I OSK 1636/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-18
Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Małgorzata Borowiec, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obniżenie dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, z powodu niewykonywania obowiązków służbowych, jest dopuszczalne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, czy też jest wykluczone przez art. 121 ust. 1 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Obniżenie dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, z powodu niewykonywania obowiązków służbowych, nie jest dopuszczalne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter ochronny i gwarantuje policjantowi w okresie choroby zachowanie prawa do uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym. Niewydanie rozporządzenia wykonawczego do art. 121 ust. 2 ustawy o Policji uniemożliwia stosowanie przepisów rozporządzenia dotyczących obniżenia dodatku służbowego w przypadku choroby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obniżenia policjantowi A.M. dodatku służbowego o 30% z powodu niewykonywania obowiązków służbowych w okresie długotrwałego zwolnienia lekarskiego. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny obniżający dodatek, uznając, że wysokość dodatku jest uznaniowa i zależy od aktualnego wykonywania obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję, uznając, że art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter ochronny i wyklucza obniżenie dodatku w okresie choroby. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2641/11 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2641/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2011 nr [...] (pkt 1), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2) oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz A.M. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy wydany przez niego uprzednio rozkaz personalny z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], którym obniżono A.M. z dniem [...] sierpnia 2011 r. dodatek służbowy o 30 % otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 560 złotych miesięcznie i rozkazowi temu na podstawie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji odwołał się do treści art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, ze zm.) oraz § 9 ust. 2 i 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.) Wskazał, że wysokość dodatku służbowego ma charakter uznaniowy i jest uzależniona od indywidualnej oceny służby policjanta. Podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 5 powołanego rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, przy czym przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6.
W ocenie Komendanta Głównego Policji analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że wysokość przyznanego dodatku służbowego jest ściśle związana z faktycznym wykonywaniem przez policjanta obowiązków służbowych. Dodatek ten nie jest premią za dotychczasową nienaganną służbę, lecz wynagrodzeniem za aktualnie należyte wykonywanie wyznaczonych zadań i czynności. Obowiązujące przepisy prawa pozwalają na weryfikację oraz na dostosowanie, w wyznaczonych granicach, stawki otrzymywanego przez policjanta dodatku służbowego do realizowanych przez niego obowiązków służbowych.
Komendant Główny Policji stwierdził, że A.M. powierzonych zadań nie wykonuje. Od dnia [...] 2011 r. do chwili obecnej są one bowiem realizowane przez innych policjantów Wydziału [...]. Wskazując na treść art. 121 ust.1 ustawy o Policji uznał, że nierealizowanie zadań służbowych przez kilka miesięcy jest zmianą mającą wpływ na wysokość dodatku służbowego.
Przepis § 9 ust. 2 w zestawieniu z § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia stanowi, że wysokość dodatku jest pozostawiona uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny sposobu wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych może go obniżyć nie więcej niż o 30% otrzymywanej stawki. Taki charakter dodatku sprawia, że policjant nie może skutecznie kwestionować jego wysokości, o ile jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami.
Podkreślił, że dotychczasowa wysokość stawki otrzymywanego przez A.M. dodatku służbowego, wobec długotrwałego niewykonywania przez niego obowiązków służbowych, w żaden sposób nie korespondowała z treścią § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Dlatego też jej obniżenie nastąpiło w przewidzianej przepisami prawa wysokości.
W odniesieniu do zarzutu nieprawidłowego nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności wyjaśnił, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności są poddawane wykładni ścisłej. Jedną z przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia w życie zawartego w decyzji rozstrzygnięcia. Może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 1998 r., sygn. akt V SA 686/97). W tej sprawie rygor natychmiastowej wykonalności nadano ze względu na interes społeczny, tożsamy z interesem służby, przejawiający się w konieczności niezwłocznego dostosowania otrzymywanej przez A.M. kwoty dodatku służbowego do wymogów określonych przepisami prawa.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że przepis ten stanowi podstawę prawną do obniżenia dodatku służbowego, a także § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez uznanie, że w sprawie skarżącego zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające obniżyć mu dodatek służbowy.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła bowiem z naruszeniem art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 9 ust. 5 i § 8 ust. 5-8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Wskazał, że zgodnie z art. 104 ust. 3 cyt. ustawy, na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant, za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymać dodatek służbowy.
Stosownie do § 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6.
Podstawę prawną obniżenia A.M. wysokości dodatku służbowego stanowiły § 8 ust. 5 pkt 2 oraz § 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia, a jego przyczyną był fakt niewykonywania przez niego zadań służbowych z uwagi na korzystanie z licznych zwolnień lekarskich. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powołane przepisy rozporządzenia nie dawały organowi uprawnienia do obniżenia skarżącemu wysokości dodatku służbowego z tej przyczyny. Na zastosowanie powyższych przepisów nie zezwala bowiem treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Przepis ten ma charakter ochronny, gwarantujący policjantowi zachowanie prawa do uposażenia zasadniczego i m.in. dodatków do uposażenia o charakterze stałym w pełnej wysokości w okresie w jakim nie pełni on obowiązków służbowych w związku z zaistnieniem okoliczności wymienionych w tym przepisie. Szczególnie uzasadnione przypadki określone w § 9 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia, dające podstawę do obniżenie policjantowi dodatku służbowego dotyczą innych zdarzeń niż wymienione w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji. Przepisy aktu wykonawczego jakim jest rozporządzenie wydane na podstawie ustawy i w zakresie w niej określonym nie mogą być bowiem sprzeczne z aktem wyższej rangi.
W przypadku, gdy ustawodawca w art. 121 ust. 1 omawianej ustawy, w sposób jednoznaczny uregulował status policjanta w okresie choroby, to brak jest podstawy do uznania, że przebywanie przez niego na zwolnieniach lekarskich spełniało przesłankę do obniżenia dodatku służbowego na podstawie § 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że wprawdzie w ust. 2 art. 121 ustawy o Policji została zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy może, w drodze rozporządzenia, ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także właściwość organów w tych sprawach, to jednak minister do tej pory z tego uprawnienia nie skorzystał.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.. dalej w skrócie P.p.s.a) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Komendant Główny Policji i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 121 ust. 1 cyt. ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że przepis ten wyklucza obniżenie dodatku do uposażenia policjanta na podstawie § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, w przypadku, gdy przyczyną negatywnej oceny realizowania zadań i czynności służbowych przez policjanta są jego długotrwałe absencje spowodowane chorobą;
- § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że długotrwałe absencje policjanta mające wpływ na realizację przez niego zadań i czynności służbowych nie uzasadniają obniżenia dodatku służbowego.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej cytując treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji wskazał, że z literalnego brzmienia tego przepisu wynika tylko tyle, że w razie choroby policjant otrzymuje uposażenie wraz ze wszystkimi dodatkami, a zatem fakt przebywania na urlopie czy zwolnieniu chorobowym nie powoduje automatycznego zaprzestania lub ograniczenia wypłacania dodatków do uposażenia w czasie urlopu lub zwolnienia, o ile co innego nie wynika z rozporządzenia wykonawczego, wydanego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (którego dotychczas nie wydano). Jednocześnie przepis ten wprost nakazuje uwzględnienie powstałych w okresie urlopu lub zwolnienia chorobowego zmian, mających wpływ na wysokość uposażenia.
Przepis ten określa status policjanta w zakresie otrzymywanego uposażenia zasadniczego i m.in. dodatków do uposażenia o charakterze stałym w okresie choroby lub urlopu, i jednocześnie dopuszcza możliwość wystąpienia w tym okresie zmian wpływających na ich wysokość. Taką zmianą jest decyzja o obniżeniu dodatku służbowego wydana w oparciu o § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., obniżająca wysokość dodatku służbowego w sposób trwały (a zatem nie tylko na czas choroby).
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, fakt korzystania przez policjanta z długotrwałych zwolnień chorobowych, ograniczający jego przydatność do służby, może stanowić przesłankę obniżenia dodatku służbowego. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt niewydania rozporządzenia wykonawczego do art. 121 ust. 2 ustawy o Policji, ponieważ miałoby ono regulować inną materię - wysokość dodatków do uposażenia w czasie choroby lub urlopu, a nie przesłanki ich trwałej zmiany, które zostały uregulowane w przepisach cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
O obejściu (ale nie o "naruszeniu") art. 121 ust. 1 powołanej ustawy można by mówić jedynie w przypadku, gdyby jako przesłankę obniżenia dodatku wskazano sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim, niezależnie od oceny realizowania przez policjanta zadań i czynności służbowych. Taka decyzja stanowiłaby również oczywiste naruszenie przepisu cytowanego rozporządzenia i podlegałaby uchyleniu już choćby z tego powodu.
W niniejszej sprawie jako przesłankę obniżenia A.M. dodatku służbowego wskazano nie fakt przebywania przez niego na zwolnieniu lekarskim, lecz fakt nierealizowania przez niego zadań i czynności służbowych oraz ograniczoną dyspozycyjność spowodowaną długotrwałymi absencjami chorobowymi.
W ocenie Komendanta Głównego Policji treść przepisów § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określających zasady i tryb przyznania dodatku służbowego oraz jego obniżenia, jednoznacznie wskazuje na uznaniowość tego składnika uposażenia i uzależnia go od indywidualnej oceny pracy policjanta. Dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany. W niniejszej sprawie A.M. obowiązków służbowych nie wykonywał. Powstałe w okresie długotrwałego zwolnienia lekarskiego zmiany, w tym w szczególności brak pełnienia służby, mają wpływ na prawo do dodatku służbowego lub na jego wysokość. Z treści art. 104 ust. 3 ustawy o Policji wynika, iż na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy. Brak pełnienia służby wskazuje na niewykonywanie jakichkolwiek obowiązków służbowych.
Wysokość dodatku służbowego pozostawiona została uznaniu przełożonego, który w zależności od własnej oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków służbowych może go obniżyć nie więcej niż o 30 % otrzymywanej stawki. Komendant Główny Policji w rozpoznawanej sprawie z takiej możliwości skorzystał.
Reasumując autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią rozkaz personalny dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 9 ust. 5 i § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Związanie Sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej oznacza, że (poza przesłankami nieważności) bierze pod uwagę tylko te zarzuty, które zostały w niej powołane.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia, czy § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego mogą stanowić podstawę do obniżenia dodatku służbowego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim oraz czy art. 121 ust. 1 ustawy o Policji wyklucza możliwość obniżenia dodatku służbowego w oparciu o powołane przepisy rozporządzenia.
W świetle art. 100 i art. 104 ust. 3 ustawy o Policji uposażenie policjanta składa się uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Dodatek służbowy policjant może otrzymywać za należyte wykonywanie obowiązków służbowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wykonując upoważnienie zawarte m.in. w art. 104 ust. 6 cyt. ustawy wydał powołane wyżej rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. Stosownie do treści § 6 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 tego rozporządzenia dodatek służbowy jest dodatkiem o charakterze stałym. W myśl § 9 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia przyznaje się go policjantowi w stawkach kwotowych na czas nieokreślony w wysokości nieprzekraczającej 50% podstawy wymiaru. Przy czym jego przyznanie, jak i wysokość uzależnia się od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych. Z kolei, ust. 5 § 9 omawianego rozporządzenia stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. Zgodnie z § 8 ust. 5 pkt 2 tego rozporządzenia dodatek funkcyjny można w zależności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych obniżać nie więcej niż o 30 % otrzymywanej stawki, z zastrzeżeniem ust. 8.
Stwierdzić należy, iż co do zasady istnieje ścisły związek pomiędzy przyznaniem policjantowi dodatku służbowego w określonej wysokości a sposobem wykonywania przez niego obowiązków i zadań. Szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w powołanym przepisie powodujący, że dodatek służbowy może być obniżony, dotyczy nienależytego wywiązywania się z obowiązków służbowych, nienależytej realizacji zadań i czynności służbowych, a także zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w określonej wysokości. Nie obejmuje natomiast sytuacji, gdy przyczyną niewykonywania przez policjanta obowiązków służbowych jest choroba. Skarżącemu obniżono dodatek służbowy ze względu na niewykonywanie zadań i czynności służbowych z powodu przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Wprawdzie w tym okresie faktycznie nie wykonywał on obowiązków służbowych, to jednak sytuacja ta jest objęta odrębną regulacją prawną określoną w art. 121 ust. 1 cyt. ustawy o Policji. Powołany przepis ma charakter ochronny i co do zasady gwarantuje policjantowi, który nie pełni obowiązków służbowych m.in. z powodu choroby zachowanie prawa do otrzymywania zarówno uposażenia zasadniczego, jak i dodatków do uposażenia o charakterze stałym oraz innych należności pieniężnych należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do nich i ich wysokość. Minister do spraw wewnętrznych nie skorzystał bowiem do tej pory z delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 art. 121 powołanej ustawy o Policji i nie wydał w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy rozporządzenia, w którym mógłby ograniczyć w całości lub w części wypłatę niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, a także właściwość organów w tych sprawach.
Niewydanie przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy rozporządzenia, o jakim mowa w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji powoduje, że w drodze wykładni przepisów art. 121 i art. 104 tej ustawy do obniżania dodatku służbowego policjantowi w razie jego choroby, nie można stosować nawet odpowiednio przepisów § 8 ust. 5-8 w związku z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. wydanego na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 powołanej ustawy o Policji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1845/10 oraz z dnia 17 stycznia 2012r., sygn. akt I OSK 807/11).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w przypadku, gdy ustawodawca w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w sposób jednoznaczny uregulował warunki płacowe policjanta w razie choroby, to brak było podstawy do uznania, iż przebywanie przez skarżącego na zwolnieniu lekarskim spełniało przesłankę do obniżenia mu dodatku służbowego na podstawie § 9 ust. 5 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. Ponadto analiza powołanego art. 121 ust. 1 cyt. ustawy wskazuje, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość" dotyczy zmian prawnych, a nie faktycznych. Oznacza to konieczność uwzględniania w stosunku do policjanta nieobecnego w służbie z powodu choroby, wprowadzanych w tym okresie nowych regulacji prawnych, w tym płacowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w stosunku do policjanta nieobecnego w służbie z powodu choroby i z tej przyczyny niewykonującego obowiązków służbowych, do obniżenia mu dodatku służbowego nie można stosować § 9 ust. 5 w związku z § 8 ust. 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. Choroba nie mieści się bowiem w płaszczyźnie należytego, czy nienależytego wykonywania obowiązków służbowych w rozumieniu art. 104 ust. 3 cyt. ustawy o Policji oraz powołanych wyżej przepisów rozporządzenia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło