I OZ 163/19

P O S T A N O W I E N I E Dnia 28 lutego 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. L. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 507/18 w sprawie ze skargi S. L. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 507/18 (dalej postanowienie z 28 grudnia 2018 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi S. L. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. L. (dalej strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego: I. odrzucił skargę; II. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji podniósł, że decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2018 r.) Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej Kolegium, organ odwoławczy) wobec braku podjęcia jej w terminie przez stronę, w wyniku dwukrotnego awizowania w dniach 6 i 14 września 2018 r., pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 20 września 2018 r. Pismem z 25 października 2018 r., złożonym osobiście za pośrednictwem Kolegium dnia 25 października 2018 r., strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu skargę na decyzję z [...] lipca 2018 r. W kolejnym piśmie opatrzonym tą samą datą strona wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu jako spóźniona. Zgodnie z art. 53 w zw. z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej ppsa) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzję pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 20 września 2018 r. (art. 44 § 4 kpa). Skargę wniesiono za pośrednictwem organu właściwego dnia 25 października 2018 r., a więc po upływie terminu do jej złożenia, gdyż termin ten mijał dnia 22 października 2018 r. (art. 83 § 2 ppsa). W tej sytuacji skargę należało uznać za spóźnioną, ponieważ została wniesiona z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 ppsa. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Skoro skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu do jej złożenia, skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt I sentencji. Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy (pkt II sentencji), bowiem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 ppsa). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że art. 247 ppsa znajduje zastosowanie, m.in. gdy są podstawy do odrzucenia skargi przewidziane w art. 58 § 1 ppsa (postanowienie NSA z 17.7.2014 r. II OZ 700/14). Skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa, uznać należało, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która w myśl art. 247 ppsa, wyklucza możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznania prawa pomocy. Dlatego nieuzasadnione było wzywanie strony do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu (k. 15, 17-18 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 28 grudnia 2018 r. wywiódł S. L., reprezentowany przez opiekuna prawnego M. L. (k. 23, 24, 25-46, 50 -51 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszym postępowaniu Sąd I instancji nie badał zasadności skargi, a jedynie formalne warunki dopuszczenia jej do merytorycznego rozpoznania. WSA prawidłowo uznał, że skarga została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 1 ppsa (trzydzieści dni od dnia doręczenia decyzji) i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa podlegała odrzuceniu. Sąd jest związany treścią w/w przepisów i jest obowiązany odrzucić skargę, jeśli ustali, że została złożona po terminie. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżoną decyzję nadano na adres opiekuna prawnego małoletniego skarżącego. Przesyłka była podwójnie awizowana (6 września 2018 r. i 14 września 2018 r.), w efekcie czego Prezes Kolegium złożył ją do akt ze skutkiem doręczenia na dzień 21 września 2018 r. (k. 7 czerwonej teczki akt administracyjnych - koperta). Skarżący wniósł osobiście skargę do WSA we Wrocławiu za pośrednictwem Kolegium dnia 25 października 2018 r. (k. 3-4 akt sądowych). Z powyższego jednoznacznie wynika, że strona wywiodła skargę po trzydziestodniowym terminie, co trafnie ustalił Sąd I instancji. W konsekwencji WSA zasadnie skargę odrzucił. Argumenty podnoszone w zażaleniu nie podważają ustaleń Sądu I instancji, a jedynie mogą stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu, uregulowanego w art. 85-89 ppsa. Strona wywodząc skargę nie wniosła przedmiotowego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się do meritum skargi, ponieważ przez sytuację procesową zmuszony jest ograniczyć się jedynie do kwestii formalno-prawnych. Konieczne pozostaje odniesienie się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu (drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy). Skarżący wniósł w/w wniosek po wydaniu postanowienia z 28 grudnia 2018 r. (k. 12, 13-14 załącznika do akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpatrzył merytorycznie wniosku (k. 15 załącznika do akt sądowych). Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu oddalił pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zalegający w załączniku do akt sądowych) powołując się na art. 247 ppsa. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie oddalił pierwszy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Art. 247 ppsa znajduje odpowiednie zastosowanie na etapie postępowania przed NSA (postanowienie NSA z 12.6.2018 r. I OZ 533/18, Lex 2565352). W świetle okoliczności niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nierozpoznanie drugiego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie stało na przeszkodzie do rozpoznania zażalenia na postanowienie z 28 grudnia 2018 r., gdyż skarga jest oczywiście bezzasadna (jako wniesiona po terminie) i z tego powodu - na tym etapie postępowania i w danych okolicznościach sprawy - prawo pomocy skarżącemu nie przysługuje. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.