I OSK 253/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-19
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Borowiec, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych przez funkcjonariusza Policji, polegające na nieobjęciu postanowieniem o umorzeniu dochodzenia wszystkich zgłoszonych czynów oraz zaniechaniu skierowania sprawy o wykroczenie do odrębnego postępowania, stanowi przewinienie dyscyplinarne w rozumieniu ustawy o Policji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieprawidłowe wykonanie czynności służbowych przez funkcjonariusza Policji, polegające na nieobjęciu postanowieniem o umorzeniu dochodzenia wszystkich zgłoszonych czynów i nieuzasadnieniu pominięcia niektórych z nich, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Okoliczność, że wadliwe postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia i podlegało nadzorowi prokuratora, nie wyłącza odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji K.S. prowadząc dochodzenie w sprawie zawiadomienia o wtargnięciu do mieszkania, przywłaszczeniu komody i uszkodzeniu telefonu, wydał postanowienie o umorzeniu dochodzenia jedynie w sprawie uszkodzenia telefonu, pomijając pozostałe zgłoszone czyny. Następnie Komendant Powiatowy Policji uznał K.S. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, odstępując od ukarania. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał orzeczenie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K.S., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 672/16 w sprawie ze skargi K.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 6 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 672/16 oddalił skargę K.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 6 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Powiatowy Policji w [...] orzeczeniem z dnia 17 lutego 2016 r. nr [...], na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), uznał [...] K.S. winnym popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, polegających na tym, że w okresie od dnia 9 czerwca 2015 r. do dnia 27 lipca 2015 r., jako [...], prowadząc zgodnie z pkt 1 zakresu zadań (obowiązków zawartych w karcie opisu stanowiska pracy) dochodzenie L.dz. [...] na zawiadomienie [...] złożone do protokołu w dniu [...] maja 2015 r. w sprawach: wtargnięcia do jego mieszkania byłej żony [...] i nieopuszczenia mieszkania pomimo jego żądania, przywłaszczenia komody o wartości 150 zł na jego szkodę oraz uszkodzenia telefonu powodując straty w kwocie 750 zł na jego szkodę, nieprawidłowo wykonał czynności służbowe w ten sposób, że w wydanym postanowieniu o umorzeniu dochodzenia z dnia 27 lipca 2015 r. nie wskazał zawartych w zawiadomieniu czynów dotyczących wtargnięcia do mieszkania oraz przywłaszczenia komody, ich kwalifikacji prawnej oraz przyczyn umorzenia, czym naruszył art. 322 § 2 Kodeksu postępowania karnego oraz zaniechał skierowania sprawy przywłaszczenia komody o znamionach wykroczenia z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń do odrębnego prowadzenia w trybie postępowania w sprawie o wykroczenie, czym naruszył art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. (czyn nie stanowi znamion przestępstwa), tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy o Policji, i odstąpił od ukarania.
W uzasadnieniu orzeczenia podał, że w dniu 9 czerwca 2015 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] z Komisariatu Policji [...] zostały przesłane materiały dotyczące zawiadomienia [...] o przestępstwie naruszenia miru domowego przez byłą żonę, uszkodzenia jego rzeczy, tj. telefonu komórkowego oraz przywłaszczenia komody wartości 150 zł. Do prowadzenia w/w sprawy został wyznaczony [...] K.S., który postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. wszczął dochodzenie zarejestrowane jako [...] w sprawie uszkodzenia w dniu 24 maja 2015 r. telefonu komórkowego marki [...] o wartości 750 zł na szkodę [...], tj. o czyn z art. 288 § 1 K.k. Po wykonaniu czynności w ramach dochodzenia, postanowieniem z dnia 27 lipca 2015 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego, umorzył postępowanie w sprawie uszkodzenia w/w rzeczy, pomijając wątek zgłoszonego naruszenia miru domowego oraz przywłaszczenia komody o wartości 150 zł.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2015 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] została przesłana skarga [...] na czynności w/w policjanta. W treści skargi wskazał, że w dniu 25 maja 2015 r. w Komisariacie Policji w Poznaniu złożył zawiadomienie w trzech sprawach, tj. naruszenia miru domowego, uszkodzenia jego telefonu oraz przywłaszczenia własności mienia, a [...] K.S. umorzył dochodzenie jedynie w sprawie uszkodzenia telefonu komórkowego, pomijając naruszenie miru domowego oraz przywłaszczenia mienia, tym samym nie dopełnił obowiązków służbowych.
W związku z powyższym, Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. nr 3 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] K.S., którego obwiniono o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej w sposób wskazany na wstępie.
Przesłuchany w charakterze obwinionego [...] K.S. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na szkodę [...] umorzył z uwagi na to, że czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego. Wskazał, iż pod względem realizacji terminów i innych obowiązków działał zgodnie z przepisami i nie dopuścił się żadnych uchybień, a rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia dochodzenia zostało zaaprobowane przez Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] i podjęte po uprzedniej konsultacji z Zastępcą Prokuratora Rejonowego w [...].
Przesłuchany w charakterze świadka Zastępca Naczelnika Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] [...] Marek Modrzejewski zeznał, że zaaprobował wydane przez obwinionego postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie uszkodzenia telefonu, gdyż zostało ono wydane w sposób prawidłowy i spełniało wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wskazał, że akceptacja tego postanowienia nastąpiła po ustnym zrelacjonowaniu przez prowadzącego dochodzenie przebiegu czynności wykonanych w ramach postępowania, z którego wynikało, iż dotyczy ono uszkodzenia mienia. Policjant prowadzący dochodzenie, przekazując tę informację nie podał, aby tym postępowaniem były objęte inne czyny.
Przesłuchany w charakterze świadka [...] Naczelnik Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] zeznał, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia z zawiadomienia [...] zostało wydane przez [...] K.S. w sposób nieprawidłowy, gdyż prowadzący nie odniósł się do wszystkich czynów wskazanych przez zgłaszającego w doniesieniu. Stwierdził to po tym jak wpłynęło zażalenie na postanowienie o umorzeniu. Ponadto zauważył, iż przedmiotowe dochodzenie nie miało charakteru skomplikowanego i nie było potrzeby wyznaczenia kierunków jego prowadzenia, albowiem obwiniony jest policjantem samodzielnym, o dużym doświadczeniu w prowadzeniu postępowań przygotowawczych. Wyjaśnił także, iż nadzór funkcyjny nad prowadzonymi postępowaniami sprawuje bezpośredni przełożony, a w tym konkretnym przypadku Naczelnik Wydziału [...] i jego Zastępca. Może on polegać m.in. na żądaniu ustnych informacji z przebiegu czynności wykonanych w dochodzeniu. Podał także, iż w chwili obecnej przepisy nie nakładają na przełożonego obowiązku sporządzania kart nadzoru, czy też pisemnych wytycznych co do sposobu prowadzenia postępowania.
Na podstawie pisma Zastępcy Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia 25 listopada 2015 r. ustalono, że postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie [...] nie było z nim konsultowane. O tym, że tego rodzaju rozstrzygnięcie zostało podjęte dowiedział się z pisma [...] skierowanego do Prokuratury Rejonowej w [...], w związku z czym zażądał akt sprawy do analizy. Po zapoznaniu się z nimi stwierdził, że postanowienie o umorzeniu jest wadliwe, gdyż swym rozstrzygnięciem nie obejmuje wszystkich czynów podanych w zawiadomieniu zgłaszającego. W rozmowie telefonicznej wskazał [...] K.S. stwierdzone uchybienia sugerując, że postanowienie o umorzeniu powinno zostać uchylone, a nowe postanowienie powinno odnieść się do wszystkich czynów zgłoszonych przez zawiadamiającego.
W związku z powyższym, organ uznał, iż w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego udowodniono, że obwiniony, prowadząc dochodzenie wszczęte na wniosek [...], nie objął swym rozstrzygnięciem wszystkich czynów wskazanych w zawiadomieniu. Tym samym, poprzez częściowo wadliwe sporządzenie postanowienia z dnia 27 lipca 2015 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie o sygn. akt [...], w sposób nieprawidłowy wykonał czynności służbowe, czym naruszył art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Uwzględniając okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, rodzaj i stopień naruszenia oraz dotychczasowy przebieg służby obwinionego, odstąpił od ukarania obwinionego.
Na skutek wniesienia przez [...] K.S.od powyższego orzeczenia odwołania, sprawę rozpoznawał Komendant Wojewódzki Policji w [...], który orzeczeniem z dnia 6 maja 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia przedstawił szczegółowo ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy. Powołując treść art. 132 ust. 1 , 2 i 3 pkt 2 ustawy o Policji oraz art. 322 § 2 i art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. podał, że przeprowadzona w sprawie analiza materiałów pozwoliła na stwierdzenie, iż [...] K.S. popełnił zarzucane przewinienie dyscyplinarne. Nie podzielił twierdzenia obwinionego, że popełnione przez niego uchybienia proceduralne nie są deliktami dyscyplinarnymi, gdyż w kontekście art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji każde wykonanie przez policjanta czynności w sposób nieprawidłowy zostało zakwalifikowane jako naruszenie dyscypliny służbowej. Na uwzględnił także argumentacji obwinionego, że sprawa zgłoszenia przywłaszczenia komody nie powinna być skierowana do postępowania w sprawie o wykroczenie, z uwagi na potrzebę wyjaśnienia prawa własności tej rzeczy. Przeprowadzanie czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie umożliwia dokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie m.in. prawa własności rzeczy, a ominięcie tych procedur jest nie tylko naruszeniem praw zgłaszającego, ale i prawnie niedopuszczalne. Organ odwoławczy nie uznał również twierdzenia obwinionego, że [...] nie ma statusu osoby pokrzywdzonej. Fakt nienależytego wykonywania obowiązków służbowych przez obwinionego wpłynął bezpośrednio na prawa zgłaszającego. Należało zatem uznać, że jego dobro zostało naruszone, a w konsekwencji stał się osobą pokrzywdzoną.
Ponadto Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził, że nadzór nad dochodzeniem prowadzonym przez [...] K.S. był sprawowany w sposób nieprawidłowy. Z § 10 ust. 2 pkt 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. nr 25 w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo – śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym wynika, że bezpośredni przełożony obwinionego przed aprobatą decyzji kończącej postępowanie winien zapoznać się z materiałami postępowania. Podana wyżej odpowiedzialność przełożonego wykracza jednak poza ramy rozpatrywanej sprawy dyscyplinarnej i winna być przedmiotem odrębnych czynności.
W ocenie organu odwoławczego, [...] K.S. z racji posiadanego przeszkolenia i doświadczenia życiowego winien wykonywać czynności w prowadzonych dochodzeniach samodzielnie oraz z należytą starannością , a wszelkie ujawnione nieprawidłowości winny być rozpatrywane jako przejawy naruszenia dyscypliny służbowej.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w zakresie odstąpienia od wymierzenia obwinionemu kary, w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że stopień szkodliwości popełnionego przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz jego dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi K.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Skarżący zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie art. 132 ust 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że brak zamieszczenia w treści postanowienia o umorzeniu dochodzenia wszystkich czynów wskazanych w zawiadomieniu (wtargnięcie do mieszkania, przywłaszczenie komody, uszkodzenie telefonu) oraz brak skierowania sprawy przywłaszczenia komody do postępowania w sprawie o wykroczenie stanowi przewinienie dyscyplinarne, w sytuacji gdy:
a) czyn polegający na przejęciu komody przez [...] winien zostać skierowany do postępowania w sprawie o wykroczenie, gdyż z zeznań osoby składającej zawiadomienie wynika, iż komoda stanowiła składnik majątku wspólnego byłych małżonków – tym samym podlega cywilnemu postępowaniu o podział majątku wspólnego; fakt sporu co do własności przedmiotowej komody pomiędzy [...] a [...] winien być rozstrzygnięty w postępowaniu o podział majątku na podstawie art. 684 w zw. z art. 567 § 3 K.p.c.;
b) brak zamieszczenia w treści postanowienia o umorzeniu dochodzenia wszystkich czynów wskazanych w zawiadomieniu stanowi wadę formalną orzeczenia, która może być przedmiotem zaskarżenia w drodze zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia; osobie, która złożyła zawiadomienie, przysługuje uprawnienie do zaskarżenia postanowienia godzącego w jej prawa i interesy;
2) naruszenie art. 134i ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania na wniosek [...] – osoby, która nie posiadała legitymacji formalnej do występowania w sprawie w charakterze podejrzanego, albowiem działanie obwinionego nie spowodowało naruszenia ani zagrożenia dobra [...], gdyż został on prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania – w zakresie uszkodzenia mienia oraz doręczono mu postanowienie o umorzeniu dochodzenia, od którego [...] przysługiwało zażalenie;
3) naruszenie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia, iż zachowanie skarżącego kwalifikowało się jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, uzasadniające odstąpienie od wszczęcia postępowania i przeprowadzenie ze skarżącym rozmowy dyscyplinującej.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 132 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 2 oraz art. 132a ustawy o Policji. Podał, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest niesporny. Zarzut naruszenia art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji ocenił jako niezasadny. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nieprawidłowo wykonał czynności w ramach prowadzonego postępowania (dochodzenia), gdyż mimo sprecyzowania zarzutów zgłoszonych przez [...], w postanowieniu o umorzeniu odniósł się wyłącznie do jednego z nich, pomijając dwa pozostałe. Ponadto uznał, że wbrew zarzutom skargi, dla tej oceny nie ma znaczenia fakt ewentualnego sporu co do własności komody między byłymi małżonkami, gdyż w odrębnie prowadzonym – w trybie postępowania w sprawie o wykroczenie – postępowaniu, kwestie te podlegałyby jednoznacznemu wyjaśnieniu. W konsekwencji przyjął, że w świetle art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji nieprawidłowe wykonanie przez policjanta czynności w ramach powierzonych mu obowiązków na zajmowanym stanowisku jest naruszeniem dyscypliny służbowej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wbrew twierdzeniu skarżącego, w okolicznościach niniejszej sprawy, [...] składającemu w dniu [...] maja 2015 r. zawiadomienie o przestępstwie w trzech sprawach przysługuje status osoby pokrzywdzonej. Zgodnie z art. 49 § 1 Kodeksu postępowania karnego, pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Brak jakiejkolwiek reakcji policjanta (w postanowieniu o umorzeniu dochodzenia) dotyczącego zgłoszenia dwóch czynów, tj. naruszenia miru domowego oraz przywłaszczenia mienia – na tym etapie postępowania pozbawiało ochrony prawnej obywatela, który słusznie ochrony tej upatrywał w działaniu Policji. Z tego względu uznał, że w tej sprawie organy nie naruszyły art. 134i ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie podzielił również stanowiska skarżącego, że jego postępowanie należy postrzegać jako wadliwe wyłącznie procesowo, a więc ze skutkami jedynie na gruncie prawa procesowego. Wyrażając aprobatę dla poglądu zaprezentowanego w powołanym w skardze wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt SNO 56/14 zauważył, iż został on wydany w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wskazał, że skarżący pomija istotne rozważania Sądu Najwyższego dotyczące niedopuszczalności wkraczania, poprzez formułowanie zarzutów w postępowaniu dyscyplinarnym, w kwestie prawne ściśle związane ze sferą orzeczniczą. Naruszenie przepisów prawa (w postępowaniu dyscyplinarnym w którym obwiniony jest sędzią) nie może stanowić przedmiotu oceny dyscyplinarno – prawnej z uwagi na zasadę niezawisłości sędziowskiej. Już tylko z tej przyczyny nie sposób przenosić wniosków z tej sprawy na grunt niniejszej sprawy.
Podsumowując tę część rozważań Sąd pierwszej instancji, nie podzielił stanowiska skarżącego, że wydanie wadliwego postanowienia o umorzeniu dochodzenia, uchylonego w toku kontroli instancyjnej nie zawiera znamion deliktu dyscyplinarnego. Wskazał, że odbiór społeczny pracy policjantów jest postrzegany poprzez ocenę solidności wykonywania przez nich czynności służbowych. Poprzestanie na kontroli instancyjnej postanowienia, które mimo zgłoszenia przez zawiadamiającego trzech odrębnie kwalifikowanych czynów, odnosi się – nie wiadomo z jakich przyczyn – tylko do jednego z nich, jest niewystarczające do uznania, że interes obywatela do ochrony wynikającej z przepisów prawa jest "zaspokojony". Tym samym na aprobatę nie zasługuje pogląd skarżącego, sprowadzający jego czyn jedynie do wadliwości formalnej sporządzonego przez niego postanowienia, której skutek nie może być utożsamiany z naruszeniem dyscypliny służbowej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K.S., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a – naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż brak zamieszczenia w treści postanowienia o umorzeniu dochodzenia wszystkich czynów wskazanych w zawiadomieniu (wtargnięcie do mieszkania, przywłaszczenie komody, uszkodzenie telefonu) oraz brak skierowania sprawy przywłaszczenia komody do postępowania w sprawie o wykroczenie, stanowi przewinienie dyscyplinarne, w sytuacji, gdy z zeznań osoby składającej zawiadomienie wynika, że komoda stanowiła składnik majątku wspólnego byłych małżonków – tym samym podlega cywilnemu postępowaniu o podział majątku wspólnego; fakt sporu co do własności przedmiotowej komody pomiędzy [...] a [...] winien być rozstrzygnięty w postępowania o podział majątku na podstawie art. 684 w zw. z art. 567 § 3 K.p.c.;
2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności do zarzutu naruszenia art. 132 ust.4b ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia, że zachowanie skarżącego kwalifikowało się jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, uzasadniające odstąpienie od wszczęcia postępowania i przeprowadzenie ze skarżącym rozmowy dyscyplinującej;
3) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 322 § 2 K.p.k. poprzez przyjęcie, iż sporządzenie częściowo wadliwego formalnie postanowienia o umorzeniu dochodzenia, od którego przysługuje zażalenie, stanowi przewinienie dyscyplinarne, w sytuacji, gdy przedmiotowe orzeczenie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia i podlegało nadzorowi instancyjnemu prokuratora nadzorującego postępowanie oraz sądu rozpoznającego ewentualne odwołanie.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczył argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych zarzutów. Zauważył, iż blankietowe twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że nieprawidłowe wykonanie czynności w ramach powierzonych obowiązków stanowi przewinienie dyscyplinarne, nie spełnia wymogu rzetelnego uzasadnienia wyroku. Wskazał, iż nie można ustalić, jakie dobro prawne [...] miałoby zostać naruszone przez obwinionego, poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu dochodzenia. Nie można bowiem utożsamiać niezadowolenia osoby składającej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z naruszeniem jej prawnie chronionego interesu. Naruszenie prawnie chronionego interesu osoby składającej zawiadomienie nastąpiłoby w razie niepodjęcia przez obwinionego jakichkolwiek czynności procesowych bądź zaniechaniu zawiadomienia [...] o sposobie zakończenia postępowania, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Ponadto zaznaczył, że nie każda wadliwość orzeczenia pod kątem procesowym może zostać uznana za przewinienie dyscyplinarne. Dla oceny charakteru tego rodzaju wadliwości zasadnicze znaczenie ma wystąpienie negatywnego skutku procesowego. W sprawie jest niesporne, że wydane przez obwinionego wadliwe postanowienie zostało zaskarżone, a tym samym wyeliminowane z obrotu prawnego. Struktura postępowania karnego – postępowania przygotowawczego, którego immanentnym elementem jest zaskarżalność orzeczeń kończących postępowanie wskazuje, że intencją ustawodawcy było, aby ewentualne uchybienia organów ścigania mogły być kontrolowane i uchylane w postępowania odwoławczym – w ramach kontroli instancyjnej.
Autor skargi kasacyjnej podał także, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt SNO 56/14 wypowiedział się w kwestii rozróżnienia charakteru uchybień proceduralnych w postanowieniu kończącym postępowanie w sprawie oraz tego, jakie uchybienia kwalifikują się jako delikty dyscyplinarne. Przyjął, że wadliwe postanowienie o umorzeniu dochodzenia, które następnie zostało uchylone, nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Przedmiotowe postępowanie dotyczyło wprawdzie sędziego sądu powszechnego, to jednak zasadnicze motywy rozstrzygnięcia – w zakresie braku znamion deliktu dyscyplinarnego czynu polegającego na wydaniu wadliwego postanowienia o umorzeniu dochodzenia, które to postanowienie zostało uchylone w toku kontroli instancyjnej – mogą zostać uznane za zasadne również w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, nie można utożsamiać wadliwości formalnej orzeczeń sporządzonych przez policjanta z naruszeniem etyki zawodowej lub dyscypliny służbowej. Podnoszenie wady formalnej orzeczenia do rangi przewinienia dyscyplinarnego jest zachowaniem nieproporcjonalnym wobec stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Autor skargi kasacyjnej zauważył, iż kara dyscyplinarna rodzi określone konsekwencje w sferze uprawnień policjanta i – choćby była najlżejszą z kar dyscyplinarnych – nie pozostaje bez wpływu na dalszy przebieg służby. Organy Policji w tego rodzaju sprawach winny zatem z rozwagą podchodzić do oceny zaistniałych zdarzeń, ważąc zarówno interes służby, jak i interes policjanta, nie tracąc przy tym z pola widzenia celowości nakładania kary dyscyplinarnej i jej skutków w sferze stosunku służbowego policjanta. Przewinienia dyscyplinarne, mające charakter incydentalny, obiektywnie niezamierzone, które nie wynikają ze złej woli funkcjonariusza mogą być kwalifikowane jako przypadki mniejszej wagi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 867/13).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Przy czym istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który zaaprobował stwierdzenie organu, że czyn [...] K.S., który w okresie od dnia 9 czerwca 2015 r. do dnia 27 lipca 2015 r., jako [...], prowadząc dochodzenie w sprawie o sygn. akt [...], na zawiadomienie [...] złożone do protokołu w dniu 25 maja 2015 r. w sprawach: wtargnięcia do jego mieszkania byłej żony [...] i nieopuszczenia mieszkania pomimo jego żądania, przywłaszczenia komody o wartości 150 zł na jego szkodę oraz uszkodzenia telefonu powodując straty w kwocie 750 zł na jego szkodę, nieprawidłowo wykonał czynności służbowe w ten sposób, że w wydanym postanowieniu o umorzeniu dochodzenia z dnia 27 lipca 2015 r. nie wskazał zawartych w zawiadomieniu czynów dotyczących wtargnięcia do mieszkania oraz przywłaszczenia komody, ich kwalifikacji prawnej oraz przyczyn umorzenia, czym naruszył art. 322 § 2 K.p.k. oraz zaniechał skierowania sprawy przywłaszczenia komody o znamionach wykroczenia z art. 119 § 1 K.w. do odrębnego prowadzenia w trybie postępowania w sprawie o wykroczenie, czym naruszył art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. (czyn nie stanowi znamion przestępstwa) – stanowił naruszenie dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 322 § 2 K.p.k. w sprawie należało rozważyć, czy sporządzenie przez [...] K.S. częściowo nieprawidłowego postanowienia o umorzeniu dochodzenia, poprzez pominięcie wątku zgłoszonego naruszenia miru domowego oraz przywłaszczenia w/w komody, w sytuacji, gdy zawierało ono pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia i podlegało nadzorowi instancyjnemu prokuratora, mogło być uznane za przewinienie dyscyplinarne.
W świetle art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Stosownie do treści art. 132 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.
W sprawie jest niesporne, że [...] K.S., prowadząc dochodzenie wszczęte na wniosek [...], rozstrzygnięciem nie objął wszystkich czynów wskazanych w zawiadomieniu i umorzył dochodzenie jedynie w sprawie uszkodzenia telefonu komórkowego, pomijając naruszenie miru domowego oraz przywłaszczenie mienia w postaci komody. W uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia w żaden sposób nie odniósł się do pominiętych przedmiotowo kwestii i nie uzasadnił ich braku w rozstrzygnięciu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie naruszył art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 322 § 2 K.p.k. Prawidłowo przyjął, że wykonanie przez skarżącego kasacyjnie podanej wyżej czynności służbowej w sposób nieprawidłowy stanowiło przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. W związku z powyższym, okoliczność, że przedmiotowe postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia i podlegało nadzorowi instancyjnemu prokuratora nadzorującego postępowanie, nie miała w tym zakresie znaczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia określonych przepisów postępowania. Badając zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. należało rozważyć, czy fakt niepodzielenia przez Sąd pierwszej instancji stanowiska K.S. w przedmiocie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego – art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji oraz nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 4b tej ustawy stanowił naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania.
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Stwierdził, że w sprawie nie ma znaczenia fakt ewentualnego sporu co do własności komody między byłymi małżonkami, gdyż w odrębnie prowadzonym – w trybie postępowania w sprawie o wykroczenie – postępowaniu, kwestie te podlegałyby jednoznacznemu wyjaśnieniu. Czyni to zarzut wskazany w pkt 1 skargi kasacyjnej nieskutecznym.
Z kolei nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, poprzez niezastosowanie i brak przyjęcia, iż zachowanie skarżącego kasacyjnie kwalifikowało się jako przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, uzasadniające odstąpienie od wszczęcia postępowania i przeprowadzenie ze skarżącym rozmowy dyscyplinującej, nie miało jakiegokolwiek, a tym bardziej istotnego, wpływu na wynik sprawy. Uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, kontrolując legalność wydanych w tej sprawie orzeczeń, nie był uprawniony do dokonania oceny zachowania K.S. w kontekście jego kwalifikacji jako przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi. Kompetencje w tym zakresie posiada bowiem w ramach władzy dyskrecjonalnej jedynie organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło