I OSK 4112/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-13

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na twierdzeniu o przerobieniu dokumentu stanowiącego podstawę orzeczenia, może zostać uwzględniona bez prawomocnego stwierdzenia tego faktu przez właściwy organ?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na podstawie wskazanej w art. 273 § 1 pkt 1 PPSA (orzeczenie oparte na podrobionym lub przerobionym dokumencie), podlega odrzuceniu, jeśli fakt podrobienia lub przerobienia dokumentu nie został prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ. Samo subiektywne przekonanie strony o fałszerstwie dokumentu nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Strona M. W. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16. Jako podstawę wznowienia wskazała, że wyrok został oparty na przerobionej mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r., co pozbawiło ją dostępu do drogi publicznej i możliwości wykonywania służebności. Strona twierdziła, że dowiedziała się o rzekomym przerobieniu mapy podczas przeglądania akt sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 138/14 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16 wydany na skutek skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 138/14 i oddalił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi P. jako działki o numerach [...] i [...]. Skargę o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. złożyła M. W. z uwagi to, że zapadłe w sprawie orzeczenie zostało oparte na przerobionej mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], obejmującej podział nieruchomości położonej w P., na której nie znajdował się punkt graniczny, którego umiejscowienie pozbawiło skarżącą dostępu do drogi publicznej, uniemożliwiając jej wykonywanie służebności przechodu i przejazdu po działce nr [...], zaś pierwotnie w aktach sprawy m.in. o sygnaturze II SA/Rz 692/12 o podział nieruchomości zalegała mapa, na której ów podział graniczny był zawarty. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16 i oddalenie "skargi SKO w R." (winno być: "skargi kasacyjnej SKO w R."), uchylenie decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], a także przyznanie adw. Ł. S. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pierwszy raz powzięła podejrzenie o tym, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16 został oparty na przerobionej mapie w dniu 8 sierpnia 2018 roku podczas przeglądania akt przedmiotowej sprawy. Wtedy zdała sobie sprawę, że w aktach znajduje się inna mapa od tej, która była jej znana z innych postępowań dotyczących podziału działek nr [...] i [...]. W ocenie autorki skargi swój osąd o braku interesu prawnego skarżącej M. W. w postępowaniu podziałowym nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów wsi P. jako działki o numerach [...] i [...] Naczelny Sąd Administracyjny oparł na przerobionej mapie zalegającej w aktach sprawy. Powołując się na mapę znajdującą się w aktach sprawy o sygnaturze II SA/Rz 692/12, autorka skargi podniosła, że pierwotna mapa, która została wykonana w postępowaniu o podział nieruchomości, zawierała punkt graniczny, którego umiejscowienie pozbawiało skarżącą dostępu do drogi publicznej, albowiem uniemożliwiałoby jej wykonywanie służebności przechodu i przejazdu po działce nr [...]. Punkt ten, wskazujący nowo powstałą granicę pomiędzy działką dzieloną [...] a działkami sąsiadującymi [...] i [...], usytuowany jest na szlaku drożnym na działce [...], poza granicą dzielonych działek. Zamyka on dotychczasowy dojazd działki [...] przez działkę [...] (na której ustanowiona jest służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz działki [...]). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Należy przede wszystkim wskazać, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem polegającym na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy prawomocnie zakończonej, bowiem dotyczy, stosownie do treści art. 270 p.p.s.a., postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Wznowić postępowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 p.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także, gdy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie określony w art. 277 p.p.s.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 p.p.s.a. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W braku jednego ze wskazanych wymagań sąd odrzuci skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę. W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy ocenić, czy skarga wniesiona w niniejszej sprawie oparta jest na ustawowej podstawie wznowienia. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., argumentując, że wydany w kwestionowanej sprawie wyrok został oparty na przerobionym dokumencie - mapie stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], obejmującej podział nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako działki o numerach [...] i [...]. W myśl tego przepisu można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Jak wskazuje się jednak w orzecznictwie, nie stanowi podstawy wznowieniowej, o której mowa w cytowanym przepisie, subiektywne przekonanie strony o podrobieniu czy przerobieniu dokumentu. O owym podrobieniu czy przerobieniu mogą orzekać wyłącznie powołane do tego organy. Z treści zaś art. 273 § 1 pkt 1 w zw. z art. 274 p.p.s.a. wynika, że wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można żądać wyłącznie wtedy, gdy wystąpienie przesłanek z pierwszego z wymienionych przepisów zostało ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż podstawą żądania musi być dokument podrobiony lub przerobiony, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Złożenie takiej skargi przed prawomocnym stwierdzeniem owego fałszerstwa jest więc przedwczesne (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 995/12, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008 sygn. akt I OSK 1984/06 oraz postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2005r., sygn. akt II GSK 90/05; tak też: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, Art. 274, Pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną aprobuje powołane stanowisko. Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżąca nie wykazała, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1697/16 został wydany w oparciu o podrobiony lub przerobiony dokument w postaci mapy stanowiącej załącznik do decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2008 r., co by zostało następnie prawomocnie potwierdzone, dlatego wskazana przez nią okoliczność nie stanowi podstawy wznowienia. W treści skargi skarżąca przedstawiła jedynie swoje subiektywne przekonanie o przerobieniu rzeczonej mapy. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia i z tego względu podlega odrzuceniu na mocy art. 280 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło