I OSK 2587/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-22
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Teresa Zyglewska, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądana informacja publiczna, polegająca na anonimizacji 210 postanowień wydanych w sprawach zażaleń na postanowienia sądów okręgowych, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że żądana informacja, ze względu na konieczność anonimizacji dużej liczby dokumentów i związany z tym znaczny nakład pracy, stanowi informację przetworzoną. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego, sąd oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji.Stan faktyczny
R.S. zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego o udostępnienie zanonimizowanych kopii postanowień wydanych w grudniu 2015 r. na skutek zażaleń na postanowienia sądów okręgowych. Organ uznał żądanie za informację przetworzoną i odmówił jej udostępnienia z uwagi na brak wykazania szczególnego interesu publicznego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Sprawiedliwości, a następnie WSA oddalił skargę R.S. Skargę kasacyjną od wyroku WSA złożył R.S., kwestionując uznanie informacji za przetworzoną i brak oceny istotności dla interesu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy P.S. po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 607/16 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 607/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Minister Sprawiedliwości, dalej jako "Minister" decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., dalej jako "Prezes Sądu", z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], którą to decyzją odmówiono R.S. udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, że R.S. pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. zwrócił się do Prezesa Sądu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanej kopii postanowień wydanych w grudniu 2015 r. na skutek zażaleń na postanowienia sądów okręgowych - wydziałów penitencjarnych, ze wskazaniem, że ww. informacje mogą zostać zapisane na płycie CD/DVD.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 7 stycznia 2016 r., organ zawiadomił stronę, że Sąd Apelacyjny w W., dalej jako "Sąd", w okresie od 1 do 30 grudnia 2015 r. rozpoznał 210 zażaleń na postanowienia wydane przez Wydziały Penitencjarne Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Okręgowego [...]. Następnie wyjaśnił, że żądana informacja nosi cechy informacji przetworzonej i zażądał od wnioskodawcy wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem spornych danych.
W odpowiedzi na wezwanie R.S. w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, poinformował, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem żądanej przez niego informacji publicznej do kategorii informacji przetworzonej.
Wobec powyższego w dniu [...] stycznia 2016 r. Prezes Sądu wydał decyzję nr [...], którą odmówił udostępnienia żądanej informacji stwierdzając, iż jest to informacja przetworzona, zaś jej udostępnienie nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Od powyższej decyzji R.S. wniósł odwołanie.
Rozpoznając odwołanie Minister podkreślił, że postanowienia wydawane w sprawach objętych wnioskiem skarżącego oznaczone są osobnym symbolem AKzw i nie podlegają publikacji w Portalu Orzeczeń. Wyjaśnił, że aby mogły być udostępnione musiałyby zostać poddane procedurze przygotowania, z wykorzystaniem specjalistycznego programu komputerowego (jak dla orzeczeń publikowanych w Portalu) - zgodnie z § 2 ust. 1 lit. f zarządzenia Prezesa Sądu z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie utworzenia i funkcjonowania internetowego Portalu Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w W.. Wskazał, że anonimizacja jednego orzeczenia zajmuje około 10 minut, co przy uwzględnieniu 210 orzeczeń objętych zakresem wniosku (2100 minut) stanowiłoby około 35 godzin i około 1000 stron. Jedna osoba byłaby w stanie wykonać tę pracę w ciągu 4 dni roboczych po 8 godzin dziennie.
Zdaniem organu realizacja wniosku prowadziłaby do zakłócenia normalnego toku działania Sądu. Organ podkreślił, że uzasadnienia żądanych postanowień zawierają dane chronione skazanego oraz dane pozwalające na identyfikację innych osób występujących w sprawie. Skoro zarządzeniem Prezesa Sądu wyłączono publikację w Portalu Orzeczeń żądanych postanowień, to realizacja wniosku musiałaby być wykonana na potrzeby tej jednej sprawy. W konkluzji Minister stwierdził, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego. Wskazał także, że brak jest przesłanek pozwalających uznać, że skarżący odbywający karę pozbawienia wolności w istocie działa w interesie publicznym dla dobra ogółu.
Skargę na powyższe decyzje złożył R.S. Wniósł on o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanym decyzjom zarzucił: obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; obrazę art. 61 ust. 1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p.; obrazę .art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a.; obrazę art. 7, art. 8 k.p.a.
W piśmie z dnia 3 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając złożoną przez R.S. skargę wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: art. 3 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p.
W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji powołał się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej jako "u.d.i.p." , w tym art. 3 ust.1 pkt 1. Wskazał także, że brak w niej definicji, pojęcia "informacji przetworzonej". Podkreślił, że w literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych, za informację prostą uznano taką informację, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji. Natomiast informacją przetworzoną jest jakościowo nowa informacja, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci.
Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie, organy prawidłowo zakwalifikowały żądaną przez skarżącego informację publiczną, jako informację przetworzoną, z uwagi na żądaną ilość przedmiotowych postanowień i konieczność dokonania wielu czynności wymagających dużego nakładu pracy, połączonego z wysiłkiem Intelektualnym, co niewątpliwie spowodowałoby dezorganizację pracy Sądu.
Według Sądu I instancji przeprowadzono szczegółową analizę prawnego charakteru żądanych informacji. W tym celu przeprowadzone zostało postępowanie, które koncentrowało się na ustaleniu pracochłonności wyselekcjonowania i przygotowania do udostępnienia dokumentów żądanych w sprawie, przy uwzględnieniu możliwości skorzystania z urządzeń ewidencyjnych dostępnych w Sądzie. Przeprowadzone czynności i poczynione ustalenia zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Reasumując, ogół czynności oraz czas, który organ musiałby poświęcić m.in. na anonimizację żądanych postanowień, w pełni przemawia za uznaniem, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R.S., zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego błędną wykładnie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną, w sytuacji gdy jest to informacja prosta;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedokonanie oceny, czy żądanie udostępnienia informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a zatem nieskontrolowanie w całości zaskarżonej decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewykazanie w uzasadnieniu wyroku dlaczego udostępnienie żądnej informacji jest lub nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Skarżący kasacyjnie wniósł także o rozpoznanie skargi na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest nieprawidłowa, bowiem ogranicza dostęp do informacji publicznej ze względu na ilość żądanej informacji oraz ze względu na konieczność anonimizacji żądanej informacji, a także czasochłonność i pracochłonność procesu anonimizacji. Zaprezentowany przez Sąd I instancji sposób wykładni jest sprzeczny z regułą exceptiones non sunt extendendae.
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. zdaniem skarżącego kasacyjnie polegało na tym, że Sąd I instancji nie dokonał kompleksowej oceny sprawy, gdyż pominął w swoich rozważaniach kwestię oceny czy żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Konsekwencją naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest naruszenie art. 141 § 1 p.p.s.a., bowiem w uzasadnieniu wyroku nie zostało wykazane dlaczego nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego udostępnienie żądanej informacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Są to dwa samodzielne zarzuty, które w podstawach skargi kasacyjnej mogą pojawić się łącznie, bądź oddzielnie, lecz zawsze powinny być uzupełnione o wskazanie, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja przetworzona podlega zatem udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego" (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968; por. też wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369).
Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14). Przeczy to twierdzeniu zawartemu w skardze kasacyjnej, że "fakt czasochłonnego procesu odnajdywania i przygotowywania żądanej informacji, czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej, gdyż taka informacja nie jest informacją nową". W wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r. (I OSK 792/11) NSA wprost postawił tezę, że "w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej."
Gdy zatem uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to dokonane aktem rangi ustawowej odpowiada regulacji art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem zgodnie z art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji o których mowa w ust. 1 i 2 określają ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2010 r., I OSK 1737/12 zauważył, że konstytucyjne prawo do informacji nie jest absolutne i podkreślił jednocześnie, że nie chodzi o to, "by udzielenie informacji publicznej było jedynie istotne dla interesu publicznego, lecz ma być dla tego interesu publicznego szczególnie istotne. W przypadku bowiem informacji publicznej przetworzonej, jej udostępnienie poprzedzone jest procesem tworzenia nowej informacji, nieistniejącej w chwili skierowania wniosku w takim kształcie i w takiej postaci, jakiej oczekuje wnioskodawca". Pogląd ten został podzielony w wyroku z dnia 26 listopada 2014 r., I OSK 924/14, w sprawie z udziałem również skarżącego, zatem znany jest skarżącemu kasacyjnie.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie naruszył wskazanego przepisu, prawidłowo oceniając, że wniosek skarżącego dotyczy informacji przetworzonej, a nie prostej. Prawidłowo zaakceptował on ustalenia organu, że dla udzielenia żądanej informacji niezbędne byłoby zaangażowanie aparatu administracyjnego na dłuższy okres celem dokonania anonimizacji 210 orzeczeń, czyli około 1000 stron.
Właściwie skonstatowano, że realizacja wniosku R.S. wpłynęłoby na funkcjonowanie Sądu Apelacyjnego w W.
Nie można też uznać, że zaprezentowana wykładnia pojęcia informacji przetworzonej narusza regułę exceptiones non sunt extendendae. Jak już zostało wspomniane u.d.i.p. nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona. Skoro nie ma definicji normatywnej informacji przetworzonej to rolą judykatury i piśmiennictwa jest ustalenie znaczenia danego pojęcia w zgodzie ze standardami konstytucyjnymi. W desygnacie pojęcia informacji przetworzonej mieści się suma informacji prostych, jeśli wygenerowanie takie informacji wiąże się ze znacznymi nakładami czasu i pracy organu. "Przetworzenie" informacji polega bowiem na znacznym zaangażowaniu pracowników i czasu w celu wytworzenia takiej informacji. Nie można zatem przyjąć, tak jak zdaje się sugerować skarżący kasacyjnie, że uznanie za informacje przetworzone, informacji wymagających znacznego nakładu pracy prowadzi do roszerzającej wykładni tego pojęcia.
Konkludując, na gruncie niniejszej sprawy wniosek o informację publiczną dotyczy informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę – wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p). W związku z tym brak podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie wykazał, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego. W niniejszej zaś sprawie skarżący nie wykazał takiej okoliczności.
Nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Wskazany w zarzucie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego, bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2946/16). Skarżący kasacyjnie próbuje natomiast wzruszyć kwestionowany wyrok zarzucając Sądowi I instancji niedokonanie oceny, czy żądanie udostępnienia informacji publicznej jest szczególnie ważne dla interesu publicznego. Odnosząc się do treści samego zarzutu, zauważyć przede wszystkim należało, iż skarżący naruszenie wskazanej normy upatruje w szerszym zakresie niż wyznaczone to zostało normatywną treścią przytoczonego przepisu. Tak skonstruowanym zarzutem nie można było skutecznie zakwestionować braku oceny Sądu I instancji odnośnie tego czy żądana informacja jest szczególnie ważna dla interesu publicznego.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewykazanie w uzasadnieniu wyroku dlaczego udostępnienie żądnej informacji jest lub nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powołany przepis określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. Poza tym przepis ten nie może z zasady stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bowiem wedle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39) może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., sygn. I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11, LEX nr 1299453).
W rozpoznawanej Sąd I instancji w sposób lakoniczny odniósł się do kwestii działania skarżącego w interesie publicznym. W uzasadnieniu wyroku przytoczono jednak stanowisko organu w tej mierze (strona 3). Ogólne odniesienie się przez Sąd I instancji do tego zagadnienia w rozważaniach Sądu nie może być uznane za uchybienie skutkujące tym, że wyrok ten uchyla się spod kontroli instancyjnej. Sąd I instancji przytoczył bowiem stanowisko organu według którego brak jest przesłanek pozwalających aby uznać, że skarżący odbywający karę pozbawienia wolności w istocie działa w interesie publicznym.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło