I OSK 2038/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-28
Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch, Irena Kamińska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, któremu wypłacono świadczenie pieniężne za okres roku po zwolnieniu, a następnie decyzja o zwolnieniu została uznana za nieważną, przysługuje ponowne świadczenie pieniężne w związku z późniejszym, skutecznym prawnie zwolnieniem?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne należne przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ma charakter jednorazowy. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu, a następnie ponownego, skutecznego zwolnienia, żołnierzowi przysługuje jedynie uzupełnienie wcześniej wypłaconego świadczenia do kwoty należnej w związku z faktycznym zwolnieniem, a nie ponowna wypłata świadczenia w pełnej wysokości. Wypłacona wcześniej kwota zaliczana jest na poczet należnego świadczenia.Stan faktyczny
H. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2003 r., a następnie wypłacono mu jednorazowe świadczenie pieniężne za okres roku po zwolnieniu. Decyzja o zwolnieniu z 2003 r. została później stwierdzona nieważnością, a H. K. został ponownie zwolniony w 2007 r. W związku z tym zwolnieniem z 2007 r. wystąpił o wyrównanie świadczenia pieniężnego, twierdząc, że wypłacono mu je w zaniżonej wysokości. Organy administracji oraz sądy uznały, że świadczenie to przysługuje jednorazowo, a wypłacona w 2003 r. kwota powinna zostać zaliczona na poczet świadczenia należnego z tytułu zwolnienia w 2007 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 662/10 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...)lutego 2010 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od H. K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 662/10 oddalił skargę H. K.na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego decyzją z dnia (...) grudnia 2002 r. nr (...), na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) dokonał wypowiedzenia st. sierż. szt. H. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło z dniem (...) stycznia 2003 r., wskutek skróconego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego. Na wniosek zainteresowanego zgłoszony do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. zostało zainteresowanemu wypłacone jednorazowo przysługujące mu świadczenie w wysokości uposażenia za okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
W dniu 29 marca 2006 r. H. K. wystąpił z wnioskiem do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) grudnia 2002 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Decyzją nr (...). z dnia (...) kwietnia 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) grudnia 2002 r. Z kolei rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr (...) z dnia (...) listopada 2006 r. zwolniono st. sierż. szt. H. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem (...) stycznia 2007 r. i przeniesiono do rezerwy, wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. W związku ze zwolnieniem na podstawie wniosku H.. K., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. dokonywał comiesięcznej wypłaty należnego mu świadczenia do (...) stycznia 2008 r. Wypłacane świadczenie stanowiło wyrównanie uposażenia otrzymanego w styczniu 2007 roku do kwoty uposażenia pobranego przez zainteresowanego jednorazowo w 2003 roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej decyzją z (...) grudnia 2002 r.
W dniu 23 lipca 2009 r. zainteresowany złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. wniosek o zapłatę kwoty 28.029, 60 zł wraz z odsetkami tytułem wyrównania świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2007 r. Zainteresowany twierdził, że Wojskowe Biuro Emerytalne w S. wypłacało należne mu świadczenie comiesięcznie w wysokości kwoty 376,70 zł, a nie w wysokości 2.712,50 zł, wobec czego wniosek jego dotyczy zapłaty pozostałej należnej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2009 r. odmówił wyrównania w wysokości 26.184,72 zł żądanej przez zainteresowanego świadczenia pieniężnego za okres od 1 lutego 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. Od tej decyzji H. K. złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia (...) grudnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał na treść art. 95 pkt 1 ustawy z 11 września 2003 r., zgodnie z którym żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 tej ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Organ stwierdził, iż bezspornym jest, że za okres od 1 lutego 2003r. do 31 stycznia 2004 r. odwołującemu się wypłacono jednorazowo z góry dwunastomiesięczne świadczenie w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej usunęło ją z obrotu prawnego i nie tylko przywróciło stan poprzedni, lecz zniosło jej skutki prawne. Jednakże znosząc ex tunc podstawę do wypłaty przedmiotowego świadczenia decyzja o stwierdzeniu nieważności nie zniosła wprost skutków faktycznych. W 2003 r. wypłacono skarżącemu świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, ale zwolnienie to uznano później za wadliwe i to od samego początku usunęło jego skutki prawne. W związku z usunięciem skutków prawnych wadliwego zwolnienia ze służby należało również wyjaśnić kwestię skutków faktycznych, w tym związanych z wypłatą odpowiednich świadczeń na rzecz zwalnianego żołnierza. Minister Obrony Narodowej podkreślił, że zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Natomiast art. 77 ustawy stanowi, że uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73, pobrane przez żołnierza zawodowego przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobranego przez okres roku po zwolnieniu go ze służby i takiej decyzji stosunku do H. K. nie wydano. Natomiast prawidłowo zaliczono kwotę świadczenia wypłaconą zainteresowanemu w 2003 roku w poczet świadczenia należnego w roku 2007. Skarżący skutecznie został raz zwolniony ze służby wojskowej, co nastąpiło z dniem (...) stycznia 2007 r., a zatem z tego tytułu przysługuje mu jedno świadczenie pieniężne. W tej sytuacji, mając na uwadze przepisy art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 6 ustawy, organ uznał, że skoro skarżącemu wypłacono świadczenie pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej to, nie ma on prawa do uzyskania kolejnego świadczenia pieniężnego z tego samego tytułu; co najwyżej posiada prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej należności uwzględniające podwyżkę należnego uposażenia.
W skardze na decyzję ostateczną H. K. zarzucił naruszenie art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez przyjęcie, że stanowi on podstawę prawną do zaliczenia wysokości świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wypłaconego w 2003 roku na poczet należności przyznanej decyzją Komendanta Ośrodka Szkolenia Poligonowego w S. z dnia (...) stycznia 2007 r., podczas gdy brak jest podstawy prawnej do występowania do skarżącego o zwrot wypłaconego w 2003 r. świadczenia, a tym samym zaliczenia wypłaconego świadczenia w poczet należnego świadczenia przyznanego ww. decyzją Komendanta Ośrodka Szkolenia Poligonowego w S.. Nadto skarżący wskazał, że w jego przekonaniu został naruszony przepis art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem organ bezprawnie obniżył wypłacone świadczenie w stosunku do przyznanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest niezasadna. Sąd stwierdził, że istota sporu sprowadza się do ustalenia prawidłowej kwoty tego świadczenia w sytuacji, gdy już wcześniej wypłacono skarżącemu takie świadczenie w związku z wadliwym zwolnieniem go ze służby w 2003 roku. Bezspornym jest, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do otrzymania przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenia wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Jednak wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia (...) grudnia 2002 r. o wypowiedzeniu H. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej uchylone zostały jej skutki prawne. Należało więc przyjąć, że zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2003 roku w znaczeniu prawnym nie było. Skuteczne prawnie zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej miało bowiem miejsce tylko raz, tj. w 2007 roku. Zatem stosownie do treści art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżącemu przysługiwało z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w 2007 roku tylko jedno roczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku. Konieczne jest odróżnienie prawa do uzyskania świadczenia z art. 95 pkt 1 powołanej wyżej ustawy od ustalenia wysokości tego świadczenia, ponieważ uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa w związku ze zwolnieniem ze służby, natomiast do wojskowego biura emerytalnego należy kwestia wyliczenia kwoty przysługującego świadczenia. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobieranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby i taka decyzja nie została wydana. Natomiast Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w S. wypłacając skarżącemu w okresie od 1 lutego 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. świadczenie prawidłowo zaliczył w poczet należnego skarżącemu świadczenia, kwotę wypłaconą już wcześniej, a zatem wyeliminował także skutki faktyczne decyzji usuniętej z obrotu prawnego.
Sąd nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że organy wojskowe, pomimo braku do tego przesłanek, dokonały potrącenia spornej kwoty z przysługującego mu świadczenia. Sąd wyjaśnił, że potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej stosunki administracyjne. Nadto instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Na mocy tego przepisu potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Wojskowy organ emerytalny nie dokonał potrącenia należnej skarżącemu kwoty, ale zaliczył kwotę wypłaconą mu już wcześniej na poczet należnego świadczenia. Trafnie też, zdaniem Sądu, uznał organ, że skarżący posiada prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej należności pieniężnej, poprzez uwzględnienie wzrostu uposażenia do wysokości należnej w ostatnim dniu pełnienia służby.
Sąd wskazał ponadto na treść art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z którego wynika, że świadczenie roczne przysługuje żołnierzowi, który pełnił służbę nieprzerwanie przez okres co najmniej piętnastu lat. Zatem przyjmując rozumowanie skarżącego, że świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy należy się za każde zwolnienie ze służby, należałoby uznać, że skarżącemu świadczenie w 2007 roku w ogóle nie przysługuje, ponieważ z uwagi na przerwę w służbie w latach 2003 - 2006 (od dnia zwolnienia w 2003 r. do czasu stwierdzenia nieważności tej decyzji) nie został spełniony warunek nieprzerwanej piętnastoletniej służby.
Sąd podzielił stanowisko organu, że wypłata świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości. Skoro skarżący został tylko raz skutecznie zwolniony ze służby, tj. z dniem (...) stycznia 2007 r., to z tego względu przysługuje mu tylko jedno świadczenie. Zostało ono zrealizowane przez odpowiednie uzupełnienie należności otrzymanej w 2003 r. Inne rozumienie tego przepisu poprzez uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania tego świadczenia, w nieuzasadniony sposób uprzywilejowywałoby żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej, ponownie do służby przywracanych. Prowadziłoby to do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji R.P.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.:
1) art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez przyjęcie, że stanowi on podstawę prawną do zaliczenia wysokości wypłaconego w 2003 roku świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, na poczet należności przyznanej decyzją Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia (...) maja 2008 r., podczas gdy w ocenie skarżącego brak jest podstawy prawnej do wystąpienia o zwrot wypłaconego w 2003 roku świadczenia, a co za tym idzie do zaliczenia wypłaconego świadczenia na poczet należnego świadczenia przyznanego decyzją Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia (...) maja 2008r.,
2) art. 103 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 87 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) przez obniżenie wypłacanego świadczenia w stosunku do świadczenia przyznanego.
Na wskazanej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia przez przyznanie H. K. kwoty 28.029,60 złotych tytułem wyrównania należnego świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie daje podstawy prawnej do występowania o zwrot wypłaconego świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, czy też do zaliczenia jego wysokości na poczet należności wynikających z powołanej decyzji. Samo stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia (...) kwietnia 2006 r. nr (...). nie skutkowało odpadnięciem podstawy wypłaty przedmiotowego świadczenia. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przez założenie jednorazowości prawa do świadczenia pieniężnego należnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, art. 95 ust. 1 ustawy stanowi podstawę do zaliczenia uprzednio wypłaconych świadczeń, na poczet obecnie przyznanego świadczenia. W ogólnych przepisach prawa istnieje szereg przepisów, na podstawie których można domagać się zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń z różnych tytułów, jednak w tej sytuacji brak jest takiej podstawy prawnej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, niezrozumiałym jest pozbawienie skarżącego uprawnienia do podniesienia zarzutu z art. 409 k.c. zgodnie z którym obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia wygasa, jeśli ten kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że w przypadku skarżącego decyzją Komendanta Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w S. z dnia (...) stycznia 2007 r. przyznano świadczenie w pełnej wysokości, tj. w kwocie 2.712,50 zł. Jednocześnie w decyzji nie wskazano jakichkolwiek przesłanek, które miałyby skutkować obniżeniem przyznanego świadczenia, w szczególności H. K. nigdy nie otrzymał decyzji w przedmiocie potrącenia, czy zaliczenia należności, na które powołuje się organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych, by H. K. otrzymywał pomniejszone wynagrodzenia, pomimo przyznania takiego świadczenia w pełnej wysokości. Pomniejszenie świadczenia bez jakiejkolwiek decyzji w tym przedmiocie, w ocenie pełnomocnika skarżącego, stanowi rażące naruszenie prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna, poza spełnieniem wymogów pisma w postępowaniu sądowym oraz oznaczeniem zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie w pełni odpowiada wskazanym wymogom ustawowym. Podstawę skargi kasacyjnej stanowią dwa zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego: pierwszy dotyczy dokonania przez Sąd I instancji błędnej - w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną – wykładni art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w drugim zarzucie natomiast wskazano na naruszenie art. 103 powołanej ustawy, bez określenia jednak postaci tego naruszenia, ograniczając nadto uzasadnienie tego zarzutu do stwierdzenia, że nie można się zgodzić z argumentacją Sądu I instancji, iż w analizowanej sytuacji nie mamy do czynienia z instytucją potrącenia.
Wobec faktu, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że nie jest władny samodzielnie korygować braków konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, rozpoznaniu podlegać może jedynie poprawnie zredagowany zarzut dotyczący naruszenia art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez jego błędną wykładnię. Analizowany pod tym kątem zarzut nie zasługuje jednak na uwzględnienie.
Istota sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem polega na stwierdzeniu, czy H. K., w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) grudnia 2002 r. nr (...) o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w związku z którym wypłacono mu jednorazowo świadczenie pieniężne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, przysługuje ponowne świadczenie pieniężne, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku ze zwolnieniem z dniem (...) stycznia 2007 r. z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym nr (...) Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia (...) listopada 2006 r.
Kwestia uprawnień żołnierzy zawodowych do świadczenia pieniężnego za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w przypadku, gdy żołnierzowi wypłacono już z tytułu zwolnienia ze służby to świadczenie, a następnie decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, było niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygnięcia na drodze sądowoadministracyjnej i w tej kwestii stanowisko orzecznictwa jest ugruntowane. Przyjmuje się mianowicie, że świadczenie to ma charakter jednorazowy, co oznacza, iż w przypadku takim, jaki również dotyczy rozpoznawanej sprawy, żołnierz zawodowy ma jedynie uprawnienie do uzupełnienia otrzymanego już świadczenia o kwoty należne w związku z różnicą uposażenia na dzień zwolnienia (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 493/09 – niepublik., jak również powołane w jego uzasadnieniu wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 902/07, z dnia 30 kwietnia 2009 sygn. akt I OSK 818/08, z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1471/08, a także wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 173/ 10 publ. w LEX nr 595284).
Należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni art. 95 pkt 1 ustawy i w konsekwencji zasadnie uznał, że organy wojskowe prawidłowo zastosowały powołany przepis w niniejszej sprawie przyjmując, iż przesądzające znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia ma jego jednorazowy charakter. Ze względu bowiem na charakter świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1, na które składa się uposażenie zasadnicze żołnierza oraz dodatki o charakterze stałym, nie sposób oderwać istoty tego świadczenia od zasad odnoszących się do uposażenia żołnierza zawodowego. Z treści zaś art. 72 ust. 2 ustawy wynika, że z tytułu pełnienia służby żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Skoro H. K. w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym z dnia (...) listopada 2006 r. posiadał już zrealizowane wcześniej uprawnienie do świadczenia w wysokości rocznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, to brak było podstaw do wypłacenia mu po raz kolejny ustalonego w pełnej wysokości świadczenia z tego samego tytułu. Dlatego też organy orzekające, a za nimi i Sąd I instancji, prawidłowo przyjęły, iż fakt wypłaty wcześniej tego świadczenia nie może pozostać bez wpływu na wysokość świadczenia wypłacanego na skutek ostatecznego i zgodnego z prawem zwolnienia ze służby wojskowej. Wobec tego na poczet przysługującej skarżącemu kwoty świadczenia zaliczeniu podlegały kwoty świadczenia wypłaconego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na mocy decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia (...) grudnia 2002 r. W świetle powyższych wywodów za całkowicie niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną wykładnię.
Nie można się zgodzić z poglądem przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w sprawie niniejszej zastosowano konstrukcję zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń, do której w tej sprawie brak jest podstawy prawnej. Należy podkreślić, że czym innym jest żądanie zwrotu świadczenia polegające na domaganiu się oddania wypłaconej kwoty, a czym innym zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej z tego samego tytułu. Zresztą, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, wojskowy organ emerytalny nie nałożył na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia pieniężnego otrzymanego w związku ze zwolnieniem ze służby na podstawie decyzji z (...) grudnia 2002 r. Nie miało też miejsca egzekwowanie od skarżącego zwrotu wypłaconych kwot na zasadzie bezpodstawnego wzbogacenia, w związku z czym niezrozumiałe jest powoływanie się przez autora skargi kasacyjnej na rozwiązanie przyjęte w art. 409 K.c. Nie doszło również do zastosowania instytucji potrącenia, która w odniesieniu do uposażenia i świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym znajduje uregulowanie w treści art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w przepisach Kodeksu pracy, do których przepis ten odsyła. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego wyroku przepisy dotyczące potrącenia w ogóle nie mogły mieć zastosowania, co trafnie i wyczerpująco wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wobec tego, że podstawa skargi kasacyjnej pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło