I OSK 2112/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-08
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Izabella Kulig-Maciszewska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Poznania dopuścił się bezczynności w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa, uzasadniający wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Prezydent Miasta Poznania dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że wątpliwości interpretacyjne organu nie usprawiedliwiają przekroczenia terminów załatwiania spraw, a celowe opóźnianie rozstrzygnięcia sprawy stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Poznania od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził bezczynność, wymierzył grzywnę i zasądził koszty.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w 2009 r. Po wielokrotnych próbach kontaktu i przedłużeniach terminów, organ (Prezydent Miasta Poznania) wydał decyzję odmowną dopiero w 2013 r., która została uchylona przez Wojewodę. Po kolejnych stwierdzeniach bezczynności i przewlekłości przez Wojewodę, Spółka złożyła skargę na bezczynność do WSA w Poznaniu. WSA umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, stwierdził rażącą bezczynność, wymierzył grzywnę i zasądził koszty. Prezydent Miasta wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezydenta Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Oddalono wniosek Spółki o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia del. WSA Mariola Kowalska, Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Stojek, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2015 r. sygn. akt IV SAB/Po 40/15 w sprawie ze skargi [...] S.A. w Poznaniu na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek [...] S.A. w Poznaniu o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 40/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył Prezydentowi Miasta Poznania grzywnę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące) oraz zasądził od Prezydenta Miasta Poznania na rzecz [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 10 lutego 2015 r. [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu (dalej jako Spółka, Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Poznania (dalej jako Prezydent Miasta) w rozpoznawaniu wniosku o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej geodezyjnie: obręb [...] dla której Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek został złożony w dniu 6 listopada 2009 r. Na pismo Spółka nie otrzymała żadnej odpowiedzi. Z tego powodu w dniu 10 października 2011 r. Spółka skierowała pismo do Wojewody Wielkopolskiego, który przekazał pismo w dniu 25 października 2011 r. Prezydentowi Miasta. W efekcie organ zwrócił się do Spółki z żądaniem dostarczenia w terminie 7 dni określonych dokumentów i uiszczenia opłaty skarbowej. Spółka przekazała pismem z dnia 24 listopada 2011 r. wszystkie wymagane dokumenty dotyczące przekształcenia i wniosła o wydanie decyzji w sprawie. W wyniku rozmowy telefonicznej ustalono, ze brak jest w Urzędzie odpisu KRS Spółki mimo, iż taki odpis przekazano do Urzędu i dlatego ponownie dosłano aktualny odpis KRS, przy piśmie z dnia 8 lutego 2012 r.
W tej sytuacji Spółka pismem z dnia 16 maja 2012 r. została poinformowana o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 października 2012 r., a następnie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2012 r. W dniu 26 listopada 2012 r. został powołany rzeczoznawca majątkowy, celem wyceny wartości nieruchomości, po czym organ dwukrotnie przesunął termin rozpoznania wniosku Spółki, najpierw do dnia 31 lipca 2013 r., a następnie do dnia 30 września 2013 r.
Decyzją z dnia 7 października 2013 r. Prezydent Miasta Poznania odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Rozpoznając odwołanie Spółki Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 20 grudnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Spółka pismem z dnia 9 maja 2014 r. zaskarżyła do Wojewody Wielkopolskiego brak decyzji w sprawie. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta w rozpoznaniu sprawy, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczył organowi I instancji ostateczny termin na załatwienie sprawy na dzień 31 lipca 2014 r.
Spółka pismem z dnia 14 października 2014 r. zaskarżyła do Wojewody Wielkopolskiego przewlekłość Prezydenta Miasta w rozpoznawaniu sprawy. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. stwierdził przewlekłość Prezydenta Miasta i wyznaczył organowi I instancji ostateczny termin na załatwienie sprawy na dzień 30 stycznia 2015 r.
Spółka podkreśliła, że Prezydent Miasta nie wydał decyzji w sprawie, chociaż dawno upłynęły terminy załatwienia sprawy. Zarzuciła, że organ nie tylko nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w sprawie, ale także ignoruje wszelkie próby uzyskania informacji na temat przyczyn tego stanu rzeczy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi. Organ opisał przebieg postępowania i wskazał, że z aktualnie obowiązujących przepisów z zakresu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości publicznych (art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo w własności nieruchomości - Dz. U. z 2012 r. poz. 83) wynika konieczność ich stosowania z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej w tym przepisów wspólnotowych i obszernie opisał wątpliwości dotyczące wsparcia podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i zasad ustalania odpłatności za nabycie prawa własności bądź przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz przedsiębiorców, w związku z potrzebą dostosowania przepisów do prawa wspólnotowego.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta przesłał do akt sprawy decyzję z dnia 13 kwietnia 2015 r. nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości– nieruchomości wskazanej we wniosku. Jednocześnie wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna, albowiem zarzucana przez skarżącego bezczynność dotyczy kwestii rozpoznania przez organ wniosku w wyniku którego organ zobowiązany jest do wydania decyzji administracyjnej. Skarżąca przed wniesieniem skargi wystosował zażalenie, rozpoznane przez Wojewodę Wielkopolskiego, który postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. uznał wniesione zażalenia za zasadne, stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta Poznania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył Prezydentowi ostateczny termin na załatwienie sprawy do dnia 31 lipca 2014 r.
Sąd podkreślił, że z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Sąd uznał, że organ w badanym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Wskazał, że w myśl zasady szybkości postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Ustawowe terminy załatwienia sprawy administracyjnej określa zaś art. 35 k.p.a. Zaś o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to także zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Sąd wskazał, że wniosek Skarżącej z 12.10. 2011 r. rozstrzygnięty został decyzją organu I instancji z dnia 7 października 2013 r., która na skutek odwołania uchylona została decyzją organu II instancji z dnia 20 grudnia 2013 r. W następstwie tego organ I instancji zwrócił się do autora operatu szacunkowego o odniesienie się do przedstawionych zarzutów. Odpowiedź rzeczoznawcy wpłynęła 27 stycznia 2014 r. a kolejna czynność organu podjęta została dopiero 7 maja 2014 r. i było to ponowne zwrócenie się do rzeczoznawcy, tym razem – o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego. Rzeczoznawca udzieliła odpowiedzi już następnego dnia, informując, że wartość prawa własności nieruchomości oszacowanych w operacie można uznać za aktualną. Następną czynność organ podjął po upływie ponad miesiąca – dnia 16 czerwca 2014 r., zwracając się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o informację czy podtrzymuje on stanowisko zawarte w opinii z dnia 29 maja 2013 r.
Po stwierdzeniu przez Wojewodę Wielkopolskiego bezczynności postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r., w toku dalszego postępowania organ I instancji wydawał już postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy: do 30 września 2014 r. (postanowienie z dnia 22 lipca 2014 r.) i do 31 grudnia 2014 r. (postanowienie z dnia 3 października 2014 r.). Sprawa załatwiona została jednakże dopiero decyzją z dnia 13 kwietnia 2015 r. Wcześniej – postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził przewlekłość w rozpoznaniu sprawy i wyznaczył ostateczny termin na jej załatwienie do dnia 30 stycznia 2015 r.
Sąd stwierdził, że powyższe nie tylko wskazuje, że organ pozostaje w bezczynności ale również, iż bezczynność ta ma charakter rażący. Przy ocenie tej kwestii należy, zdaniem Sądu, mieć na uwadze także okoliczność, że postępowanie w sprawie toczyło się już od 2011 r., co obligowało organ do dołożenia szczególnej staranności w jego sprawnym prowadzeniu.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Zatem nakazanie wydania decyzji administracyjnej możliwe jest, gdy organ nie rozstrzygnął toczącej się przed nim sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem ostatecznie wydanie żądanego aktu, którego organ nie wydał pomimo istnienia prawnego obowiązku w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że ewentualne zobowiązanie organu do wydania decyzji nie jest możliwe, gdy organ decyzję taką wydał, choćby nawet naruszył przy tym terminy określone w przepisach k.p.a., przewidziane dla załatwiania spraw.
Sąd stwierdził, że na dzień wniesienia skargi sprawa objęta wnioskiem nie została merytorycznie rozstrzygnięta przez właściwy organ. Dlatego należy przyjąć, że Prezydent Miasta Poznania pozostawał w stanie bezczynności. Mając jednak na uwadze merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności w tejże sprawie należało umorzyć na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe.
Sąd jednocześnie stwierdził, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. uznał, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Wymierzając zaś organowi grzywnę w wysokości 2.000 zł Sąd miał na uwadze fakt, że czynności podejmowane przez organ następowały w dużych odstępach czasu i ze znacznym opóźnieniem. Ponadto na wysokość grzywny miała wpływ okoliczność, że organ ignorował postanowienia Wojewody z dnia 18 czerwca 2014 r. (stwierdzające bezczynność) i z dnia 14 listopada 2014 r. (stwierdzające przewlekłość) a od dnia wpłynięcia wniosku do organu do dnia wyrokowania upłynęło ponad trzy i pół roku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent Miasta Poznania.
Wyrok zaskarżono w części, w zakresie pkt 2, 3, 4, zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego tj.:
1) poprzez niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 35, 36 i 37 k.p.a., tj. uznanie iż w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność organu oraz że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy organ działał na podstawie przepisów prawnych budzących daleko idące wątpliwości prawne (ostatecznie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015r. sygn. akt K 29/13 Dz. U. z 2015 poz. 373 orzekł o ich niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej), nadto przed wydaniem decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zobowiązany był uwzględnić przepisy o pomocy publicznej co uniemożliwiało załatwienie sprawy zgodnie z przepisami art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego,
2) poprzez niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi Miasta Poznania grzywny w wysokości 2000zł, podczas gdy co prawda od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji upłynął okres ponad 3 lat jednakże niezałatwienie sprawy w terminie nie wynikało z winy organu a zależało od czynników niezależnych od organu, w tym związane było z koniecznością zastosowania przepisów o pomocy publicznej a także wynikało z niejasności obowiązujących przepisów,
3) przez błędną interpretację i niezastosowanie w niniejszej sprawie art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012, poz. 83) zgodnie z którym przekształcanie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej, a więc dopóki nie jest rozstrzygnięta kwestia pomocy publicznej organ administracyjny nie może wydać decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
II. naruszeniu przepisów postępowania które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) zastosowanie art. 149 par. 2 p.p.s.a. mimo braku podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie,
2) poprzez błędną interpretację art. 149 par. 1 zd. drugie p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 12, 35, 36 i 104 k.p.a. i stwierdzenie iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albowiem organ nie podejmował żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie, gdy tymczasem organ przeprowadził de facto całe postępowanie a przyczyną nie wydania decyzji była kwestia niekonstytucyjności przepisów prawnych na podstawie których prowadzono postępowanie.
Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i nie stwierdzanie iż w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność oraz że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz nie wymierzanie Prezydentowi Miasta Poznania grzywny w wysokości 2000zł, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w związku z czym podlegała oddaleniu.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83). Jest to przepis odsyłający, nakazujący organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stosowanie przepisów ustawy z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej. Z przepisu tego nie wynika możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przekształcenia bez uwzględniania przepisów art. 35-37 k.p.a., ustanawiających terminy załatwiania spraw. Wnoszący kasację nie wskazał także przepisu o pomocy publicznej, który zawierałby takie odmienne od ogólnej procedury uregulowanie w zakresie terminów załatwiania spraw.
W myśl art. 35 § k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Jeśli, zdaniem organu, z przepisów o pomocy publicznej wynika konieczność rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej w stosunku do rozstrzygnięcia o przekształceniu, to należałoby zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadność takiego zawieszenia postępowania podlegałaby kontroli instancyjnej i sądowej. Takiego postanowienia Prezydent Miasta Poznania nie wydał.
Bezzasadne są także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 12, 35, 36 i 104 k.p.a. oraz art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji trafnie przyjął, że organ pozostawał w bezczynności, o czym świadczą przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji fakty. Podkreślić należy, że pomimo stwierdzenia przez Wojewodę Wielkopolskiego postanowieniem z dnia 27 czerwca 2014 r. bezczynności, decyzja w sprawie została wydana dopiero w dniu 13 kwietnia 2015 r. Wprawdzie Prezydent Miasta Poznania wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy: do 30 września 2014 r. (postanowienie z dnia 22 lipca 2014 r.) i do 31 grudnia 2014 r. (postanowienie z dnia 3 października 2014 r.), jednakże oprócz tych postanowień organ nie podjął żadnych innych działań. W takiej sytuacji uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w rozpoznawanej sprawie organ pozostawał w bezczynności.
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc nie dające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Nie każda bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa. Do przypadków rażącej bezczynności zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, nie mający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości spraw do załatwienia przez organ, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12). Tym samym Sąd I instancji zasadnie przyjął, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zachowanie Prezydenta Miasta Poznania od momentu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie świadczy jednoznacznie, że organ pozostawał w bezczynności oraz że przyczyną bezczynności nie były trudności w załatwieniu sprawy, lecz zamiar jak największego opóźnienia jej rozstrzygnięcia. Celowe opóźnienie załatwienia sprawy, również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy kwalifikować jako rażące naruszenie prawa, ponieważ pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnymi wyrażonymi w art. 6 – 8 i 12 k.p.a.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie z całą mocą podkreślić, że jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne (obok ustalenia stanu faktycznego sprawy) jest m.in. dokonanie wykładni przepisu prawa, który jest podstawą prawną decyzji kończącej to postępowanie. Przy tym wątpliwości, jakie ma organ dokonując interpretacji tego przepisu nie usprawiedliwiają przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Jeżeli organ dojdzie do przekonania, że nie może uwzględnić żądania strony, bo ta nie przedstawiła żądanych dowodów, które by rozwiały jego wątpliwości, to powinien wydać decyzję odmowną, gdyż nie stanowi to jakiejkolwiek przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Jednocześnie organ umożliwia w ten sposób stronie zainicjowanie kontroli instancyjnej. Zresztą Prezydent Miasta Poznania tak właśnie zrobił, ale dopiero 13 kwietnia 2014 r., kiedy to wydał decyzję odmowną Nr [...], czyli już po wniesieniu przez [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu skargi do sądu administracyjnego na jego bezczynność.
Dodać przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie nie może skutecznie się bronić przed zarzutem bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania stopniem skomplikowania przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Jako organowi właściwemu w sprawie służy mu domniemanie fachowości, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. Innymi słowy mówiąc, organ nie może się tłumaczyć, że nie umie dokonać interpretacji przepisu mającego zastosowanie w sprawie, w której prowadzi postępowanie.
Poza tym do dnia 10 marca 2015 r., tj. do dnia wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie K 29/13 nie istniały żadne przeszkody natury prawnej do wydania decyzji w sprawie z wniosku [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek [...] S.A. z siedzibą w Poznaniu o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, wobec niewykazania, że takie niezbędne koszty, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., zostały poniesione.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło