I OZ 634/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-15

Skład orzekający: Karol Kiczka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie przez organ administracji terminowi do przekazania skargi sądowi administracyjnemu, skutkujące odrzuceniem skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez skarżącego, stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo uchybienie przez organ terminowi do przekazania skargi sądowi administracyjnemu nie jest wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, jeśli skarga została ostatecznie odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez skarżącego. W takich okolicznościach, opóźnione przekazanie skargi nie wpłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej, gdyż kontrola sądowa została zainicjowana, a późniejsze odrzucenie skargi wynikało z zaniechań skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy Niemce w sprawie wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy. Organ przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z opóźnieniem, naruszając termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. WSA w Lublinie oddalił wniosek o wymierzenie grzywny organowi, uznając, że opóźnienie nie miało negatywnego wpływu na interes prawny skarżącej, gdyż skarga została ostatecznie odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez skarżącą. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SO/Lu 16/24 o oddaleniu wniosku [...] o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Niemce za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SO/Lu 16/24 oddalił wniosek [...] o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy Niemce za niezastosowanie się do obowiązku przekazania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga [...] z 26 października 2023 r. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w sprawie jej wniosku z 26 września 2023 r. wpłynęła do organu 27 października 2023 r., natomiast organ przekazał skargę sądowi dopiero 24 kwietnia 2024 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu, okoliczność ta nie jest jednak wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie mają inne okoliczności sprawy. Następnie Sąd stwierdził, że skarga z 26 października 2023 r. została ostatecznie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, który - co istotne - postanowieniem z 12 czerwca 2024 r., sygn. II SAB/Lu 69/24 odrzucił tę skargę z uwagi na nie uzupełnienie braku formalnego skargi. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że przekazanie skargi z 26 października 2023 r. po upływie ustawowego terminu 30 dni nie wypłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie wniosku z 26 września 2023 r. Sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została bowiem zainicjowana wraz z wniesieniem skargi z 26 października 2023 r. Inną rzeczą jest natomiast, że na skutek zaniechania skarżącej w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarga ta została odrzucona i nie poddano jej merytorycznej ocenie Sądu. Zażalenie na postanowienie z dnia 7 sierpnia 2024 r. złożyła [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, którym oddalono wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie akt wraz ze skargą do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zobowiązany jest zatem zbadać zasadność oddalenia wniosku. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.). skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ taki musi więc przekazać skargę sądowi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W świetle art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest zatem niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (lub w przepisach odrębnych). Grzywnie tej nadano mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter, czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto podać należy, iż nawet dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania sprawie, chociaż nie wyklucza odstąpienia od wymierzenia grzywny, zwłaszcza gdy uchybienie terminu jest nieznaczne (por. postanowienia NSA z dnia: 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09, 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10 i 23 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11). W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezsporne jest zatem, że organ nie wykonał ustawowego i bezwzględnego obowiązku przekazania skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga [...] wpłynęła do organu 27 października 2023 r., a zatem organ obowiązany był przekazać tę skargę, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, do WSA Lublinie najpóźniej do 27 listopada 2024 r. Tymczasem skarga została przekazana do Sądu I instancji dopiero 24 kwietnia 2024 r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodzić się jednak należy z Sądem I instancji, że w tych konkretnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy sytuacja ta nie jest wystarczającą przesłanką do wymierzenia grzywny, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie będzie miała okoliczność, że skarga została ostatecznie przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, który postanowieniem z 12 czerwca 2024 r., w sprawie o sygn. II SAB/Lu 69/24 odrzucił tę skargę z uwagi na nie uzupełnienie braku formalnego skargi. W takich okolicznościach należy za Sądem I instancji stwierdzić, że przekazanie skargi z 26 października 2023 r. po upływie ustawowego, w tej konkretnej sytuacji, nie wypłynęło negatywnie na zabezpieczenie interesu prawnego skarżącej przed bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania w przedmiocie wniosku z 26 września 2023 r. Sądowa kontrola legalności działania organu w tym zakresie została bowiem zainicjowana wraz z wniesieniem skargi z 26 października 2023 r., jednak na skutek zaniechania skarżącej w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarga ta została odrzucona i nie poddano jej merytorycznej ocenie Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło