszone z zachowaniem warunków formalnych określonych w tym przepisie. Zarzuty dotyczyły przebiegu granicy pomiędzy jej działką nr [...], a działkami nr [...] stanowiącej własność S. G. i działką nr [...] stanowiącej własność P. K. W ocenie Sądu zalecenia z wyroku z dnia 14 maja 2015 r. organ wykonał. Z operatu wykonanego na potrzeby postępowania przez geodetę uprawnionego inż. S. K. l. z 25 sierpnia 2015 r. wynika, że podstawą ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] przy przeprowadzaniu modernizacji ewidencji gruntów była analogowa mapa ewidencyjna. Punkty graniczne pomiędzy działką nr [...] a dawną działką nr [...] (przed podziałem) pokrywają się z punktami granicznymi pomiędzy działkami nr [...] a nr [...]. Nie było więc potrzeby "nakładania" na siebie map przed podziałem i po podziale skoro w tym zakresie mapy się pokrywają, a więc nie ma rozbieżności. Nie popełniono więc błędu przy przyjęciu tych danych w oparciu o materiały znajdujące się w zasobie, tj. materiały z podziału działki nr [...] oraz dane geodezyjne i kartograficzne z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Rzeszowie nie spełniające obowiązujących standardów technicznych, tj. mapę ewidencji gruntów obowiązującą przed modernizacją a wykonaną w 1974 r. przez OPGK w Rzeszowie jako drugi etap sporządzenia mapy zasadniczej. Pomiaru sytuacji na terenach zabudowanych dokonano metodą bezpośrednią, a na pozostałym obszarze sczytano z mapy analogowej w oparciu o powiększenia zdjęć lotniczych. Przy modernizacji ewidencji współrzędne punktów załamania granic m.in. działki nr [...] sprzed podziału i działki nr [...] odczytano z dotychczasowej analogowej mapy ewidencyjnej, metodą digitalizacji. Punkty graniczne oznaczone na zarysie pomiarowym nr [...], nr [...], nr [...] wyznaczające zachodnią granicę działki nr [...] są jednoznaczne z punktami granicznymi działki nr [...] sprzed podziału – a więc punkty te pokrywają się. Z kolei punkty graniczne oznaczone na zarysie pomiarowym nr [...] i nr [...] wyznaczają natomiast wschodnią granicę działki nr [...] i wynikają z dokumentacji podziałowej działki nr [...] na [...] i nr [...]. Z operatu tego, jak i z materiałów podziałowych wynika jasno, że działki nr [...] i nr [...] w ogóle nie mają wspólnej granicy, bo pomiędzy nimi znajduje się część działki nr [...], która je rozdziela.
Sąd podkreślił, że co do zasady podział działki ma znaczenie dla przebiegu granic tylko pomiędzy tymi powstałymi z podziału. W świetle materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych nie ulega wątpliwości, że podział działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...] nie miał żadnego wpływu na przebieg wschodniej granicy działki nr [...], żadnemu przesunięciu na mapie nie uległa wówczas ta granica. Wynika to z dokumentów źródłowych, które wykorzystano przy modernizacji. Wbrew twierdzeniom skarżącej mapa ewidencyjna po modernizacji co do przebiegu granicy wschodniej działki nr [...] jest zbieżna z mapą ewidencyjną obowiązującą przed modernizacją. W ocenie Sądu organy dostatecznie wyjaśniły, że błędu w tym zakresie w toku prac modernizacyjnych nie popełniono.
Odnosząc się natomiast do argumentów skargi Sąd stwierdził, że treść protokołu granicznego jako takiego ma znaczenie wówczas, gdy został on sporządzony w odpowiednim postępowaniu i ma podstawy w obowiązujących przepisach, a ponadto został podpisany przez uprawnione osoby – co do zasady istotne jest np. czy rzeczywiście osoby pod nim podpisane były w chwili sporządzania tego protokołu właścicielami nieruchomości, których on dotyczy. Tymczasem ze zgromadzonych w aktach materiałów wynika, że w dniu 23 września 1993 r. (data sporządzenia protokołu granicznego znajdującego się w operacie podziału działki nr [...]) F. W. nie był właścicielem działki nr [...]. W aktach znajduje się bowiem decyzja z [...] grudnia 1985 r. Naczelnika Gminy Boguchwała, którą przejęto na własność Państwa gospodarstwo rolne K. W. i F. W., w tym działki nr [...] i nr [...] w N. Zgodnie z pkt 3 tej decyzji działka nr [...] o pow. [...]ha została jedynie im przydzielona do bezpłatnego użytkowania. Podstawą prawną tej decyzji były przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin. Dopiero decyzją z dnia [...] października 1993 r. nr [...] w oparciu o art. 118 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, Kierownik Urzędu Rejonowego w Rzeszowie przeniósł prawo własności działki nr [...] o pow. [...]ha położonej w N. stanowiącej własność Skarbu Państwa na rzecz K. W. i F. W. Decyzja ta – jak wynika z klauzuli umieszczonej na odwrocie, stała się ostateczna dnia 17 listopada 1993 r. Z powyższego wynika, że 23 września 1993 r. F. W. nie będąc właścicielem działki nr [...], czy też nr [...] bądź nr [...] nie mógł skutecznie składać jakichkolwiek oświadczeń co do przebiegu granicy. Treść ww. protokołu nie ma więc mocy prawnej, tym bardziej, że nie był on sporządzony w toku postępowania rozgraniczeniowego, tylko na potrzeby podziału działki.
Sąd stwierdził, że przeprowadzone postępowanie w zakresie zarzutów do danych z operatu po modernizacji, jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz zebranych materiałów, potwierdziło przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] uwidoczniony na aktualnej mapie na podstawie materiałów znajdujących się w zasobie. Natomiast organy w tym postępowaniu nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów granicznych jeśli się takie ujawnią. Po złożeniu zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo – kartograficznym, które zgodnie z art. 24a ust. 8 P.g.i.k. postępowanie administracyjne ma na celu wyjaśnienie czy dane te znajdują potwierdzenie w dokumentach, które były podstawą ich ujawnienia czy też nie i w świetle zgromadzonych dowodów brak było podstaw, aby przebieg granicy wykazać na mapie w oparciu o ostatni stan spokojnego posiadania.
W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie pozwala na stwierdzenie, że dane co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] zostały ujawnione prawidłowo – bo zgodnie z materiałami, które powinny być podstawą ich ujawnienia. Żadnych późniejszych dokumentów czy materiałów, które miałyby wpływ na ujawniony w ewidencji przebieg tej granicy nie ma. Bezpodstawny jest więc zarzut, że to organy kreują spory graniczne.
Jednocześnie Sąd zauważył, że rozbieżność co do podziału działki nr [...] z operatu dotyczy jedynie szkiców na "protokole granicznym" i odnosi się do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], a nie którejkolwiek z tych działek z działką nr [...]. Z obydwu sporządzonych wówczas map i wyników pomiaru ze szkicem w znajdujących się w aktach egzemplarzach operatów technicznych włączonych do zasobu ewidencji gruntów 13 kwietnia 1994 r. pod nr [...] wynika zaś, iż podział działki nr [...] nastąpił według konfiguracji zgodnej z danymi ujawnionymi w ewidencji także po modernizacji.
Rozważania powyższe, jak podkreślił Sąd, są jedynie odpowiedzią na jeden z głównych zarzutów zgłaszanych także w toku postępowania administracyjnego, chociaż trzeba pamiętać – na co wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z 14 maja 2015 r. - iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22, i 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego – w świetle zgromadzonych dokumentów - stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne - nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm., dalej: Rozporządzenie). Przy czym, na szczególną uwagę zasługuje § 46 ust. 2 Rozporządzenia. Jak wynika z analizy akt administracyjnych podstawę wskazania przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] po modernizacji stanowiły ostatnie, wciąż aktualne materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W ocenie Sądu, dostatecznie została wyjaśniona kwestia położenia punktów granicznych w zakresie pozwalającym na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. Trzeba stwierdzić, iż z mapy synchronizacyjnej nie wynika, aby granica pomiędzy ww. działkami nie przebiegała w linii prostej. Sądowa kontrola zgodności z prawem nie wykazała, aby przy przeprowadzaniu modernizacji ewidencji naruszono § 82 czy 39 rozporządzenia – w brzmieniu obowiązującym na chwilę zakończenia prac modernizacyjnych, bo należało ocenić ich zgodność z przepisami właśnie na ten moment. Skoro – jak się okazało – granica na gruncie była sporna, to organy nie mogły się opierać na zgodnych oświadczeniach osób sprzed 20 lat tym bardziej, że – jak wyżej wskazano – nie wszystkie osoby je składające były w chwili ich składania właścicielami działek i dalece wątpliwa w takiej sytuacji jest moc dowodowa ww. protokołu granicznego w postępowaniu, które nie było postępowaniem rozgraniczeniowym, skoro znajdujące się w zasobie materiały były wystarczające do wykazania konkretnego przebiegu granicy i wobec braku innych dokumentów, które potwierdzałyby zasadność stanowiska skarżącej, trudno skutecznie podważać stanowisko organów. Zasadnie podkreślają, iż nie są władne do rozstrzygania sporów granicznych – a z takim mamy do czynienia. Także nie są władne do ustalenia czy treść dokumentu została sfałszowana przez dopisek, chociaż jeszcze raz podkreślić należy, że z wcześniej przedstawionych względów wartość dowodowa tych protokołów jest znikoma. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby działka nr [...] powstała na działce skarżącej. Jasno przeczy temu także dodatkowy operat sporządzony na etapie ponownego postępowania odwoławczego. Sąd jeszcze raz podkreślił, że dokumentacja podziałowa ma znaczenie dla ustalenia przebiegu granic "wewnętrznych", tj. tylko dla działek, które z tego podziału nie powstały. Właściciele działek sąsiednich co do zasady nie są stroną w sprawach podziału działek, do których nie mają tytułu prawnego. Załączona do skargi mapa wcale nie świadczy czy właściciel działki nr [...] korzystał czy też nie korzystał z drogi dojazdowej, bo po pierwsze z wcześniej powołanych decyzji wynika, że w 1993 r. właścicielem tej działki był Skarb Państwa a ponadto na mapie tej jest jeszcze działka nr [...] przed podziałem. Po raz kolejny przypomnieć trzeba, że obydwa operaty podziałowe w zakresie map i pozostałych szkiców (poza tymi w "protokołach granicznych"), nie różnią się i według nich po podziale działka nr [...] w ogóle nie graniczy z działką nr [...] a na całej długości graniczy z działką nr [...].
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku M. W., reprezentowana przez adwokata, podniosła następujące zarzuty:
I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości wobec naruszenia przez organ odwoławczy prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni przepisów:
a) art. 24a ust. 6 i 10 P.g.i.k.
b) § 36 ust. 2 i § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia;
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą błędnym uznaniem, że organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2015 r., a zarzuty skarżącej do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie zasługują na uwzględnienie.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.
1) art. 24a ust. 6 i 10 P.g.i.k. poprzez:
- przyjęcie za organem odwoławczym, że ustalono, iż punkty graniczne pomiędzy działką nr ew. [...] a działkami z nią sąsiadującymi, a powstałymi z podziału działki nr ew. [...] ([...] i [...]) są tożsame z punktami granicznymi z działką nr ew. [...] sprzed podziału;
- uznanie, że nie popełniono błędu przy przyjęciu danych w materiałach znajdujących się w zasobie, a to materiałów z podziału działki nr ew. [...] oraz danych geodezyjnych i kartograficznych z PODGiK w Rzeszowie, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż nastąpił błąd przy modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 2012 r.
2) § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez nieustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych według ostatniego spokojnego stanu posiadania, tj. sprzed 1993 r. przy stwierdzeniu, że przy protokole granicznym z 23 września 1993 r. brak było jednomyślności wszystkich uczestników tego postępowania, pomimo iż skarżąca wykazała, że taki spór nie istniał.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Skarga kasacyjna stworzona została jako sformalizowany środek prawny. Prawidłowość sporządzenia skargi kasacyjnej wymaga nie tylko przytoczenia podstaw kasacyjnych, przez wymienienie przepisów, które autor skargi kasacyjnej uznał za naruszone, lecz także ich uzasadnienia w sposób korespondujący z tym zarzutami.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1728/15, w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1450/14 uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] września 2014 r. formułując w uzasadnieniu wyroku określoną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrok ten stał się prawomocny.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. To związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie skargę w tej sprawie, zobowiązany jest przede wszystkim zbadać, czy organ zastosował się do oceny prawnej zawartej we wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd zbadał i stwierdził, że organ II instancyjny wykonał zalecenia wynikające z wyroku z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1450/14. Wykonany został operat przez uprawnionego geodetę S. K. z dnia 25 sierpnia 2015 r. z którego wynika, że podstawą ustalenia przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] przy przeprowadzeniu modernizacji ewidencji gruntów była analogowa mapa ewidencyjna. Punkty graniczne pomiędzy działką nr [...] a dawną działką nr [...] (przed podziałem) pokrywają się z punktami granicznymi pomiędzy działkami nr [...] a nr [...].
Natomiast w zarzutach skargi kasacyjnej nie został sformułowany zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji, a pośrednio również przez organ II instancyjny art. 153 p.p.s.a. Brak takiego zarzutu oznacza, że nie zostały skutecznie podważone ustalenia i stanowisko Sadu I instancji, co do wykonania zaleceń wynikających z wcześniejszego prawomocnego wyroku z dnia 14 maja 2015 r.
W takich okolicznościach odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są niezasadne. W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 24a ust. 6 i ust. 10 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Zaś w uzasadnieniu tych zarzutów skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne w sprawie, tym samym uzasadnienie zarzutów zupełnie nie koresponduje z samymi zarzutami. Powołany art. 24a reguluje postępowanie modernizacyjne, zaś ust. 6 stanowi, każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych, z kolei ust. 10 ma następującą treść, o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. Jest rzeczą oczywistą i bezsporną, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów czego wyrazem jest postępowanie administracyjne w związku z zarzutami zgłoszonymi przez skarżącą, które zakończyło się wydaniem przez starostę decyzji w sprawie zarzutów. W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano jeszcze na naruszenie § 39 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji. Odnosząc się do tego zarzutu należy zwrócić uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania było rozpatrzenie zarzutów jakie zgłosiła skarżąca pismem z dnia 25 marca 2013 r. do operatu ewidencji gruntów i budynków sporządzonego w ramach postępowania modernizacyjnego, a ogłoszonego 6 marca 2013 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego pod poz. 1260. Tym samym rozpatrując zarzuty zgłoszone przez skarżącą do operatu, należało mieć na uwadze stan prawny obowiązujący w dacie, gdy projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem, tj. 6 marca 2013 r. W tej dacie treść powoływanego w skardze kasacyjnej § 39 rozporządzenia była następująca "Spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.". Natomiast nowa treść § 39 rozporządzenia z podziałem na ustępy od 1 do 8 weszła w życie z dniem 31 grudnia 2013 r., dlatego też zarzut naruszenia § 39 ust. 1 i ust. 2 nie mógł być uwzględniony.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sformułowane zarówno w pkt I ppkt 1 jak i ppkt 2. Zarzuty zawarte w pkt I ppkt 1 dotyczyły naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości wobec naruszenia przez organ odwoławczy wskazanych przepisów prawa materialnego. Wskazana wyżej niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego powoduje, że niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z kolei w pkt I ppkt 2 wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą błędnym uznaniem, że organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2015 r., ten zarzut jest również niezasadny, a to dlatego, że ewentualne kwestionowanie wykonania zaleceń zawartych w wyroku z dnia 14 maja 2015 r. można dokonać, ale poprzez zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., a taki zarzut nie został sformułowany.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, albowiem sformułowane zarzuty okazały się niezasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło