I OZ 1074/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1776/14 oddalające wniosek o wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa, Adama Lipińskiego oraz Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie II SA/Wa 1776/14 ze skargi J.D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1776/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił wniosek J.D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stanisława Marka Pietrasa, Adama Lipińskiego oraz Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie II SA/Wa 1776/14 ze skargi J.D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 lipca 2014 r. nr [...]w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 18 § 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej też jako ,,P.p.s.a."). Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajduje wyraz w treści oświadczeń sędziów. W ocenie Sądu I instancji, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności powołanych sędziów w niniejszej sprawie. Argumentacja skarżącego o utracie zaufania do ww. sędziów ma charakter ogólnikowy. Skarżący nie odwołał się bowiem do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez ww. sędziów w rozpoznawanej sprawie. Samo twierdzenie skarżącego, o tym, że ww. sędziowie WSA, orzekając we wcześniejszych sprawach ze skarg skarżącego, czynili to w sposób nieuczciwy, faworyzując organ, lekceważąc skarżącego, poświadczając nieprawdę, stanowi przejaw subiektywnych odczuć skarżącego i nie może wskazywać na przesłankę braku bezstronności powołanych sędziów. Również samo przeświadczenie o nieuczciwości oraz kłamstwie sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia i nie uzasadnia realnej obawy co do jego bezstronności. Podawany przez skarżącego zarzut może być ewentualnie podstawą do wniesienia przez stronę stosownego środka zaskarżenia od wydanych orzeczeń, natomiast nie może stanowić przesłanki do wyłączenia sędziego w innej sprawie. Ocena wydanych przez sędziego orzeczeń pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowego stosowania prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługują środki odwoławcze, za pomocą których możliwe jest kwestionowanie orzeczeń sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.D., domagając się jego zmiany bądź uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), ale również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez wskazanych we wniosku o wyłączenie sędziów: sędziego WSA Stanisława Marka Pietrasa, sędziego WSA Adama Lipińskiego oraz sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego, brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Podstawą wyłączenia nie może być w szczególności samo subiektywne przekonanie strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z faktu, że osoba ta orzekała w "niemal identycznych sprawach" (por. postanowienie NSA z 6 maja 2009 r., sygn. II FSK 140/09). Z sytuacją przedstawioną powyżej mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie. Nie jest również dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w danej sprawie. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. I OZ 368/12). Zasadnie uznał Sąd I instancji, że J.D. nie wykazał, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność oświadczeń złożonych przez sędziów. W zasadzie wyciąga jedynie odmienne niż sąd wnioski z zaistniałych okoliczności. W tych okolicznościach uznać należy, że nie zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji wyłączenia sędziego (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 i art. 19 P.p.s.a.). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.