I OSK 1638/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-14
Skład orzekający: Anna Lech, Roman Ciąglewicz, Ewa Dzbeńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonując zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Kserokopie decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych stanowią informację publiczną, a ich żądanie nie jest informacją przetworzoną. Bezczynność w udostępnieniu takiej informacji podlega kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy zwrócili się do przedsiębiorstwa energetycznego o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Po bezskutecznym wezwaniu do udzielenia informacji, wnieśli skargę na bezczynność organu do WSA w Poznaniu. WSA zobowiązał spółkę do załatwienia wniosku i stwierdził, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Spółka wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...]S.A. w G. Oddział w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 17/13 w sprawie ze skargi K.Ć. i D. Ć. na bezczynność [...] S.A. w G. Oddział w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skarga kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 17/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi K. Ć. i D.Ć. na bezczynność [...]S.A. Oddział w K., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zobowiązał [...]S.A. Oddział w K. do załatwienia wniosku K. Ć. i D. Ć. z dnia [...] sierpnia 2011 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia Spółce odpisu prawomocnego wyroku oraz stwierdził, ze bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., D. i K.Ć. reprezentowani przez radcę prawnego, zwrócili się do [...]SA Oddział w K. m. in. o udostępnienie – w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych przebiegających przez działki o numerach ewidencyjnych [...].[...],[...] położonych w C. oraz przebiegających przez działki o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...] położonych w P.
W odpowiedzi Spółka, w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., podała, że przez działkę nr [...] przebiega linia nN zasilana ze stacji transformatorowej o numerze [...], która została pobudowana w 1958 r. i zmodernizowana w 1978 r., natomiast przez działki nr [...] i [...] przebiega linia NN 220kV, która nie znajduje się w majątku oraz nie jest eksploatowana przez Spółkę. Przez działkę [...] przebiega linia SN zasilając stację transformatorową o numerze [...], która została pobudowana w 1977 r., przez działkę o numerze [...] przebiega linia SN zasilająca stację transformatorową o numerze [...] oraz linia nN zasilana z tej stacji (wraz z jednym słupem usytuowanym na granicy działek nr [...] i [...]), która została pobudowana w 1958 r. i zmodernizowana w 1977 r., natomiast przez działki o numerach [...] i [...] przebiega linia SN zasilająca stację transformatorową o numerze [...], która została pobudowana w 1966 r. W ocenie Spółki znaczny upływ czasu od momentu pobudowania infrastruktury wskazuje, że nabyła ona w ograniczonym zakresie prawo do korzystania z nieruchomości w drodze zasiedzenia służebności gruntowej ex lege.
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. pełnomocnik wnioskodawców ponownie wezwał Spółkę do wyjaśnienia kwestii zawartych w piśmie z dnia [...]sierpnia 2011 r. oraz do wyjaśnienia, czy od czasu wybudowania linii do dnia obecnego zmieniono położenie urządzeń na powołanych działkach. Dodatkowo pełnomocnik wezwał Spółkę do udostępnienia kserokopii wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących budowy albo przebudowy urządzeń na wskazanych działkach.
W odpowiedzi sporządzonej w dniu [...] grudnia 2012 r. Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko oraz wskazała, że nie udostępnia osobom trzecim dokumentacji techniczno – prawnej.
K. i D.Ć., reprezentowani radcę prawnego, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność [...]SA, Oddział w K., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawie o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnieśli o stwierdzenie bezczynności Spółki i zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący wskazali, że w przypadku skarg na bezczynność strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem, lecz może ją skutecznie wnieść aż do ustania stanu bezczynności. W ocenie skarżących, Spółka, zajmując się dystrybucją energii elektrycznej, jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 stawie o dostępie do informacji publicznej zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Pojęcie "zadania publiczne" nie jest przypadkowe i ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego, w tym znaczeniu, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie tych zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych prawa podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi". W konsekwencji żądane przez skarżących informacje dotyczą "sprawy publicznej" i nakładają na Spółkę obowiązek ich udzielenia. Skarżący do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali wnioskowanych przez siebie dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej albo umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie. Podniosła, że skarżący nie wykazali na jakiej podstawie domagają się od spółki prawa handlowego udostępnienia informacji. Żądanie przez skarżących udostępnienia dokumentów oraz decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii nie mieści się w kategorii "informacja publiczna" bowiem dokumentacja jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa a decyzjami dysponują organy, które je wydały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt. 8 P.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślił, że w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia.
Wyjaśnił, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a.
Sąd określił przedmiot skargi, wskazując, że jest to bezczynność Spółki w zakresie udostępnienia skarżącym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce wskazanej we wniosku. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. W dalszej kolejności należało również ustalić, czy działania Spółki nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajdowało uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.
Sąd pierwszej instancji wskazał ustawę o dostępie do informacji publicznej jako podstawę rozstrzygania w sprawie. Przedstawił pojęcie informacji publicznej określone w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Stwierdził, że informacją publiczna jest każda informacja o sprawach publicznych. Zdaniem Sądu, udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze powołanej powyżej ustawy).
Analiza ta doprowadziła Sąd do wniosku, że dokumenty (kserokopie decyzji) żądane przez skarżących posiadały status informacji publicznej. Wnioskowane informacje dotyczą bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do przedsiębiorstwa Spółki (i jej prawnych poprzedników). Zarazem, w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę – żądanie skarżących zostało dostatecznie sprecyzowane. W piśmie (wniosku) z dnia [...] sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przekazanie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych przebiegających przez działki o numerach ewidencyjnych [...].[...],[...] położonych w C. oraz przebiegających przez działki o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...] położonych w P. Tym samym, zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej został dostatecznie uszczegółowiony, tak co do przedmiotu, jak i zakresu przestrzennego wymienionych decyzji.
W ocenie Sądu, żądana przez skarżących informacja publiczna (kserokopie decyzji) nie może być uznana za tzw. informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sporządzenie kopii określonych dokumentów (decyzji administracyjnych) znajdujących się w zasobach (choćby archiwalnych) danego podmiotu nie powinno być kwalifikowane jako żądanie informacji przetworzonej, z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do takich dokumentów należy traktować jako dostęp do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że w świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd podzielił pogląd, w myśl którego zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach.
W tym kontekście, nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, Sąd stwierdził, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa. Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy, zdaniem Sądu, zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) – w którym mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jakie przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, doprowadziły Sąd do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Tym samym, Spółka jest podmiotem obowiązanym do udzielania określonych informacji publicznych.
Sąd pierwszej instancji argumentował dalej, że w świetle art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje, co do zasady, prawo dostępu do informacji publicznej (ust. 1), a od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub choćby faktycznego (ust. 2). Skoro żądana informacja nie miała charakteru informacji przetworzonej, to tym samym brak podstaw do badania na mocy art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy w niniejszej sprawie uzyskanie wnioskowanych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Spółka nie może więc skutecznie zasłaniać się brakiem interesu publicznego po stronie skarżących w uzyskaniu przedmiotowych informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a Spółka była podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ustalił, że w niniejszej sprawie nie miało to miejsca. W aktach brak również jakiegokolwiek pisma powiadamiającego, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o późniejszym terminie udostępnienia żądanych dokumentów. Nadto, udostępnienie informacji publicznej powinno, według art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Gdyby jednak środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany, nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawców, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji.
W konsekwencji Sąd przyjął, że spółka [...]SA Oddział w K. do dnia wydania wyroku nie zakończyła postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących z dnia [...] sierpnia 2011 r. w żadnej prawem przewidzianych form. Uznał, że podmiot ten dopuścił się i nadal pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Sad dodał, że dysponowanie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej stosownymi dokumentami stanowiącymi informację publiczną (a przynajmniej brak wiarygodnego, przekonującego wyjaśnienia nieposiadania takich dokumentów), przy braku udzielenia informacji w formie wskazanej przez Skarżących uzasadnia przyjęcie, że Spółka pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku. Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązał Spółkę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Według Sądu, działanie Spółki nie wyczerpywało przesłanki rażącego naruszenia prawa. Obowiązek udzielenia informacji, jakkolwiek wynikający z ustawy, dopiero w drodze jej wykładni i ukształtowanej linii orzeczniczej, został przypisany takim podmiotom gospodarczym jak Spółka, której działanie zostało zaskarżone.
Skargę kasacyjną złożyła [...]SA w G. (Oddział w K.) zastępowana przez radcę prawnego. Zaskarżyła wyrok w całości.
Skargę kasacyjną oparła na następujących zarzutach:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), w dalszej części zwanej u.d.i.p., poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż [...]SA jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej,
- art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 4 ust. 3 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p. poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że [...]SA jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów urzędowych w związku z wnioskiem skarżących.
Niezależnie od powyższych zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazała również na naruszenie prawa materialnego w postaci:
- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie zachodził żaden z wyjątków uprawniających do odmowy udostępnienia informacji publicznej;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszeniu przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 52 § 1, 3 i 4 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarga złożona w niniejszej sprawie była dopuszczalna mimo braku wezwania strony przeciwnej przez skarżących do usunięcia naruszenia prawa,
- art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż skarga złożona w niniejszej sprawie była dopuszczalna, mimo iż strona przeciwna działająca jako [...]SA w G. Oddział w K. nie miała zdolności sądowej do występowania jako strona przeciwna względem skarżących,
- art. 1 § 1 i 2 i art. 3 § 1 i 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 149 § 1 P.p.s.a. polegające na wydaniu wyroku stwierdzającego, iż doszło do naruszenia prawa materialnego przez [...] SA.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła:
1) o stwierdzenie nieważności postępowania;
- na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., ewentualnie
- na podstawie art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a., ewentualnie
2) o uchylenie w/w wyroku w całości i odrzucenie skargi na podstawie art. 176 w związku z art.189 P.p.s.a., ewentualnie
3) o uchylenie w/w wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 P.p.s.a.,
4) oraz o zasądzenie od skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych na podstawie art. 203 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.
K.Ć. i D. Ć. reprezentowani przez radcę prawnego pismem procesowym z dnia 1 października 2013 r. wnieśli o:
oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi [...] S.A. w G. Oddział w K. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 17/13 oraz o zasądzenie od Spółki na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, z wyszczególnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Z uwagi na wskazanie, w procesowej podstawie kasacji i we wnioskach skargi kasacyjnej, okoliczności mających świadczyć o nieważności zaskarżonego wyroku, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy zachodzi okoliczność skutkująca nieważność postępowania, określona w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., polegająca na braku zdolności sądowej strony, tj. [...]S.A. w G. Oddział w K..
Zgodnie z art. 25 § 1 P.p.s.a., osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność tę mają jednak nie tylko osoby fizyczne i prawne. W myśl art. 25 § 3 P.p.s.a., zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień. Sprawy dotyczące udostępniania informacji publicznej są rozstrzygane na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej daje więc podstawy do wyprowadzenia zdolności sądowej jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne (patrz: wyroki NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13 i z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I OSK 830/13, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taką jednostką organizacyjną zobowiązaną do udzielenia informacji publicznej jest [...]S.A. Oddział w K.
Powyższe uwagi pozostają w ścisłym związku z zarzutami materialnymi kasacji. Z tego powodu od razu stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok, przyjmując, że zaskarżona jednostka organizacyjna wykonuje zadania publiczne, nie narusza art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji dokonał trafnej wykładni i właściwie zastosował przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Interpretując zawarte w tym przepisie pojęcie podmiotu realizującego zadania publiczne uznał, że do tak rozumianych zadań publicznych należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Poz. 1059). Nie tylko obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, ale także dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są zadaniami publicznymi. Tak rozumiane dysponowanie zasobami energetycznymi państwa jest wykonywaniem zadania publicznego (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Spółka, której jednostka organizacyjną jest zaskarżony Oddział, jest takim przedsiębiorcą energetycznym. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji zastosował wobec tej jednostki organizacyjnej przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i zaliczył ją do podmiotów wykonujących zadania publiczne, a co za tym idzie do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, że [...]S.A. jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów urzędowych związanych z wnioskiem skarżących. Sąd pierwszej instancji, w ślad za powołanymi przezeń wyrokami tego Sądu trafnie przyjął, że żądane przez skarżących dokumenty w postaci kopii decyzji administracyjnych w przedmiocie lokalizacji i budowy linii energetycznych stanowią informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 83/10 i z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 816/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 808/07, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wbrew twierdzeniom wnoszącej kasację, trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego, żądanie nie dotyczyło informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W przypadku bezczynności organu nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia przez Sąd przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaistnienie ograniczeń prawa do informacji, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Nawet zatem ewentualne wystąpienie okoliczności mogących świadczyć o możliwości zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy braku decyzji w tym przedmiocie, nie usuwa bezczynności organu.
Nie jest usprawiedliwiona procesowa podstawa skargi kasacyjnej, również w tej części, która odnosi się do innych zarzutów, niż omówiona już kwestia zdolności sądowej zaskarżonego podmiotu. Nie doszło do naruszenia wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów art. 52 § 1, 3 i 4 w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Środkiem zwalczania bezczynności organów administracyjnych jest zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. Jednak w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się tylko w przypadku dopuszczonym odesłaniem zawartym w art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W razie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, przepis art. 37 K.p.a. nie ma więc zastosowania. Środka zaskarżenia nie przewiduje także ustawa o dostępie do informacji publicznej. Tryb przewidziany w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. dotyczy zaś aktów i czynności, a nie bezczynności organu (por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08, z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13 i z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt I OSK 830/13, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 i 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. w związku z art. 149 § 1 P.p.s.a. Skoro wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej, to powinien być załatwiony w terminie określonym w art. 13 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezałatwienie sprawy w terminie skutkuje oceną o bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W konsekwencji nie tylko prawem, ale także obowiązkiem Sądu było zastosowanie dyspozycji określonej w art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) przewiduje stawkę minimalną za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik skarżącego nie wziął udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, z punktu widzenia stawki opłat za czynności radcy prawnego, należy traktować analogicznie do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 944/10 i z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 950/10, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). O ile odpowiedź na skargę kasacyjną zostałaby wniesiona w grę wchodziłaby więc stawka określona w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik skarżącego nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Złożył dokument procesowy, który określił jako pismo procesowe, w którym stwierdził jedynie, że żądane informacje stanowią informację publiczną, podał sygnatury spraw szeregu wyroków sądów administracyjnych i określił skargę kasacyjną jako nieprzekonującą polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie odniósł się ani do podstaw kasacji, ani do jej uzasadnienia. Brak jest zatem obiektywnych przesłanek do zakwalifikowania wniesionego pisma jako odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło