I OSK 2116/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 447/11 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 427/10 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Ol 447/11 odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 października 2010 r., II SA/Ol 427/10, którym Sąd ten oddalił skargę F. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] marca 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z [...] stycznia 2010 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Kętrzyn przez Kierownika Działu Usług Opiekuńczych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kętrzynie w sprawie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 16 listopada 2010 r. Pismem z 24 czerwca 2011 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie 29 czerwca 2011 r. F. R. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 427/10, uchylenie wydanego wyroku i przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że nie wszystkie dokumenty znajdujące się w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Kętrzynie zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, a następnie jako akta sprawy przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Ponadto skarżący wskazał, że [...] lutego 2011 r. Komisja Lekarska stwierdziła u niego znaczny stopień niepełnosprawności, istniejący od dnia 19 maja 2009 r., zgodnie z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 19 maja 2009 r. W ocenie skarżącego okoliczności te uzasadniają w pełni jego wniosek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej odrzucenie. Organ odwoławczy podniósł, że skarga została złożona z uchybieniem trzymiesięcznego terminu o jakim mowa w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Ponadto, w niniejszej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, bowiem powołana przez skarżącego okoliczność, tj. wydanie [...] lutego 2011 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kętrzynie orzeczenia, na mocy którego zaliczono skarżącego do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności od dnia 19 maja 2009 r. nie stanowi wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Odrzucając skargę o wznowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271 – 274 p.p.s.a. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Jedną z podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należy jednak zaznaczyć, iż dotyczy to okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OZ 250/10, sens sformułowania "późniejsze wykrycie" oznacza, że termin ten może odnosić się jedynie do takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały już wcześniej. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, podstawy na które wskazano w skardze o wznowienie postępowania sądowego nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zgromadzony w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy należy uznać za pełny i spójny, pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jednocześnie nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne ani środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Jeśli nawet przyjąć, że takim środkiem dowodowym jest orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności w Kętrzynie z [...] lutego 2011 r., to w tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący złożył wniosek o zmianę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności 31 stycznia 2011 r., zaś orzeczenie w tej sprawie zostało wydane [...] lutego 2011 r. Następnie, 25 lutego 2011 r. skarżący złożył wskazany wyżej dokument do akt sprawy w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Kętrzynie. Przyjmując zatem, że skarżący o wydanym orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności dowiedział się najpóźniej w dniu 25 lutego 2011 r., to zgodnie z art. 277 p.p.s.a., skargę należało wnieść w ciągu trzech miesięcy od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia, tj. do 25 maja 2011 r. Tymczasem przedmiotowa skarga z 24 czerwca 2011r. wpłynęła do tut. Sądu 29 czerwca 2011 r., a zatem znacznie po terminie. Należy przy tym podkreślić, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2141/10, że trzymiesięczny termin, o jakim stanowi art. 277 p.p.s.a. jest terminem procesowym zawitym, a zatem bieg tego terminu nie podlega przerwaniu ani też nie może być przywrócony. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie skargi. W skardze kasacyjnej od powyżej opisanego postanowienia, zaskarżono je w całości i wniesiono o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 273 § 2 w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie, że nie wystąpiła przesłanka z tego przepisu. W uzasadnieniu, wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że w niniejszej sprawie "zaistniało późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, w wyniku czego odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego". Co prawda posiedzenie Komisji Lekarskiej odbyło się [...] lutego 2011 r. po uprawomocnieniu się wyroku Sądu I instancji, lecz Komisja ta orzekała na podstawie dokumentów istniejących podczas postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Na podstawie pełnego zestawu dokumentów zarówno Komisja Lekarska, jak i Sąd Rejonowy w Elblągu stwierdziły, że F. R. jest osobą posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności, tym samym przysługiwać powinien skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny. Dokumenty, istotne dla sprawy, a nie przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie istniały w trakcie postępowania przed tym sądem. Skarżący nie mógł skorzystać z tych dokumentów w trakcie postępowania, gdyż ich brak został wykryty po uprawomocnieniu się wyroku Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania z dwóch powodów. Po pierwsze, uznał zgromadzony w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy za pełny i spójny, pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jednocześnie w opinii Sądu nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne ani środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Po drugie, Sąd pierwszej instancji wskazał że nawet przy uznaniu za środek dowodowy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] lutego 2011 r., złożonego do akt sprawy 25 lutego 2011 r., skarga o wznowienie wniesiona 29 czerwca 2011 r., została złożona po terminie. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wyłącznie naruszenie art. 273 § 2 p.p.s.a. poprzez to, że wbrew twierdzeniom tego Sądu, "zaistniało późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu, w wyniku czego odrzucono skargę o wznowienie". Z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także w związku ze sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzutem, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną zawartą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w zaskarżonym postanowieniu, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie oznacza, że brak zarzutu zwalczającego ustalenie, że skarga o wznowienie została wniesiona po terminie skutkuje brakiem możliwości skutecznego wzruszenia postanowienia z 24 sierpnia 2011 r. W tym stanie rzeczy, rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 273 § 2 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.