I OZ 803/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 381/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia M.K. informacji publicznej i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji. Powyższa decyzja, zawierająca pouczenie o terminie oraz sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, została doręczona M.K. w dniu 9 stycznia 2013 r. M.K. w dniu 9 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego) wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję z dnia 13 grudnia 2012 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. Powyższe pismo zostało zwrócone przez Pocztę Polską skarżącemu w dniu 22 lutego 2013 r. z uwagi na podanie błędnego adresu Sądu. Następnie pismem z dnia 28 lutego 2013 r. (złożonym osobiście w siedzibie Kolegium w dniu 1 marca 2013 r.) M.K. wniósł kolejną skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. W skardze ponownie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że niemożność złożenia w terminie pierwszej skargi (z dnia 7 lutego 2013 r.) wynikała z jego choroby – przewlekłej infekcji bakteryjnej [...]. Skarga nie mogła zostać nadana w terminie również przez matkę skarżącego, z uwagi na ciężki stan jej zdrowia. Z powodu choroby skarżący błędnie wskazał adresata pisma – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w miejsce Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podkreślił, że natychmiast po zwrocie korespondencji wniósł kolejną skargę. W jego ocenie, niedochowanie terminu do wniesienia skargi było przez niego niezawinione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Po 381/13 odmówił M.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia podał, że skarżący nie uprawdopodobnił w jakikolwiek sposób, aby niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. W szczególności nie przedstawił żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających fakt choroby, a więc twierdzenia dotyczące niemożności prawidłowego zaadresowania skargi nie zostały w jakikolwiek sposób potwierdzone. Co więcej, skarżący nie sprecyzował również do kiedy trwała jego choroba. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że analiza akt sprawy wskazuje, iż skarżący został prawidłowo pouczony o warunkach formalnych wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W powyższych okolicznościach błędne zaadresowanie skargi, bez przytoczenia okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, musi być postrzegane jako niedbalstwo skarżącego, bowiem oznacza ona brak dochowania minimum staranności przy sporządzaniu pism procesowych. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżącemu, który nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem, przysługuje zatem prawo do ponownego złożenia wniosku o udzielenie powyższej informacji. Tym samym fakt niedochowania terminu do wniesienia skargi, a w konsekwencji brak sądowej kontroli prawidłowości wydanej decyzji, nie zamyka skarżącemu drogi do kwestionowania stanowiska organów w drodze nowego postępowania o udzielenie informacji publicznej. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd pierwszej instancji oraz powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, https://cbois.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II OZ 872/07, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r. sygn. akt II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest bowiem równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Nie każda bowiem choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się z reguły nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Ponadto podkreślić należy, iż skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających ten fakt, bowiem do zażalenia dołączył jedynie kserokopie recept na leki z dnia 25 maja 2013 r. oraz zaświadczenia lekarskie dotyczące innego okresu, aniżeli wskazywany przez skarżącego. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie narusza przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.