I OZ 1029/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P., A. P., M.P. i K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 485/18 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2018 r., nr [...] w sprawie ze skargi J. P., A. P. i M. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odrzucić zażalenie K. Z., 2. oddalić zażalenie J.P., A. P. i M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 24 sierpnia 2018 r. - powołując się na art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) - odmówił wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z [...] 2018 r. zobowiązującej M. P., J. P. i A. P. do udostępnienia nieruchomości celem wykonania remontu odwiertu gazu ziemnego, od której to zobowiązani wnieśli odwołanie. Postanowieniem z [...] 2018 r. Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dokonując oceny złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania opisanej decyzji Sąd I instancji uznał za konieczne zbadanie, czy decyzja ta została wydana w granicach tej samej sprawy, w której toczy się niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. postępowanie ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z [...] 2018 r. Zdaniem Sądu, decyzja objęta wnioskiem o wstrzymanie wykonania znajduje się poza granicami sprawy rozumianej w sensie materialnym, a to z uwagi na odmienność ich zakresów przedmiotowych. Innymi słowy, kontrola legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie daje podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a. w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem, bowiem akty te nie dotyczą tej samej sprawy administracyjnej. Postanowienie to jest wyłącznie rozstrzygnięciem formalnym, podjętym w kwestii procesowej, podczas gdy kontrola legalności decyzji administracyjnej zakłada przede wszystkim ocenę przesłanek materialnoprawnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M.P., J. P., A. P. oraz K. Z., podnosząc, że decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zażalenie złożone przez K. Z. było niedopuszczalne, a zatem podlegało ono odrzuceniu. W myśl art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony. Korzystanie z uprawnień procesowych wymaga zatem stwierdzenia, że danej osobie przysługuje jeden z wymienionych statusów. Podkreślić zatem trzeba, że skarga wniesiona przez K. Z. została postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2018 r. odrzucona z uwagi na brak legitymacji skargowej. W związku ze stwierdzonym brakiem uprawnienia do występowania jako uczestnik postępowania, postanowienie z 24 sierpnia 2018 r. zostało doręczone jedynie pozostałym skarżącym, będącym właścicielami nieruchomości. Tym samym uznać należało, że K. Z. nie posiada uprawnienia do złożenia zażalenia na postanowienie z 24 sierpnia 2018 r. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w pkt 1 sentencji. Przechodząc do oceny argumentów zażalenia wniesionego przez J. P., A. P. i M. P. stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślić wypada, że art. 61 § 3 p.p.s.a. wiąże przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z ewentualnymi skutkami wykonania zaskarżonego aktu, nie zaś skutkami wykonania innych aktów podjętych w ramach tego samego postępowania. Nie wyklucza to jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, na co wskazuje wyraźnie zdanie trzecie omawianego przepisu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się jednakże, że zwrot "w granicach tej samej sprawy" użyty w art. 61 p.p.s.a. dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7 oraz postanowienia NSA: z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt II OZ 689/09; z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II GZ 246/10; z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie stwierdził, że w niniejszej sprawie pomiędzy zaskarżonym postanowieniem a decyzją, której wstrzymania wykonania skarżący domagają się, taka tożsamość spraw nie zachodzi. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] 2018 r. Rozpoznając tę skargę Sąd będzie władny badać przede wszystkim przesłanki uzasadniające zastosowanie przez organ administracji publicznej przepisu art. 129 § 2 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrok Sądu w tej sprawie nie będzie natomiast mógł dotyczyć kontroli legalności ww. decyzji Starosty [...] w zakresie przesłanek orzeczonego zobowiązania do udostępnienia nieruchomości gruntowej. Tak więc sprawa uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości gruntowej są to dwa odrębne przedmioty sprawy, których podstawy prawne wynikają z odrębnych przepisów – w pierwszym przypadku są to przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121), zaś w drugim – ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.