II FSK 1677/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-02-14

Skład orzekający: Krystyna Nowak, Jacek Brolik, Jan Rudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymiarze opłaty skarbowej wydana w formie ustnej, potwierdzona jedynie adnotacją na umowie, może być uznana za decyzję administracyjną w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji, czy jej ostateczność wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty?
Ratio decidendi
Decyzja o wymiarze opłaty skarbowej wydana w formie ustnej, potwierdzona adnotacją na umowie zgodnie z § 8 zarządzenia Ministra Finansów z 1989 r., może być uznana za decyzję administracyjną, która po upływie terminu na wniesienie odwołania staje się ostateczna. Ostateczna decyzja podatkowa, nawet jeśli nie spełnia wszystkich wymogów formalnych decyzji pisemnej określonych w Ordynacji podatkowej, wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, gdyż przepisy o nadpłacie nie przewidują podważania ostatecznych decyzji podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej od umów pożyczek udzielonych w latach 1998-1999. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, powołując się na istniejące decyzje wymierzające opłatę skarbową w trybie RWD (ustna decyzja potwierdzona adnotacją). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając, że adnotacja nie ma waloru decyzji administracyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędziowie NSA: Jacek Brolik, Jan Rudowski (sprawozdawca), Protokolant Łukasz Kacper Warzecha, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 220/04 w sprawie ze skargi W. S. S. E. I.-P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od W. S. S. E. I.-P. Sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 490 (czterysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi I. sp. z o.o. w W., uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 stycznia 2004 r., Nr (...), w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej. W uzasadnieniu wyroku opisując dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniono, że wnioskiem z dnia 2 października 2003 r. strona skarżąca zwróciła się do Urzędu Skarbowego w W. o zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej z tytułu udzielonych pożyczek dla W. w W. w wysokości 42.000,00 zł. Pożyczki udzielone zostały w dniach 10 sierpnia 1998 r. i 12 lipca 1999 r. Od wyżej wymienionych umów w trybie RWD wymierzono opłatę skarbową w łącznej kwocie 42.000,00 zł. We wniosku stwierdzono, że przedmiotowe umowy nie podlegały opłacie skarbowej skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia 17 września 2003 r. Nr (...) stwierdził, iż wyżej wymienione czynności cywilnoprawne podlegały regulacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Postanowieniem z dnia 31 października 2003r. Nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. działając na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej we W. po rozpatrzeniu zażalenia skarżących postanowieniem z dnia 19 stycznia 2004 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w oparciu o przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że niedopuszczalne jest skuteczne złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy istnieją w obrocie prawnym decyzje zapadłe w przedmiocie opłaty skarbowej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie ulega wątpliwości, że zapadłe decyzje RWD nr (...) i (...) zostały wydane w trybie przewidzianym przepisami rozdziału 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty (M.P. nr 25 poz. 193 ze zm.) – zwanego dalej w skrócie zarządzeniem. Kwestionowanie zatem prawidłowości wydania w trybie wskazanym w zarządzeniu decyzji nie mogło być uznane za skuteczne. Ponadto wskazano, że wbrew twierdzeniom strony, brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności wydawania decyzji w trybie RWD w świetle zapisów Ordynacji podatkowej. Kompetencja do wydania decyzji w trybie RWD wynikała z zarządzenia wydanego na mocy delegacji zawartej w art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.), a więc w przepisie tej samej rangi co Ordynacja podatkowa. Od wydanych trybie RWD decyzji wymierzających opłatę skarbową strona skarżąca miała prawo złożyć odwołanie, o czym organ wymierzający ustną decyzję ją poinformował, a czego jednak nie uczyniła, w związku z czym decyzje te stały się ostateczne. Ponadto jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy - decyzje w trybie wskazanym w zarządzeniu zostały wydane wskutek przedłożenia ich przez samą stronę, gdyż tylko w ten sposób można było dokonać wymiaru opłaty skarbowej w tzw. trybie uproszczonym przewidzianym przepisami zarządzenia. W przypadku wątpliwości, czy też braku zgody na proponowany wymiar opłaty skarbowej, tryb uproszczony nie miałby miejsca, a przeprowadzone byłoby postępowanie podatkowe w sprawie. Powyższe zdaniem organu odwoławczego prowadzić musiało do wniosku, że skoro istnieją decyzje ostateczne w sprawie opłaty skarbowej, to niedopuszczalnym było prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacjach wskazanych w przepisie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że skoro w rozpatrywanym przypadku istniały decyzje w sprawie opłaty skarbowej, to niedopuszczalnym było prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 stycznia 2004 r. I. sp. z o.o. w W. podniosła zarzut naruszenia w stopniu rażącym zasad ogólnych postępowania podatkowego zawartych w art. 121, 122 oraz 124 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 165a Ordynacji podatkowej. W przekonaniu strony skarżącej wątpliwa jest okoliczność, jakoby "adnotacje" o decyzjach były decyzjami prawidłowo podjętymi i mogły wywołać skutki prawne w postaci odmowy wszczęcia postępowania z "jakichkolwiek innych przyczyn". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że stosownie do postanowień § 8 ust. 2 zarządzenia strony lub jedna ze stron czynności cywilnoprawnej przedkładały urzędowi skarbowemu umowę, od której była uiszczana opłata skarbowa, po czym pracownik urzędu skarbowego bezzwłocznie zawiadomił zobowiązanego o prawidłowym naliczeniu opłaty skarbowej, zobowiązany natomiast potwierdzał podpisem w rejestrze wymiarów opłaty skarbowej fakt przyjęcia do wiadomości ustnej decyzji o wysokości należnej opłaty skarbowej. Po uiszczeniu opłaty skarbowej urząd skarbowy zamieszczał na umowie adnotację o decyzji, która zawierała pozycję rejestru wymiarowego, podstawę prawną i podstawę obliczenia opłaty skarbowej, kwotę opłaty i pouczenie o środkach odwoławczych, wysokość wpłaty, podpis i pieczęć urzędową. Ta szczególna forma w jakiej określona została wysokość opłaty skarbowej nie była poprzedzona przeprowadzeniem postępowania podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Nie toczyło się bowiem wobec strony skarżącej żadne postępowania podatkowe z uwagi iż na proponowany wymiar opłaty skarbowej wyraziła zgodę W ocenie Sądu pierwszej instancji decyzję wydaną w trybie RWD bez przeprowadzenia postępowania podatkowego, nie można uznać za decyzję administracyjną w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Odwołać się bowiem należy do art. 211 Ordynacji podatkowej będącego wyrazem obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady ogólnej załatwiania spraw w formie pisemnej z dopuszczeniem wyjątków ustanowionych w przepisach szczególnych (art. 126 Ordynacji podatkowej). Kategoryczne brzmienie tego przepisu nie dopuszcza żadnych wątpliwości co do tego, że wszystkie decyzje muszą być sporządzone na piśmie i doręczone stronom zgodnie z przepisami art. 144-154 Ordynacji podatkowej. Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że forma pisemna decyzji niewątpliwie wynika z faktu, iż obowiązki jak i uprawnienia w sprawach podatkowych muszą być dokładnie określone i to w formie zapewniającej sprawdzenie ich treści po dłuższym czasie. Takiej zaś możliwości nie daje decyzja wydana w trybie RWD. Ponadto zdaniem Sądu pierwszej instancji o obligatoryjności formy pisemnej załatwienia sprawy podatkowej i braku jakichkolwiek wyjątków na rzecz formy ustnej stanowi przepis art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej określający konieczne elementy decyzji w połączeniu z art. 126 oraz art. 211 tej ustawy. W art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, wśród koniecznych elementów decyzji podatkowej wymieniono między innymi wymóg oznaczenia strony, a także uzasadnienie faktyczne i prawne. Tymczasem w ramach § 8 ust. 3 zarządzenia przewidziany był jedynie tryb zamieszczenia na umowie lub protokole adnotacji o ustnej decyzji, która zawierała: pozycję rejestru wymiarowego, podstawę prawną i podstawę obliczenia opłaty, kwotę opłaty, pouczenie o środkach odwoławczych, wysokość wpłaty i numer pokwitowania lub rachunku bankowego i podpis, a także pieczęć urzędową. W tej sytuacji adnotacja o decyzji w tej formie, nie spełnia warunków formy decyzji, o których stanowi art. 210 § 1 ordynacji podatkowej. W sytuacji natomiast gdy w tak sformułowanej adnotacji o decyzji brak jest oznaczenia strony (jej adresata) - nie ma ona waloru aktu administracyjnego, jakim jest decyzja. Decyzja podatkowa jako indywidualny akt administracyjny w sferze podatkowej, ze swej istoty musi określać stronę(y) swojego rozstrzygnięcia, a brak określenia w niej adresata - powoduje, że nie posiada ona przymiotu decyzji podatkowej. Powołano się przy tym na stwierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 11 marca 1999r. sygn. akt: III RN 153/98 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z dnia 23 maja 1996 r. sygn. akt: SA/Rz 592/92 Glosa 1997/12/31) – że decyzja o wymiarze opłaty skarbowej od umowy cywilnoprawnej powinna być skierowana do obu stron ten umowy. Postępowanie w sprawie wymiaru opłaty skarbowej jest postępowaniem administracyjnym służącym ustaleniu istnienia obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej i jej wysokości. Tym samym każda ze stron umowy cywilnoprawnej jest stroną postępowania w sprawie opłaty skarbowej, a zatem organ administracji rozstrzygając sprawę w drodze pisemnej decyzji, powinien uczynić to w stosunku do obu stron umowy sprzedaży co w niniejszej sprawie - zwłaszcza co do formy decyzji oraz jej adresatów - nie nastąpiło. W ocenie Sądu pierwszej instancji w świetle powyższego stwierdzić należy, że od dnia 1 stycznia 1998 r. tj. od dnia wejścia w życie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa przewidziany w § 8 ust. 2 i 3 zarządzenia tryb wydawania decyzji o wysokości należnej opłaty skarbowej i zamieszczenia adnotacji o tej decyzji na umowie lub protokole -jako pozostający w sprzeczności z art. 126, art. 210 i art. 211 Ordynacji podatkowej, stanowiących o obligatoryjności formy pisemnej załatwienia sprawy podatkowej i braku jakichkolwiek wyjątków na rzecz formy ustnej - utracił moc obowiązującą na rzecz przepisów rangi ustawowej. Tym samym wydawane po 1 stycznia 1998r., w tym trybie decyzje ustne o wysokości należnej opłaty skarbowej, potwierdzone jedynie adnotacją zamieszczoną na umowie lub protokole, nie mają charakteru decyzji podatkowej w rozumieniu art. 210 Ordynacji podatkowej. W końcowej części uzasadnienia stwierdzono, że skoro w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do twierdzenia, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja określająca wysokość należnej opłaty skarbowej od umów pożyczek, gdyż adnotacja zamieszczona na umowie nie ma waloru ostatecznej decyzji w rozumieniu art. 210 i 218 Ordynacji podatkowe, brak było podstaw prawnych do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten oraz wydane na jego podstawie przepisy rozdziału 2 zarządzenia pozwalają na wydanie w szczególnej formie decyzji podatkowej z odstępstwem zasad wydawania decyzji podatkowych wyrażonych w przepisach art. 210 § 1 i art. 211 Ordynacji podatkowej; 2) przepisów postępowania, a mianowicie: a) art. 126 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż w sprawie nie mają zastosowania przepisy szczególne stanowiące o innej niż pisemna formie załatwienia sprawy, tj. art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej i wydane na jego podstawie przepisy rozdziału 2 zarządzenia; b) art. 128 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż wydana w sprawie decyzja w trybie RWD nie korzysta z przymiotów trwałości i ostateczności w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że brak było podstaw prawnych do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej, d) art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak jednoznacznego wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania w sytuacji nie wyjaśnienia przez Sąd charakteru prawnego decyzji wydanych w trybie RWD, e) naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.u.s.a. - poprzez wadliwe wykonanie kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zgodnej z prawem. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie ze względu na podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie dotyczącym odmowy uznania przez Sąd pierwszej instancji za decyzję organu podatkowego w rozumieniu przepisów art. 210 § 1 i art. 211 Ordynacji podatkowej decyzji w sprawie opłaty skarbowej wydanej w trybie RWD, a tym samym odmowie przyznania jej ochrony prawnej na podstawie art. 128 ostatnio powołanej ustawy. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powołanego sporu w sprawie miała ocena, czy decyzje wydawane na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej w związku z § 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lipca 1989 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty (w skrócie zarządzenie) w formie ustanej następnie potwierdzonej w drodze adnotacji na umowie lub protokole należało uznać za decyzje organów podatkowych w rozumieniu art. 210 § 1 i art. 211 Ordynacji podatkowej. Dopuszczalność wydawania decyzji w formie ustnej w sprawie opłaty skarbowej w oparciu o te przepisy nie była przedmiotem zastrzeżeń do czasu kiedy do postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 8, poz. 26 ze zm.). Możliwość taką stwarzały wprost przepisy art. 14 ust. 2 i art. 109 § 2 tej ustawy. Dopuszczono bowiem, jako odstępstwo od zasady pisemności możliwość ustnego załatwiania sprawy pod warunkiem utrwalenia treści oraz istotnych motywów rozstrzygnięcia w formie protokołu lub adnotacji podpisanej przez stronę. Podobnych regulacji nie przewidywała obowiązująca w sprawie zobowiązań podatkowych od dnia 1 stycznia 1998 r. ustawa Ordynacja podatkowa. W tym kształcie przepisy ustawy o opłacie skarbowej obowiązywały do dnia 1 stycznia 2001 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 9 stycznia 2000 r. o podatkach od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.). W przepisach tych przyjęto, że obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje z mocy prawa bez konieczności wydawania decyzji przez organ podatkowy (art. 10 ust. 1 tej ustawy). W okresie wcześniejszym na skutek zmiany upoważnienia do wydania aktu wykonawczego zawartego w art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie sposobu pobierania, uiszczania i zwrotu opłaty skarbowej i sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty oraz przypadków, w których zapłata opłaty skarbowej następuje znakami tej opłaty lub przez nabycie urzędowego blankietu wekslowego (Dz. U. Nr 109, poz. 1247). Rozporządzenie to obowiązywało od dnia 1 stycznia 2000 r. i uchylało w sposób wyraźny przepisy dotychczas obowiązującego zarządzenia /§ 18 i § 19/. Jednocześnie w przepisach rozporządzenia przy nie zmienionej konstrukcji opłaty skarbowej nie przewidziano dopuszczalności ustnej decyzji o jej wymiarze oraz pisemnej adnotacji /por. § 8 ust. 2 pkt 1-5 rozporządzenia/. Zatem w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1999 r. istniała konieczność równoczesnego stosowania przepisów ustawy o opłacie skarbowej przewidujących ustną decyzję w sprawie jej wymiaru oraz pisemną adnotację o jej treści umieszczoną na umowie lub protokole oraz przepisów Ordynacji podatkowej nie przewidujących wprost podobnie jak to czyniły przepisy art. 14 § 2 i art. 109 § 2 k.p.a. dopuszczalności wydawania decyzji przez organ podatkowy w tej formie. Czy jednak w takiej sytuacji należało odmówić instytucji z § 8 zarządzenia miana decyzji z powodu niespełnienia przesłanek określonych w art. 210 Ordynacji podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę istniała dostatecznie silna argumentacja przemawiająca za tym aby wydana w formie przewidzianej w § 8 zarządzenia decyzja korzystała z ochrony prawnej pomimo tego, iż jej forma nie odpowiadała decyzji w rozumieniu art. 210 Ordynacji podatkowej. Argumentacja wspierająca tę tezę została przedstawiona w powołanych w skardze kasacyjnej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych przed 1 stycznia 2004 r. oraz orzeczeniach Sądu Najwyższego. Również w obecnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego teza ta znalazła akceptację (por. wyrok z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt: II FSK 915/05 publ. Lex nr 219895/. Zgadzając się z tą argumentacją ponownie należało wyjaśnić, iż przepis § 8 ust. 2 pkt 2 zarządzenia stanowił, że "po uiszczeniu ustalonej opłaty skarbowej urząd skarbowy zamieszcza na umowie lub protokole adnotację o decyzji, która zawiera pozycję rejestru wymiarowego, podstawę prawną i podstawę obliczenia opłaty, kwotę opłaty, pouczenie o środkach odwoławczych, wysokości wpłaty i numer pokwitowania lub rachunku bankowego i podpis, a następnie stawia pieczęć urzędową, po czym zwraca umowę zobowiązanemu". Wymagania, które powinna spełniać "adnotacja o decyzji" zostały więc w sposób szczegółowy w tym przepisie zawarte. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje to na uregulowanie w ten sposób odmiennego trybu wydawania decyzji i przesłanek, które taka decyzja musi spełniać w stosunku do decyzji z art. 210 Ordynacji podatkowej. Wprowadzenia tego rodzaju odstępstwa należy upatrywać w treści przepisu art. 12 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej stanowiącego podstawę do wydania zarządzenia. Tym samym nie można odmówić instytucji z § 8 zarządzenia miana decyzji wyłącznie z powodu nie spełnienia przesłanek z art. 210 Ordynacji podatkowej. Wskazać należy również na to, że strona, mimo pouczenia o możliwości wniesienia odwołania, z możliwości takiej nie skorzystała, nie próbowała również wzruszyć wydanej decyzji w sprawie określenia opłaty skarbowej w trybie nadzwyczajnym. Stąd też stwierdzić należy, że decyzja wydana w trybie wynikającym z powołanego zarządzenia jest decyzją ostateczną i w sprawie znajduje zastosowanie wynikająca z art. 128 Ordynacji podatkowej zasada trwałości decyzji podatkowej. W tym stanie rzeczy stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, iż brak było przeszkód do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie zasługuje na aprobatę. Niezależnie od słuszności uwag na gruncie stosowania przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 72 i art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić należało, iż przepisy o nadpłacie nie przewidują podważenia ostatecznych decyzji podatkowych. W takim przypadku decyzja stwierdzająca nadpłatę byłaby nieważna na podstawie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Ten kierunek dalszego postępowania, wbrew temu co stwierdzono w skardze kasacyjnej należało wyprowadzić z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wobec tego jednak, że w sprawie wydana została decyzja o wysokości należnej opłaty skarbowej, od której strona się nie odwołała, a więc która stała się decyzją ostateczną nie było podstaw do prowadzenia odrębnego postępowania, którego końcowym efektem mogło być stwierdzenie nadpłaty. Mając na względzie przytoczone okoliczności sprawy należało stwierdzić, iż w sprawie nie istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Nie doszło bowiem przy jego wydaniu do naruszenia zasad wyrażonych w art. 126, art. 210 § 1 i art. 211 Ordynacji podatkowej. Nie istniała również podstawa do odmowy przyznania waloru trwałości tej decyzji w oparciu o przepis art. 128 Ordynacji podatkowej. Równocześnie wskazanie organom dalszego kierunku postępowania, który mógł doprowadzić do wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną należało uznać za naruszające zasadę wyrażoną w art. 141 § 4 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną orzekając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje podstawę w treści art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło