I OSK 1752/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. D.-R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 467/08 o odrzuceniu skargi E. D.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie kontynuacji wypłaty świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego, składki zdrowotnej i wyrównania zasiłku stałego p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 467/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę E. D.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2008 r. w przedmiocie kontynuacji wypłaty świadczeń z pomocy społecznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] maja 2008 r. upływał w dniu 30 sierpnia 2008 r. Skarżąca w dniu 1 września 2008 r. osobiście złożyła skargę w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Następnie w dniu 2 września 2008 r., zgodnie z zasadą wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, Sąd przekazał skargę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), co skutkowało odrzuceniem skargi. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia E. D.-R. zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podnosząc, że dochowanie terminu do wniesienia skargi było niemożliwym z powodu długoletniej niepełnosprawności skarżącej, nieporadności, jak i braku pomocy, a co za tym idzie braku obiektywnej możliwości złożenia przez nią skargi w terminie. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej należnych kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto wniesiono o przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd I instancji pominął okoliczność, podnoszoną w licznych pismach procesowych, iż skarżąca jest osobą niepełnopsrawną uzależnioną w swoich działaniach od pomocy osób trzecich, które omyłkowo złożyły skargę bezpośrednio do Sądu zamiast do organu. Ponadto wskazano, iż Sąd powinien najpierw przed wydaniem zaskarżonego postanowienia ustanowić pełnomocnika z urzędu, który ewentualnie mógłby złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, czego nie uczynił. Natomiast standardy wyznaczane przez Konstytucję i międzynarodowe zobowiązania Polski wymagają od państwa zapewnienia ochrony sądowej, zaś ubóstwo a w tym przypadku nieporadność nie powinny być przeszkodą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią wprost, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu (art. 53 § 1 i 54 § 1 P.p.s.a.). Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu, w tym przypadku Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu. O zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data wysłania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Stanowisko takie zostało wyrażone w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1674/06 oraz z dnia 4 października 2007 r., sygn. akt I OZ 715/07. Podobne poglądy były formułowane również odnośnie wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Sądu Najwyższego, z pominięciem sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. W uchwale połączonych Izb: Izby Cywilnej i Administracyjnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 1987 r., sygn. akt III CZP 33/87 zaprezentowano pogląd, że w sytuacji, gdy rewizja została wniesiona do innego sądu niż ten, który wydał zaskarżony wyrok, sąd niewłaściwy do przyjęcia rewizji powinien ją przekazać sądowi właściwemu, a dla zachowania przewidzianego przepisami terminu decydująca jest data nadania w Urzędzie Pocztowym rewizji przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2008 r. została doręczona skarżącej w dniu 31 lipca 2008 r. Od tego dnia rozpoczął bieg termin 30 - dniowy do wniesienia skargi na tę decyzję, którego ostatni dzień tj. 30 sierpnia 2008 r. przypadł na sobotę, zatem termin upłynął w dniu 1 września 2008 r. w poniedziałek. Dnia 1 września 2008 r. (data prezentaty, k. 2 akt WSA) wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarga, która następnie w dniu 2 września 2008 r. została przesłana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we Wrocławiu. Tym samym skarga została wniesiona do organu dnia 2 września 2008 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Z tych względów skarga prawidłowo została odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a wobec tego zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej, wskazujące na brak możliwości wniesienia skargi w terminie z uwagi na niepełnosprawność skarżącej i brak pomocy nie mogły doprowadzić do zakwestionowania postanowienia o odrzuceniu skargi, jak również okoliczność omyłkowego wniesienia skargi przez osoby trzecie. Stanowiłyby one natomiast, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ewentualnie podstawy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 P.p.s.a.), czego jednak nie uczyniono. Tym samym niezasadny jest pogląd, iż Sąd powinien najpierw wyznaczyć pełnomocnika z urzędu a potem wydać postanowienie o odrzuceniu skargi, bowiem pełnomocnik został ustanowiony w sprawie a mimo to nie złożył on wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.