I OSK 504/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-27
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Ewa Dzbeńska, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe po przeniesieniu do innej jednostki organizacyjnej ma charakter konstytutywny i może wywoływać skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), czy też ma charakter deklaratoryjny i może wywoływać skutki prawne z mocą wsteczną (ex tunc)?Ratio decidendi
Decyzja o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe ma charakter konstytutywny, tworzy nowy status służbowy i wywołuje skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc). Przeniesienie służbowe do innej jednostki organizacyjnej nie rozwiązuje automatycznie stosunku służbowego ani nie tworzy nowego, lecz wymaga wydania odrębnej decyzji mianującej na konkretne stanowisko. Mianowanie nie mogło nastąpić z datą przeniesienia, gdyż wcześniej wydano decyzję o zwolnieniu ze służby, która została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu.Stan faktyczny
Skarżący, I. Ł., został mianowany na stanowisko starszego ratownika w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie z dniem 1 marca 2010 r. Wcześniej, decyzją z 18 marca 2004 r., został przeniesiony do tej jednostki z dniem 1 maja 2004 r. Skarżący odwołał się od decyzji mianującej, domagając się uznania jej za skuteczną od daty przeniesienia. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ odwoławczy, skarżący wniósł skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA. Kluczowym zagadnieniem była data, od której decyzja mianująca powinna wywoływać skutki prawne, w kontekście wcześniejszej decyzji o zwolnieniu ze służby, która została ostatecznie uchylona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz, Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 346/10 w sprawie ze skargi I. Ł. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie mianowania na stanowisko oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 346/10 oddalił skargę I.Ł. na decyzję Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr 353/2010 w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:
Decyzją z dnia 1 marca 2010 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej (PSP) w Lubinie mianował st. sekc. I. Ł. z dniem 1 marca 2010 r. na stanowisko starszego ratownika w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie w służbie stałej ze zmianowym rozkładem czasu służby.
Pismem z dnia 12 marca 2010 r. I. Ł. wniósł odwołanie od ww. decyzji w części dotyczącej daty mianowania na stanowisko służbowe podnosząc, że wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone decyzją nr 164/2004 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r. Decyzją tą odwołujący się został przeniesiony z dniem 1 maja 2004 r. z Komendy Miejskiej PSP w Poznaniu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie. Decyzja ta powinna być wykonana przez Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie poprzez wydanie, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), decyzji deklaratoryjnej mianującej odwołującego się na stanowisko służbowe. Ponadto odwołujący się zarzucił uchybienie przez organ pierwszej instancji art. 107 § 1, art. 8 i art. 11 K.p.a.
Dolnośląski Komendant Wojewódzki PSP we Wrocławiu decyzją z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr 353/2010 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy ustalił, że przeniesienie st. sekc. I. Ł. decyzją Komendanta Głównego PSP nr 164/2004 z dnia 18 marca 2004 r. z dniem 1 maja 2004 r. ze służby w Komendzie Miejskiej PSP w Poznaniu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie nastąpiło na prośbę funkcjonariusza wyrażoną w raporcie z dnia 13 lutego 2004 r., umotywowaną zmianą miejsca zamieszkania. Decyzja o przeniesieniu nie została wykonana z powodu zwolnienia I. Ł. ze służby w PSP decyzją Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2004 r., następnie utrzymaną w mocy decyzją Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu z dnia 25 maja 2004r. Decyzja zwalniająca ze służby została zmieniona decyzją Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 22 stycznia 2008 r. jedynie w zakresie terminu zwolnienia ze służby w PSP z dniem 27 lipca 2004 r. Organ odwoławczy ustalił ponadto, że na skutek skargi I. Ł. na decyzję w sprawie zwolnienia ze służby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 80/80 uchylił decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu z 22 stycznia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję nr 39/04 Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2004 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1400/08 oddalił skargę kasacyjną Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu wniesioną od tego wyroku.
Oceniając w tym stanie sprawy zaskarżoną odwołaniem decyzję Komendanta PSP w Lubinie z dnia 1 marca 2010 r. nr 16/2010 o mianowaniu st. sekc. I. Ł. z dniem 1 marca 2010 r. na stanowisko starszego ratownika w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie, organ odwoławczy stwierdził, że nie narusza ona prawa, wobec czego utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 28a ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażak pełni służbę w jednostce organizacyjnej PSP. Stosownie zaś do art. 31 ust. 1 powołanej ustawy stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe. Akt mianowania określa m. in. stanowisko i miejsce służby (art. 33 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Akt mianowania będący decyzją administracyjną, należącą do decyzji konstytutywnych, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy wydaje komendant powiatowy, w rozpatrywanej sprawie Komendant Powiatowy PSP w Lubinie. Stosunek służbowy strażaka jest stosunkiem administracyjnym, a decyzja mianująca strażaka na stanowisko służbowe posiada przymiot decyzji konstytutywnej tj. tworzącej, znoszącej lub zmieniającej stosunek prawny, ustalającej dla adresatów prawa i obowiązki. Stosunek służbowy strażaka nie powstaje więc z mocy prawa, lecz do jego powstania konieczne jest wydanie decyzji konstytutywnej, ustalającej jego szczegóły wymienione w art. 33 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wobec powyższego decyzje mianujące wywołują skutki prawne od chwili ich wydania (ex nunc). Skuteczność prawna aktów konstytutywnych powoduje, że mają zasadniczo "działać na przyszłość", a więc wywoływać skutki prawne od pewnego momentu następującego po wydaniu aktu. Komendant Powiatowy PSP w Lubinie decyzją z dnia 1 marca 2010 r. nie mógł więc mianować strażaka z dniem poprzedzającym datę jej wydania.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 1, art. 8 i art. 11 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego swojej decyzji organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 107 § 4 K.p.a. organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. Strona wystąpiła z takim żądaniem w piśmie z dnia 15 lutego 2010 r. skierowanym do Komendanta Powiatowego PSP. W treści pisma odwołujący się podtrzymał swoje stanowisko dotyczące przeniesienia go do pełnienia służby w tej jednostce, natomiast datę podjęcia obowiązków służbowych uzależnił od woli Komendanta PSP w Lubinie.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu I. Ł. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że narusza ona przepisy art. 6, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez ich niezastosowanie. Stwierdził, że skoro wydanie zaskarżonej decyzji było konsekwencją wcześniejszej decyzji konstytutywnej w sprawie przeniesienia skarżącego, to decyzja taka ma deklaratoryjny charakter i może wywoływać skutek ex tunc.
W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Komendant Wojewódzki PSP we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie oraz argumentację przytoczoną w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Za niezasadne Sąd uznał stanowisko skarżącego w kwestii daty, od jakiej powinno nastąpić mianowanie go na stanowisko w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie. Sąd podkreślił, iż z przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że strażak pełni służbę w jednostce organizacyjnej PSP (art. 28a ust. 1). Do mianowania strażaka na stanowisko służbowe w komendzie powiatowej (miejskiej) właściwy jest komendant powiatowy (miejski) - art. 32 ust. 1 pkt 3, a stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko (art. 31); akt mianowania winien m.in. określać stanowisko i miejsce służby (art. 33 pkt 1). Komendant powiatowy (miejski, wojewódzki, główny) jest kierownikiem jednostki organizacyjnej – komendy, wykonując w niej zadania "służbodawcy" wobec zatrudnionych funkcjonariuszy.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że pełnienie służby przez strażaka jest odnoszone przede wszystkim do kategorii zatrudniającej go jednostki organizacyjnej PSP, a nie całej formacji. Ustawowe usytuowanie kompetencji do mianowania funkcjonariusza PSP na szczeblu kierownika jednostki organizacyjnej, w której służba ma być pełniona, z jednej strony świadczy o pierwotnej, ustawowej podmiotowości tej jednostki w zakresie zdolności do samodzielnego nawiązywania (i rozwiązywania) stosunków zatrudnienia (służby), z drugiej natomiast nakazuje widzieć ją - jako odrębną w stosunku do kategorii służby jako całości struktury - jednostkę wyposażoną ustawowo w określony zakres podmiotowości (samodzielności). Odmienną regulację przyjęto natomiast w ustawach dotyczących służb specjalnych: o ABW i AW, SKW i SWW, CBA. We wskazanych przypadkach podmiotem zatrudniającym są odpowiednie służby jako całe struktury organizacyjne, reprezentowane przez ich kierownika (szefa), a nie składające się nań wyodrębnione jednostki organizacyjne (np. odpowiednio delegatury, oddziały, itp.).
Z powyższego wynika, że decyzja przenosząca strażaka do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej PSP, mającej siedzibę w innej miejscowości, nie mianuje go na stanowisko służbowe w tej jednostce, lecz jedynie stanowi akt nadrzędnego organu służbowego, obligujący organ podległy organizacyjnie do podjęcia aktu mianowania. Oznacza to, że do mianowania strażaka przeniesionego konieczne jest wydanie odrębnej decyzji mianującej go na konkretne stanowisko służbowe.
Sąd wskazał, iż ocena skutków prawnych decyzji mianującej strażaka na stanowisko łączy się z podziałem aktów administracyjnych na konstytutywne i deklaratoryjne. Cechą aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one, konstytuują, nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia lub uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taką jego istotę wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania. Akty deklaratoryjne charakteryzują się natomiast tym, że nie tworzą, nie zmieniają ani nie powodują ustania stosunku administracyjnoprawnego, a jedynie stwierdzają, że skutek taki wystąpił z mocy samego prawa, w wyniku zrealizowania się prawem przewidzianego stanu faktycznego. Istotą aktów deklaratoryjnych jest stwierdzenie skutków prawnych z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od chwili zrealizowania się stanu faktycznego, z którym prawodawca związał określone konsekwencje prawne. W ustawie o Państwowej Straży Pożarnej brak jest przepisu, który mógłby stanowić podstawę decyzji mianującej strażaka na stanowisko z mocą wsteczną. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja konstytuuje stosunek administracyjnoprawny, a zatem ze względu na taką jej istotę, może wywoływać skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc). Podkreśla się to w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmujących, że decyzja konstytutywna może zmieniać zakres praw i obowiązków stron tylko na przyszłość, to jest od daty, gdy stała się ostateczna (por. np. uchwałę Składu Pięciu Sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001 r., OPK 21/2001, ONSA 2002, nr 3, poz. 105, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2001 r., OSA 8/2001, ONSA 2002, Nr 3, poz. 95).
Sąd podzielił zarzut, że decyzja pierwszej instancji nie uwzględnia w całości żądania strony, sprowadzającego się do ustalenia daty przeniesienia (według treści skargi powinno być: "daty mianowania") na dzień 1 maja 2004 r., zatem nie było podstaw do odstępowania od jej uzasadnienia. Jednak powyższe uchybienie nie mogło mieć wpływu na wynik rozstrzygnięcia, a ponownie wydana decyzja byłaby tej samej treści.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł I. Ł., reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 31 w zw. z art. 37c oraz art. 43 i art. 43a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeniesienie służbowe do pełnienia służby w innej miejscowości powoduje rozwiązanie stosunku służbowego, przez co następuje konieczność nawiązania nowego stosunku służbowego, co z kolei powoduje, że decyzja o mianowaniu na stanowisko w nowym miejscu pełnienia służby ma charakter konstytutywny w zakresie istnienia stosunku służbowego;
2) naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj.:
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6-12, art. 75 § 1, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka przewidzianego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy potwierdzał, że wydana decyzja jest nieważna, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała wymaganego prawem uzasadnienia, a także pomijała istnienie prawomocnej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej określającej datę rozpoczęcia służby przez skarżącego,
b) art. 106 § 3 P.p.s.a. przez nieskorzystanie z możliwości przeprowadzenia dowodów, podczas gdy strona wskazała na brak części dowodów w aktach sprawy,
c) art. 113 § 1 P.p.s.a. polegające na zamknięciu rozprawy pomimo, że sąd nie wyjaśnił dostatecznie okoliczności sprawy,
d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. z art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 15, art. 16 § 1, art. 19 oraz art. 130 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie rozpatrzył istniejących, choć nieuwzględnionych w skardze, uchybień postępowania uzasadniających uchylenie zaskarżonych decyzji,
e) art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez uchybienie obowiązkowi w odniesienia się w uzasadnieniu do podniesionych przez stronę zarzutów naruszenia w postępowaniu administracyjnym z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.,
f) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej uznał za prawidłową decyzję organu pierwszej instancji pozbawioną uzasadnienia,
g) art. 170 P.p.s.a. przez uchybienie jego treści, poprzez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu treści innych prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących elementów zawartych w skarżonych do Sądu decyzjach.
Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 P.p.s.a. przez uchylenie decyzji Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz w obu przypadkach zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wykładnia art. 28a ust. 1, art. 31, art. 32 ust. 1 pkt 3 oraz art. 33 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi w sprzeczności z treścią innych norm zawartych w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej, w szczególności z art. 43 i 43a. W ustawie o Państwowej Straży Pożarnej występują dwa typy decyzji o mianowaniu na stanowisko służbowe: mianowanie "po raz pierwszy" i inne decyzje o mianowaniu (powołaniu) na stanowisko służbowe. Z każdym z tych typów decyzji ustawa o Państwowej Straży Pożarnej wiąże inne skutki, inne są także przesłanki ich wydania. Pierwsza decyzja o mianowaniu powoduje powstanie stosunku służbowego w ramach formacji. Natomiast decyzje o mianowaniu (powołaniu) na kolejne stanowiska służbowe nie powodują powstania stosunku służbowego strażaka, a jedynie określają stanowisko służbowe i uposażenie, a czasami również inne elementy określone w art. 33 ustawy o PSP. Na skutek takich decyzji nie powstaje żadna nowa sytuacja prawna, a potwierdzają one jedynie już istniejący stan prawny. Decyzja o mianowaniu na stanowisko po przeniesieniu do służby w innej miejscowości należy do drugiej z tych grup. Decyzja taka jest wydawana trybie art. 37c i art. 37d ustawy o PSP. Oba te przepisy dotyczą praw i obowiązków strażaka, a więc osób pozostających w stosunku służbowym. Nie można więc skutecznie bronić tezy, że przeniesienie służbowe powoduje wygaśnięcie jednego stosunku służbowego i nawiązanie kolejnego stosunku służbowego. Przeniesienie wywołuje konieczność "modyfikacji" stosunku służbowego, w odpowiednim zakresie i dlatego konieczne jest niezwłoczne wydanie nowej decyzji administracyjnej określającej nowe warunki służby, ale nie tworzącego zupełnie nowy stosunek służbowy. Trafność tego zapatrywania jednoznacznie potwierdza treść art. 43 i 43a ustawy o PSP, które stanowią - w jakich sytuacjach stosunek służbowy ulega rozwiązaniu, może zostać rozwiązany lub też wygasa. Przeniesienie służbowe strażaka do innej miejscowości nie mieści się pośród wymienionych tam przesłanek. Powstaje w związku z tym pytanie, z jaką datą taka decyzja powinna wywoływać skutki prawne. Zdaniem pełnomocnika ze względu na treść decyzji nr 164/2004 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r., która jest decyzją wiążącą i która określała, że dniem przeniesienia jest 1 maja 2004 r., nie ma podstaw prawnych do określania daty rozpoczęcia przez skarżącego służby w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie w innym dniu niż 1 maja 2004 r. Pośrednio stanowisko takie potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że decyzja Komendanta Głównego PSP obligowała Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie "do podjęcia aktu mianowania". Sąd natomiast pomija okoliczność, że zobowiązany organ podjął wymagane prawem działania dopiero po ponad sześciu latach.
Sąd doszedł do błędnych wniosków na skutek niewłaściwego odczytania z ustawy pragmatycznej normy prawnej konstytuującej strukturę organizacyjną, zasady podległości służbowej jednostek organizacyjnych oraz podległości służbowej funkcjonariuszy PSP. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, wnioski Sądu pierwszej instancji w tym zakresie są chybione, a dokonana przez Sąd wykładnia prawa materialnego jest błędna.
W zakresie naruszeń przepisów postępowania skarga kasacyjna podnosi, że najważniejszym zarzutem jest nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie (art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a.). Nieważność tę – zdaniem pełnomocnika - powoduje brak uzasadnienia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Uniemożliwia to ocenę, czy organ prowadził postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i czy proces decyzyjny jest prawidłowy. Uchybienia tego nie może naprawić ani organ drugiej instancji, ani Wojewódzki Sad Administracyjny albowiem musiałyby wejść w rolę innego podmiotu (organu), a takie działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi ponadto fakt, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie określa moment rozpoczęcia służby skarżącego odmiennie niż inna prawomocna decyzja, tj. decyzja nr 164/2004 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r., która określiła dzień przeniesienia służbowego skarżącego. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i uzasadnienie organu drugiej instancji, a także uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wyjaśniają znaczenia i skutków decyzji Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r.
Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, zdaniem pełnomocnika stąd, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 10 listopada 2010 r. skarżący wskazał na niekompletność akt administracyjnych w zakresie dwóch postępowań przed Dolnośląskim Komendantem Wojewódzkim PSP we Wrocławiu dotyczących zażaleń na bezczynność Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie, odpowiedzi Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP we Wrocławiu na pisma Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie z dnia 16 i 29 października 2009 r. oraz korespondencji pomiędzy skarżącym a Komendantem Powiatowym PSP w Lubinie z okresu pomiędzy 26 kwietnia 2004 r. a 29 października 2009 r. Powyższe dokumenty, zdaniem skarżącego, były niezbędne dla kompleksowej oceny zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, albowiem może z nich wynikać, że decyzja nr 16/2010 Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie z dnia 1 marca 2010 r. została wydana pod naciskiem organu zwierzchniego i wbrew woli organu pierwszej instancji. Ani w postępowaniu administracyjnym, ani też przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu nie zostało wyjaśnione, co miało wpływ na zmianę stanowiska Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie w sprawie będącej przedmiotem zaskarżonego aktu administracyjnego. Ponadto dokumenty znajdujące się na kartach 37 do 44 akt administracyjnych zostały dołączone już po złożeniu skargi, co powinno stanowić powód postawienia pytania o rzetelność przygotowania tych akt przez organ drugiej instancji. Może to świadczyć o naruszeniu w postępowaniu administracyjnym zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a.
W kwestii uchybienia art. 113 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna podnosi, że Przewodniczący zamknął rozprawę, pomimo niedostatecznego wyjaśnienia ujawnionych wątpliwości. W trakcie rozprawy bowiem Przewodniczący kilkakrotnie pytał pełnomocnika organu, czy jego zdaniem decyzja nr 164/2004 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r. była wiążąca dla Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie oraz dla Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Każdorazowo pełnomocnik organu udzielał wymijającej odpowiedzi. W konsekwencji doszło do sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny próbował rozstrzygnąć swoje wątpliwości samodzielnie, po zamknięciu rozprawy. O tym, że wątpliwości nie rozstrzygnął, świadczy uzasadnienie rozstrzygnięcia.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rzetelnie wypełnił obowiązek ustanowiony w art. 134 § 1 P.p.s.a., to stwierdziłby również naruszenie innych przepisów postępowania niewskazanych w skardze, tj. art. 10 § 1, art. 12, art. 15, art. 16 § 1, art. 19, art. 130 § 1-4 K.p.a., a także fakt ponad sześcioletniej przewlekłości działania organów w sprawie mianowania na stanowisko.
Zarzut uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisowi art. 141 § 4 P.p.s.a., w ocenie pełnomocnika, polega na nieodniesieniu się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przez Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego we Wrocławiu przepisów postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Wprawdzie Sąd przytoczył zarzuty zawarte w skardze, jednak odniósł się tylko do zarzutu braku obligatoryjnego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem brak obligatoryjnego składnika decyzji, jakim jest uzasadnienie, w przypadku decyzji nieuwzględniającej w całości wniosku strony, obliguje organ odwoławczy do uchylenia decyzji zaskarżonej odwołaniem, gdyż sanować w postępowaniu odwoławczym można jedynie braki w uzasadnieniu, a nie brak uzasadnienia. Gdyby organ drugiej instancji zauważył uchybienie organu pierwszej instancji, byłby zobligowany do zmiany zaskarżonej decyzji w ten sposób, by była ona w pełni zgodna z żądaniem strony lub uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Brak obligatoryjnego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji obligowało Sąd pierwszej instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a.
Sąd nie wziął pod uwagę, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji było poprzedzone konstytutywną decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18 marca 2004 r. o przeniesieniu st. sekc. I. Ł. z dniem 1 maja 2004 r. z Komendy Miejskiej PSP w Poznaniu do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie. Komendant Powiatowy PSP w Lubinie był zatem zobligowany do mianowania skarżącego na stanowisko służbowe w ramach kompetencji przyznanych mu w ustawie o PSP, jednakże umknęło uwadze Sądu, że organ ten był również związany datą określoną w decyzji w sprawie przeniesienia. Skarżący nie zgadza się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, że decyzja w sprawie mianowania na stanowisko służbowe ma charakter bezwzględnie konstytutywny. Podkreślał w skardze, charakter deklaratoryjny zaskarżonej decyzji wywodząc to z faktu, że jej zasadnicza część została ustalona wcześniejszą decyzją konstytutywną. Wykonanie tej decyzji po sześciu latach nastąpiło na skutek popełnienia przez organy uchybień przepisom postępowania i nie jest dopuszczalne w demokratycznym państwie prawa obarczanie strony negatywnymi skutkami naruszania prawa przez organy administracji publicznej.
Argumentując zarzut naruszenia art. 170 P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji pełnomocnik skarżącego wskazał, że naruszenie to polega na niedostrzeżeniu skutków - dla stosunku służby skarżącego - wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11 września 2008 r. IV SA/Po 870/08 uchylającego decyzje wydane w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby oraz wyroku NSA z dnia 17 lipca 2009 r. I OSK 1400/08 oddalającego skargę kasacyjną Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Jedynym organem, który te skutki dostrzegł był Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, który w piśmie z dnia 13 listopada 2009 r. stwierdza: "I. Ł. jest nadal strażakiem Państwowej Straży Pożarnej, ponieważ decyzja Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2004r. o zwolnieniu ze służby została skutecznie uchylona przez sądy administracyjne. Ponadto jest on strażakiem pełniącym służbę w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie, ponieważ decyzja Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r. o przeniesieniu do tej jednostki nie została uchylona ani zmieniona i nadal obowiązuje". To co było tak oczywiste dla Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w listopadzie 2009 r., zostało całkowicie pominięte przez Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP we Wrocławiu jak również przez Sąd pierwszej instancji, w związku z czym zarówno organ jak i Sąd dopuścili się obrazy art. 170 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie prawomocnych wyroków naruszając przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Podstawy skargi kasacyjnej obejmują zarzuty odnoszące się do prawa materialnego, jak również do przepisów postępowania.
Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 31 w zw. z art. 37c oraz art. 43 i 43a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej - pomijając fakt, że skonstruowany został niezgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., przez to że nie określa postaci tego naruszenia - jest całkowicie bezzasadny. Treść zarzutu nie pozostaje bowiem w związku z rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonym wyroku, którego przedmiotem nie była ani decyzja o przeniesieniu I. Ł. do pełnienia służby w innej jednostce PSP, ani też decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego, jak sugeruje autor skargi kasacyjnej formułując ten zarzut. Zarzut naruszenia wskazanych norm materialnych ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowi polemikę z tezą, którą pełnomocnik strony skarżącej wyprowadza z rozważań uzasadnienia wyroku i to w sposób całkowicie dowolny. W zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyraził bowiem poglądu, że przeniesienie służbowe strażaka do pełnienia służby w innej miejscowości powoduje rozwiązanie stosunku służbowego, czego skutkiem jest konieczność nawiązania nowego stosunku służbowego. Skonstruowana w ten sposób podstawa kasacyjna nie poddaje się ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W zakresie naruszeń przepisów postępowania skarga kasacyjna podnosi zarzut wadliwego przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji, co - zdaniem pełnomocnika - skutkowało naruszeniem art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wadliwość ta zaś, jak podniesiono w skardze kasacyjnej, jest skutkiem niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszeń art. 6-12, art. 15, art. 16, art. 19 art. 75 § 1, art. 76 § 1 i art. 77 § 1, art. 80, art. 130 § 1 i 2 a także art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a.
Z powyższymi zarzutami nie można się zgodzić. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że rozbudowana konstrukcja zarzutów kasacyjnych i obszerna, wielowątkowa argumentacja jego uzasadnienia koncentruje się wokół kwestii zasadniczej w rozpoznawanej sprawie, a mianowicie - z jaką datą powinno nastąpić mianowanie I. Ł. na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie, tj. jednostce organizacyjnej PSP, do której został przeniesiony z dniem 1 maja 2004 r. na mocy decyzji nr 164/2004 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 marca 2004 r.
Analiza ustaleń co do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, przyjętych przez Sąd pierwszej instancji, daje podstawy do stwierdzenia, że niewątpliwie okoliczności, w jakich doszło do wydania zaskarżonej decyzji, są złożone. Wydanie przez Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie decyzji o mianowaniu I. Ł. z dniem 1 marca 2010 r. na stanowisko st. ratownika w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie istotnie miało miejsce w znacznym odstępie czasu od daty, z jaką nastąpiło przeniesienie go do pełnienia służby w tej jednostce. Złożyły się na to okoliczności związane z wydaniem w stosunku do skarżącego decyzji o zwolnieniu ze służby w PSP, a w dalszej kolejności z postępowaniami wynikłymi z wniesienia przez skarżącego środków odwoławczych od decyzji o zwolnieniu. Sprawa zwolnienia I. Ł. ze służby w PSP zakończyła się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 80/08 uchylającym decyzje o zwolnieniu wydane przez organy obu instancji. Wyrok stał się prawomocny w dniu 17 lipca 2009r., tj. w dniu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Rozważając w tej sytuacji kwestię daty mianowania I. Ł. na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie nie można w żadnym razie pominąć, że w dniu, z jakim nastąpiło przeniesienie go do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie (1 maja 2004 r.) w obrocie prawnym funkcjonowała już i wywoływała skutki prawne decyzja Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu (z dnia 22 kwietnia 2004 r.) o zwolnieniu ze służby, której postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2004 r. nr RK-111/9/04 nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zatem do dnia uprawomocnienia się powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 80/08, którym uchylono decyzję o zwolnieniu ze służby, nie mogło nastąpić mianowanie skarżącego na stanowisko służbowe tak w Komendzie Powiatowej w Lubinie, jak i w jakiejkolwiek innej jednostce organizacyjnej PSP. Mianowanie funkcjonariusza na stanowisko służbowe może bowiem nastąpić, jeżeli stosunek służby trwa.
Nie ma uzasadnionych podstaw twierdzenie pełnomocnika strony, że mianowanie I.Ł. na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej w Lubinie powinno nastąpić z dniem 1 maja 2004 r., tj. z dniem, z jakim został on przeniesiony do tej jednostki decyzją Komendanta Głównego PSP z 18 marca 2004r. Za błędny należy uznać prezentowany przez pełnomocnika pogląd co do wzajemnych relacji pomiędzy decyzją o przeniesieniu strażaka do innej jednostki organizacyjnej i decyzją mianującą go na stanowisko w tej jednostce. Niczym nieuzasadnione jest twierdzenie, że w tej relacji decyzję o przeniesieniu należy postrzegać jako akt konstytutywny, który kreuje z dniem przeniesienia strażaka jego status służbowy w nowej jednostce organizacyjnej, natomiast decyzja o mianowaniu na stanowisko w tej jednostce ma charakter wykonawczy w stosunku do decyzji o przeniesieniu; jest zatem tylko aktem deklaratoryjnym, potwierdzającym zmiany w stosunku służbowym wywołane decyzją o przeniesieniu. Z takiego rozumowania wywiedziony został wniosek, że Komendant Powiatowy PSP w Lubinie przy wydaniu decyzji o mianowaniu I. Ł. na stanowisko służbowe w tej jednostce był związany datą określoną w decyzji Komendanta Głównego PSP o przeniesieniu. Należy stwierdzić, że stanowisko autora skargi kasacyjnej nie zostało poparte stosownym uregulowaniem ustawy pragmatycznej, która - co trzeba podkreślić - w sposób wyraźny odróżnia sprawę mianowania strażaka na stanowisko służbowe (art. 32 i art. 36) od sprawy przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości (art. 37c), autonomicznie traktując zarówno przesłanki jak i tryb oraz kompetencje organów do wydawania decyzji w obu tych kategoriach spraw.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że decyzja o mianowaniu na stanowisko ma charakter konstytutywny; konstytuuje bowiem nowy status służbowy strażaka. Cechą zaś tego rodzaju decyzji jest to, że mogą wywoływać skutki jedynie na przyszłość.
Wracając do kwestii daty mianowania I. Ł. na stanowisko w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie należy podkreślić, że zasadnicze znaczenie ma to, iż - jak wskazano wyżej - mianowanie nie mogło nastąpić z dniem, z jakim dokonano przeniesienia, tj. 1 maja 2004 r., gdyż wcześniej wydana została decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w PSP, opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Dopiero po wyeliminowaniu decyzji o zwolnieniu z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2008 r., który stał się prawomocny w dniu 17 lipca 2009 r., mógł zostać reaktywowany stosunek służbowy, po ustaleniu gotowości strażaka do pełnienia służby i to rozumianej nie tylko jako subiektywny zamiar podjęcia służby ale i jako obiektywną możliwość wykonywania zadań strażaka. Wówczas dopiero możliwe było uregulowanie statusu służbowego skarżącego poprzez mianowanie na stanowisko służbowe. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skutki wyroku uchylającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 (lit. a, b lub c) P.p.s.a. zaskarżoną do sądu decyzję administracyjną realizują się z chwilą, kiedy wyrok staje się prawomocny (ex nunc). Inaczej sytuacja się przedstawia, gdy sąd wyrokiem stwierdza nieważność decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Prawomocny wyrok sądu stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji znosi skutki nią wywołane, tak jak by nie została wydana (ex tunc). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 września 2008 r. takiego skutku nie wywołał, Sąd uchylił bowiem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. zaskarżone decyzje o zwolnieniu I. Ł. ze służby w PSP. Mianowanie na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie nie mogło więc nastąpić z datą przeniesienia skarżącego do pełnienia służby w tej jednostce.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest więc prawidłowe, aczkolwiek w uzasadnieniu wyroku wnioski w kwestii czasowego zakresu decyzji o mianowaniu skarżącego na stanowisko służbowe Sąd wywiódł wyłącznie z analizy charakteru decyzji mianującej, która jako decyzja konstytutywna może wywierać tylko skutki na przyszłość (ex nunc). Sąd wprawdzie pominął znaczenie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w PSP i jego ostatecznego wyniku dla rozstrzygnięcia kwestii daty mianowania I. Ł. na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie, jednak nie oznacza to naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uzasadnienie wyroku dostatecznie wyjaśnia motywy przyjętego rozstrzygnięcia, które uznać należy za prawidłowe.
Oceniając pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia.
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że decyzja Komendanta Powiatowego PSP w Lubinie o mianowaniu skarżącego na stanowisko służbowe jest obarczona wadami nieważności wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. Mając na względzie treść decyzji, która - poza aktem mianowania - określa tylko stanowisko służbowe i wysokość przysługującego wynagrodzenia oraz wskazuje podstawę prawną i tryb jej zaskarżenia, nie sposób odgadnąć, brak jakich okoliczności nieprzywołanych przez organ w uzasadnieniu tej decyzji, miałby uzasadniać zarzut rażącego naruszenia prawa i skutkować jej nieważnością z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Pozbawiony racji jest też pogląd autora skargi kasacyjnej, że decyzja o mianowaniu rozstrzyga sprawę wcześniej już rozstrzygniętą inną decyzja ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Nie można zgodzić się z tym poglądem, ponieważ nie zachodzi tożsamość decyzji o przeniesieniu i decyzji o mianowaniu na stanowisko służbowe w żadnym zakresie, w tym także co do dat, w jakich nastąpiły zmiany w stosunku służbowym skarżącego będące skutkiem tych decyzji.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. i pozostający z nim w związku zarzut naruszenia art. 113 P.p.s.a. Okoliczności związane z korespondencją prowadzoną przez skarżącego i organy PSP przed wydaniem decyzji o mianowaniu, do wykazania których zmierzał skarżący przed Sądem pierwszej instancji, nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowej, w której chodziło wyłącznie o datę mianowania skarżącego na stanowisko służbowe.
Za nieuzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., które pełnomocnik skarżącego upatruje m. in. w niedostrzeżeniu przez Sąd pierwszej instancji uchybień przepisom art. 10, 15, 16, 19 i 130 § 1 K.p.a. przy wydaniu decyzji o mianowaniu skarżącego na stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej PSP w Lubinie oraz przewlekłości postępowania skutkującej tym, że wydanie decyzji o mianowaniu nastąpiło po upływie sześciu lat od daty wydania decyzji o przeniesieniu.
Zarzut ten nie mógł być skuteczny, gdyż z jego uzasadnienia, szeroko omawiającego zasady postępowania administracyjnego oraz powinności sądu administracyjnego wynikające z art. 134 § 1 P.p.s.a. nie wynika, w jaki sposób zarzucane Sądowi wojewódzkiemu uchybienie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Nie jest wystarczające samo stwierdzenie autora skargi kasacyjnej, że "Gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyszedł poza granice skargi, być może stwierdziłby powyższe uchybienia, co niewątpliwie mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i co czyni zarzut uchybienia art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 15 kpa zasadnym.".
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 170 P.p.s.a. Należy podkreślić, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Wynikający z tego stan związania ograniczony jest jednak co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062), chociaż nie jest wykluczona możliwość odwołania się do treści uzasadnienia, jeżeli okaże się to konieczne dla prawidłowego odczytania sentencji orzeczenia. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana (por. B Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. LEX, 2011, a także wyroki NSA: z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 152/07, Lex nr 468722, z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1071/08, Lex nr 594362).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydając zaskarżony wyrok w niczym nie uchybił obowiązkowi związania treścią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 80/08. Przedmiotem sądowej kontroli dokonanej tym wyrokiem była decyzja Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2008 r. uchylająca decyzję Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2004 r. o zwolnieniu I.Ł. ze służby w PSP tylko z w zakresie daty zwolnienia, a w pozostałym zakresie utrzymująca tę decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 11 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji stwierdzając naruszenie zarówno prawa materialnego jaki przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu natomiast w zaskarżonym wyroku nie dokonywał ocen prawnych w kwestiach dotyczących zwolnienia skarżącego ze służby. Nie zajmując się sprawą zwolnienia ze służby Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu tej kwestii prawnej nie mógł rozstrzygać i nie rozstrzygał odmiennie, niż to przyjęto w prawomocnym wyroku z 11 września 2008 r. Sąd nie mógł zatem uchybić zasadzie związania, o której mowa w art. 170 P.p.s.a.
W świetle przedstawionych rozważań nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi kasacyjnej, co oznacza, iż jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło