I OSK 1582/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-21
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie złożyło wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ma legitymację czynną do wniesienia skargi na bezczynność organu w tej sprawie, gdy wniosek złożył inny podmiot (Społeczny Komitet)?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej" skarżącego. Stowarzyszenie, które nie złożyło wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie jest stroną postępowania administracyjnego w tej sprawie i nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego przez inny podmiot.Stan faktyczny
Stowarzyszenie i Społeczny Komitet wniosły skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA w Gliwicach odrzucił skargę Społecznego Komitetu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych oraz skargę Stowarzyszenia z powodu braku legitymacji czynnej, gdyż wniosek o informację złożył jedynie Społeczny Komitet. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od postanowienia WSA.Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia skargi Społecznego Komitetu. 2. Oddalono skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia skargi Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 148/16, o odrzuceniu skargi Społecznego Komitetu [...] oraz skargi Stowarzyszenia [...] postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia skargi Społecznego Komitetu [...] 2. oddalić skargę kasacyjną w części dotyczącej odrzucenia skargi Stowarzyszenia [...]
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 148/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Społecznego Komitetu [...] oraz skargę Stowarzyszenia [...].
W uzasadnieniu niniejszego orzeczenia WSA w Gliwicach wskazał, że pismem z dnia 14 września 2016 r. Społeczny Komitet [...] oraz Stowarzyszenie [...], oba reprezentowane przez M. K., wniosły do tego Sądu skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, podnosząc, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie był Społeczny Komitet [...] i wszelką korespondencję prowadzono z tym podmiotem. Obecnie w Krajowym Rejestrze Sądowym nie ma zarejestrowanego podmiotu o takiej nazwie, zatem nie mógł on wnieść skargi z powodu braku podmiotowości prawnej. Stowarzyszenie co do zasady podlega bowiem obowiązkowemu wpisowi do KRS zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm.), w wyniku którego nabywa osobowość prawną umożliwiającą rozpoczęcie działalności. Brak zdolności prawnej powoduje brak zdolności sądowej takiego podmiotu w rozumieniu art. 25 § 1 ppsa. Z kolei Stowarzyszenie [...] nie składało wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie jest następcą prawnym Społecznego Komitetu [...] – a przynajmniej skarżący nie wskazał na taką okoliczność powołując dwa różne podmioty. Stowarzyszenie to nie zostało ponadto dopuszczone do udziału w postępowaniu administracyjnym, zatem nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia niniejszej skargi.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2016 r. wezwano M. K. do usunięcia braków formalnych skargi Społecznego Komitetu [...], pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wskazanie podmiotu wnoszącego skargę tj. wyjaśnienia, czy M. K. występuje w imieniu własnym lub w imieniu grupy mieszkańców (jeżeli tak to o przedstawienie pełnomocnictw udzielonych mu przez mieszkańców) czy też jako Społeczny Komitet (jeżeli tak to o wskazanie formy prawnej Komitetu np. czy Społeczny Komitet jest stowarzyszeniem, stowarzyszeniem zwykłym, jeżeli tak to o nadesłanie dokumentów rejestracyjnych tj. w przypadku: a) stowarzyszenia zwykłego: regulaminu stowarzyszenia zwykłego bądź innego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami stowarzyszenia wraz z aktualnymi adresami ich zamieszkania, potwierdzenia wydanego przez starostę właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia zwykłego, że reprezentujące to stowarzyszenie osoby dokonały powiadomienia organu nadzorującego o założeniu stowarzyszenia zwykłego, złożenia pełnomocnictwa dla M. K. udzielonego przez wszystkich członków stowarzyszenia do występowania w imieniu stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisanie skargi przez wszystkich członków stowarzyszenia w budynku Sądu lub nadesłanie egzemplarza skargi podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia, b) stowarzyszenia: numeru KRS oraz statutu.
Jednocześnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2016 r. Stowarzyszenie [...] zostało wezwane do wskazania, czy występuje z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi Społecznego Komitetu [...] jako uczestnik postępowania oraz do nadesłania statutu Stowarzyszenia, pod rygorem uznania, że nie występuje w charakterze uczestnika postępowania.
W odpowiedzi na wezwanie M. K. w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. wyjaśnił, że Stowarzyszenie [...] jest zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej jako ppsa) stroną postępowania w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto wskazał, że zarówno on sam jak i Społeczny Komitet [...] oraz Stowarzyszenie [...] występują w niniejszej sprawie jako współuczestnicy. Podkreślił również, że Stowarzyszenie [...] jest nie tylko organizacją społeczną, ale także osobą prawną zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym. Do pisma został dołączony statut tego Stowarzyszenia.
WSA w Warszawie uzasadniając wymienione na wstępie rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności podkreślił, że zgodnie z art. 57 § 1 ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym. Tym samym, na mocy art. 46 § 1 pkt 4 ppsa, jak każde pismo strony powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jednocześnie w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa).
W niniejszej sprawie Społeczny Komitet [...], reprezentowany przez M. K., wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy [...], do której dołączył kserokopię aktu powołania wymienionego komitetu społecznego i kserokopię listy członków tego komitetu. Pomimo wezwania nie został jednak uzupełniony brak formalny skargi poprzez wskazanie podmiotu wnoszącego skargę tzn., czy M. K. występuje: w imieniu własnym lub w imieniu grupy mieszkańców (jeżeli tak to należało przedstawić pełnomocnictwa udzielone wyżej wymienionemu przez mieszkańców) lub jako Społeczny Komitet (jeżeli tak to należało wskazać formę prawną Komitetu np. czy Społeczny Komitet jest stowarzyszeniem, stowarzyszeniem zwykłym, wówczas należało nadesłać dokumenty rejestracyjne).
Z uwagi na powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa odrzucił skargę Społecznego Komitetu [...].
Jednocześnie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wniosło również Stowarzyszenie [...], reprezentowane zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego przez M. K. Tymczasem Sąd I instancji na podstawie akt administracyjnych sprawy ustalił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2015 r. złożył jedynie Społeczny Komitet [...]. Wobec tego, w ocenie WSA w Warszawie Stowarzyszenie [...] nie może być uznane za podmiot uprawniony do wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o informację publiczną, który został złożony w dniu 5 listopada 2015 r. przez inny podmiot, tj. Społeczny Komitet [...]. Jak wielokrotnie podkreślano bowiem w orzecznictwie, skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej" skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10; Lex nr 742360).
W rozpatrywanej sprawie Stowarzyszenie [...] nie złożyło wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a zatem jego sytuacja jest analogiczna do sytuacji podmiotu, który wniósł skargę w sprawie, w której nie był stroną postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie był też adresatem decyzji organów I i II instancji. Z tego powodu nie przysługiwało mu uprawnienie do wniesienia skargi.
Stąd też Sąd I instancji uznał, że skarga Stowarzyszenia [...] jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.
W skardze kasacyjnej z dnia 10 marca 2017 r. powyższe postanowienie WSA w Warszawie zostało zaskarżone przez Stowarzyszenie [...] w całości, tj. w zakresie odrzucenia skargi Społecznego Komitetu [...] oraz odrzucenia skargi Stowarzyszenia [...].
Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 141 § 4 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy z akt administracyjnych wynika wprost, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 5 listopada 2015 r. został złożony przez reprezentanta strony, tj. Kancelarię [...] zgodnie z treścią załączonego pełnomocnictwa, z którego treści jednoznacznie wynika, że stroną w niniejszym przypadku jest również Stowarzyszenie [...]. Sąd nie zauważył, że w pierwszym piśmie Stowarzyszenie [...] reprezentuje Reprezentant. Z pisma jednoznacznie wynika, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy, które zostało przekazane do Wójta Gminy [...] wraz z pismem o udzielenie informacji publicznej. Dopiero z postanowienia WSA w Gliwicach można wyciągnąć wniosek, że Wójt Gminy [...] przedmiotowego pełnomocnictwa nie przekazał wraz z aktami sprawy do WSA. Nadmienia się jednak, że nie jest rolą Stowarzyszenia kontrolowanie w tym zakresie Wójta Gminy [...];
2. na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ppsa, w następstwie niezapoznania się Sądu z treścią złożonego wniosku o udzielenie informacji w zakresie realizowanych przez Gminę [...] zadań własnych w zakresie budowy i remontów dróg, co skutkowało zastosowaniem przez Sąd art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, pomimo tego, że powyższy przepis prawa materialnego odnosi się do sytuacji, w której nie znalazł się skarżący. Przedmiotowe naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy a wynika to z tego, że strona w swoim wniosku z dnia 5 listopada 2015 r. wprost przedstawiła Społeczny Komitet [...], jak również Stowarzyszenie [...] za pośrednictwem reprezentanta Kancelarii [...], jako podmioty mające uprawnienie do złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Również nadmienić należy, że strona uzupełniła braki formalne skargi przesyłając stosowne odpowiedzi do WSA w Gliwicach w sposób zgodny z wezwaniem WSA w Gliwicach z dnia 21 października 2016 r. o sygn. IV SAB/G1 148/16. Zwraca się uwagę, że odpowiedź na wezwanie została przesłana ze Stowarzyszenia [...]. Tym bardziej, że w trakcie trwania dwukrotnego postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym i względem Wójta Gminy [...] Stowarzyszenie [...] uznawane było za podmiot uprawniony, ale w ostateczności nie uznaje się tego Stowarzyszenia za podmiot posiadający uprawnienia do wniesienia skargi - co w konsekwencji pozbawia Stowarzyszenie [...] prawa do Sądu;
3. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, poprzez nierozpatrzenie skargi, pomimo uzupełnienia braków formalnych skargi uzupełnionych na wezwanie WSA w Gliwicach. Bezzasadnym jest odrzucenie przedmiotowej skargi przez WSA w Gliwicach z uwagi na fakt niezauważenia przez WSA w Gliwicach, że sam wniosek o udzielenie informacji publicznej wnoszony był przez M. K. jako "Reprezentanta: Stowarzyszenia [...]". Skarga winna zostać przyjęta i rozpatrzona na wniosek M. K. działającego jak reprezentanta zgodnie z załączonym do wniosku pełnomocnictwem. Zdaniem strony Sąd nie powinien odrzucić skargi bez sprawdzenia rzeczywistego umocowania zgłaszającego się reprezentanta Stowarzyszenia - podobne stanowisko prezentuje Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. IV CSK 150/12;
4. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, poprzez niezauważenie zawartego w skardze wniosku o ukaranie Wójta Gminy [...] w związku z art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 - dalej jako ustawa o dostępie do informacji publicznej). WSA w Gliwicach nie powinien zmieniać skargi złożonej o ukaranie wójta Gminy [...] na skargę na bezczynność organu, lecz ewentualnie - jeżeli uznał się za niewłaściwy, powinien wydać postanowienie o swojej niewłaściwości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w przedmiotowej sprawie Społeczny Komitet [...] wraz z reprezentantem Stowarzyszenia [...] M. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 5 listopada 2015 r. w zakresie zrealizowanych przez Gminę [...] zadań własnych w zakresie budowy i remontów dróg. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, WSA w Gliwicach błędnie stwierdził, że Stowarzyszenie [...] w piśmie z dnia 5 listopada 2015 r. nie złożyło przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji w zakresie zrealizowanych przez Gminę [...] zadań własnych w zakresie budowy i remontów dróg. Nadmienić należy, że wymieniony wniosek o udzielenie informacji został podpisany przez Reprezentanta Stowarzyszenia [...] zgodnie z załączonym do niniejszego wniosku pełnomocnictwem.
Podkreślono również, że na liście Społecznego Komitetu [...] znajduje się również podpis M. K. jako udzielającego w swoim imieniu pełnomocnictwa do reprezentowania siebie przez pełnomocnika Społecznego Komitetu [...]. W następstwie złożenia tego podpisu przez M. K. do reprezentowania przez tego samego M. K. niezbędne jest uznanie, że M. K. bezwzględnie jest stroną postępowania, nawet gdyby Społeczny Komitet [...] i działający w jego imieniu pełnomocnik Społecznego Komitetu [...], nie był uznany za stronę. Jednak w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej niezasadne jest nieuznanie Społecznego Komitetu [...] przez WSA w Gliwicach za stronę, gdyż art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej i tym samym WSA w Gliwicach nie dysponuje prawem do ograniczania dostępu do informacji publicznych.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, mając na względzie również treść udzielonego pełnomocnictwa z dnia 5 listopada 2015 r. przez Stowarzyszenie [...] dla Reprezentanta M. K., należy uznać, że Stowarzyszenie [...] winno być uznane za podmiot mający uprawnienie do wniesienia skargi o ukaranie Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, który został złożony w dniu 5 listopada 2015 r. Również niezauważenie przez WSA w Gliwicach umocowania do składanego wniosku o udzielenie informacji publicznej należy traktować jako niedochowanie należytej staranności ze strony Sądu, niemogące rzutować negatywnie na prawa strony, które niewątpliwie posiada w niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...].
Wójt Gminy [...] oraz Społeczny Komitet [...] nie skorzystali z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Postępowanie kasacyjne skonstruowane jest zatem na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Oznacza to, że sąd kasacyjny, w odróżnieniu od Sądu I instancji, bada wyłącznie zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, tak więc zakres sprawowanej przez niego kontroli sądowej jest określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, określonych w art. 183 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przyczyn nieważności, jednakże skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu w zakresie dotyczącym punktu 1 zaskarżonego postanowienia, natomiast została rozpoznana w granicach przytoczonych w niej podstaw w odniesieniu do punktu 2 tego orzeczenia.
Stosownie do art. 180 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Natomiast zgodnie z art. 178 ppsa wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zaskarżone postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2017 r. w istocie zawiera dwa osobne rozstrzygnięcia, wydane w oparciu o inną podstawę prawną i odnoszące się odrębnie do każdego z podmiotów, które zainicjowały postępowanie przed Sądem I instancji. Skarga Społecznego Komitetu [...] została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Przewiduje on odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z kolei skargę Stowarzyszenia [...] odrzucono na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ppsa jako niedopuszczalną z innych przyczyn niż wskazane w § 1 tego przepisu. W konsekwencji każdemu z wymienionych podmiotów przysługiwał inny środek odwoławczy, o czym zostały one pouczone w pismach przewodnich przy doręczeniu odpisów postanowienia z dnia 27 stycznia 2017 r. Należy w tym miejscu przypomnieć, że od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych można wnieść zażalenie na mocy art. 194 § 1 pkt 1a ppsa. Natomiast postanowienie odrzucające skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn niż wymienione przez ustawodawcę podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną stosownie do art. 173 § 1 ppsa.
Stąd też termin do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2017 r. w części dotyczącej skargi Społecznego Komitetu [...] wynosił 7 dni i upłynął jeszcze przed złożeniem skargi kasacyjnej przez Stowarzyszenie. Okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia wobec faktu, że skarga kasacyjna jako niewłaściwy środek odwoławczy nie mogłaby w takiej sytuacji doprowadzić do merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia Sądu I instancji przez NSA, nawet w przypadku zachowania siedmiodniowego terminu. Z omówionych wyżej przyczyn skarga kasacyjna Stowarzyszenia [...] podlegała odrzuceniu w części dotyczącej punktu 1 zaskarżonego postanowienia, niezależnie od kwestii legitymacji procesowej do jej wniesienia. Została ona natomiast rozpatrzona w zakresie punktu 2 zaskarżonego postanowienia, odnoszącego się do odrzucenia skargi Stowarzyszenia [...].
Podniesione przez skarżącego kasacyjnie zarzuty odnoszą się łącznie do odrębnych - jak zaznaczono wyżej - części zaskarżonego orzeczenia, wydanych w stosunku do dwóch różnych podmiotów. Tym niemniej z ich treści wynika, że autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie tych samych przepisów w stosunku do obu rozstrzygnięć, co pozwala na rozpatrzenie zarzutów w odniesieniu do skarżącego kasacyjnie Stowarzyszenia [...].
Zarzuty ujęte w punktach 1, 2 i 3 koncentrują się wokół naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 ppsa w sposób umożliwiający łączne ich rozpoznanie, zmierzają bowiem do wykazania, że Stowarzyszeniu [...] przysługuje status strony w postępowaniu przed WSA w Gliwicach. Pierwszy z powołanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie wspomnianego przepisu można zarzucić Sądowi I instancji tylko wtedy, gdy przedmiotem skargi jest decyzja lub postanowienie wydane przez organ administracji, zaś wojewódzki sąd administracyjny pomimo stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia zgodnie z dyspozycją tej normy prawnej.
Z uwagi na powyższe w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa jest całkowicie chybiony, gdyż powołany przepis znajduje zastosowanie jedynie w przypadku wydania przez Sąd I instancji wyroku w następstwie merytorycznego rozpatrzenia sprawy i tylko w sytuacji, gdy skarga dotyczy konkretnej decyzji lub postanowienia organu administracji. Tymczasem WSA w Gliwicach wydał postanowienie kończące postępowanie w sprawie bez jej merytorycznego rozpatrzenia, zaś przedmiot zaskarżenia stanowiła bezczynność Wójta Gminy [...], nie zaś rozstrzygnięcie tego organu. Oznacza to, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nie był podstawą orzeczenia na gruncie niniejszej sprawy, zatem nie mógł zostać naruszony. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że rozpatrując sprawę w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, nie jest uprawniony do ich uzupełniania pod względem przepisów prawa, których ewentualne naruszenie na tle danego stanu faktycznego nie zostało podniesione w skardze kasacyjnej. Nie może zatem domniemywać, jakiego rodzaju uchybienie procesowe w istocie miał na myśli autor skargi kasacyjnej.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ppsa, który określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku. Zgodnie z powołanym przepisem, powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na mocy art. 166 ppsa przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień. Naruszenie art. 141 § 4 ppsa może stanowić skuteczny zarzut kasacyjny jedynie w przypadku, gdy uzasadnienie zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła natomiast, w jakim zakresie jej zdaniem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA w Gliwicach nie odpowiada ustawowo określonym wymogom konstrukcyjnym sporządzania uzasadnienia orzeczenia, a w konsekwencji nie wykazała również ewentualnego wpływu takich uchybień na treść rozstrzygnięcia. Należy zatem w tym miejscu przypomnieć, że wspomniana wcześniej zasada związania granicami zaskarżenia nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na jakąkolwiek ingerencję w treść zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą kasacyjnie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, "przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia" (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 337/15 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie w nawiązaniu do powyższych uwag podkreślenia wymaga, że podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie zakwestionować ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę orzeczenia lub dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej rozpatrywanych zagadnień, do tego zaś w istocie zmierzał skarżący kasacyjnie w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 311/15 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei zawarty w punkcie 4 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa poprzez nieodniesienie się do wniosku złożonego na podstawie art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest niezasadny, gdyż ze wskazanych wyżej względów art. 145 § 1 ppsa nie był podstawą zaskarżonego postanowienia, zatem nie mógł zostać naruszony przez WSA w Gliwicach. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie w toku postępowania przed Sądem I instancji w odpowiedzi na wezwanie Sądu w piśmie z dnia 14 listopada 2016 r. potwierdziło, że przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (karta nr 45 akt sądowych). Skarga ta została odrzucona z powodu braku uprawnienia do jej wniesienia po stronie Stowarzyszenia, dlatego Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii wniosku z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzupełniając powyższe rozważania należy zauważyć, że WSA w Gliwicach odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa jako niedopuszczalną, zaś skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie w złożonym środku odwoławczym nie wykazało naruszenia tego przepisu. Sąd I instancji na podstawie zawartego w aktach administracyjnych wniosku z dnia 5 listopada 2015 r. ustalił, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej zostało zainicjowane przez Społeczny Komitet [...], reprezentowany przez M. K. W wymienionym dokumencie nie zostało wskazane jako drugi wnioskodawca Stowarzyszenie [...]. Nie złożyło ono również wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed organem administracji, tak więc nie nabyło prawa do złożenia skargi na bezczynność w ramach tej sprawy administracyjnej. Powyższe ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając w warunkach związania granicami środka odwoławczego i podstawami zaskarżenia, na podstawie art. 180 oraz 184 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło