II FSK 1694/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Po 465/11 w sprawie ze skargi T.M., J.M., K.M., T.M., M.M., P.K., M.M., P.M., M.M., E.R. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 23 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 8 lutego 2012 r., III SA/Po 465/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. M., J. M., K. M., T. M., M. M., P. K., M. M., P. M., M. M., E. R. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 23 marca 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: decyzją z 2 grudnia 2010 r. Prezydent Miasta K. ustalił skarżącym podatek od nieruchomości za rok 2010. Decyzją z 23 marca 2011 r. SKO w Kaliszu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, iż w decyzji uwzględniono, że J. K. zmarł w dniu 6 sierpnia 2005 roku, spadek po nim objął P. K. i do niego właśnie adresowana była decyzja organu pierwszej instancji. Ponadto podkreślono, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania za rok podatkowy objęty niniejszym postępowaniem, bowiem postępowanie zawieszone było z urzędu za lata 2003-2006, a nie za rok 2010. Zmiany w księgach wieczystych i ujawnienie w nich podatników nastąpiły na mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. z [...] lipca 2009 roku, [...]. Po wydaniu tego orzeczenia postanowieniem z 12 listopada 2009 roku podjęto zawieszone postępowanie, a zatem w związku z zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, do tego terminu dodać należy okres 2 lat. Tym samym zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. 3. W skardze na powyższą decyzję do WSA w Poznaniu skarżący zarzucili obrazę art. 2 Konstytucji, błędne ustalenia faktyczne i błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji. 4. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wskazanych w skardze naruszeń prawa procesowego i materialnego. Brak jest zatem ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie kwestią sporną było, czy organy były uprawnione na podstawie wpisu do ewidencji gruntów i budynków uznać Skarżących za podatników podatku od nieruchomości w roku 2010, a w konsekwencji czy na skarżących ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości. W ocenie sądu, strona powołując się w skardze na jednolitą linię orzecznictwa administracyjnego co do wiążącego charakteru danych z ewidencji gruntów i budynków pominęła fakt, iż dane zawarte w tej ewidencji mają charakter wiążący dla wymiaru podatku, czyli inaczej podstawy opodatkowania, do której wprost odnosi się art. 2 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r ,Nr 95,poz. 613; dalej jako: "u.p.o.l."), a nie do jej art. 3. Wymiar podatku nie dotyczy więc osoby właściciela. W tym zakresie ewidencja nie może wiązać organu. W widniejącej w aktach sprawy deklaracji podatkowej na rok 2010 skarżący sami wskazali siebie jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, błędnie jednakże przyjmując, iż wobec braku uzgodnienia stanu prawnego nieruchomości i tym samym braku podstaw do zmian w ewidencji gruntów i budynków z mocą wsteczną nie są oni zobligowani do uiszczania podatku od spornej nieruchomości za I kwartał 2010 roku. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2010 zobowiązane były do ustalenia, czy skarżący byli w roku 2010 (także w dacie przed dokonaniem zmian w ewidencji, czyli w I kwartale 2010 roku) właścicielami opisanej nieruchomości. Z dowodów zgromadzonych w toku postępowania wynika, iż skarżący władali nią faktycznie jak właściciele, pobierali z niej pożytki i dysponowali w sposób nieograniczony. Wbrew twierdzeniom skarżących organ badał sytuację prawną nieruchomości w związku z wynajmem budynków i gruntów prowadzącemu działalność gospodarczą przedsiębiorstwu M. Oceniając zarzuty skargi sąd stwierdził, iż organ nie miał obowiązku wypowiadania się w kwestii zagadnienia wstępnego, bowiem nie zawieszał postępowania dotyczącego roku 2010 z tego powodu. Błędne uzasadnienie organu drugiej instancji w tej kwestii nie ma wpływu na wynik postępowania, ponieważ zobowiązanie podatkowe za rok 2010 zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako: "O.p.") nie uległo przedawnieniu. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje też zarzut skarżących, iż organy nie rozstrzygnęły, czy wyrok SR K. ma konsekwekcjce ex tunc, czy też ex nunc, bowiem jak wyżej wspomniano wydanie decyzji wymiarowej nie było uzależnione od tego wyroku. Wyrok stanowił jedynie podstawę do dokonania odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków, ale dopiero po jego uprawomocnieniu się. I zmiany te nie miały mocy wstecznej. Ustalenia związane z wyrokiem SR w K. nie mogły mieć wpływu na ocenę zasadności oparcia ustaleń organu co do osoby właściciela. Za niezasadne sąd uznał zarzuty skargi dotyczące pominięcia dowodów w postaci postanowień z 24 i 28 lipca 2006 roku o zawieszeniu postępowań oraz postanowienia z dnia 12 listopada 2009 roku o ich podjęciu. Postanowienia te jako dotyczące ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2006 nie mają wpływu na wynik niniejszego postępowania. 5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca- A. B., zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez błędną wykładnię: art. 2 Konstytucji RP, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt. 3 P.p.s.a. w zw. z art. 210 § 1 pkt 3,4,5,6 oraz art. 210 § 4 O.p. polegające na tym, że sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organu podatkowego i przez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja podatkowa organu podatkowego nadal może funkcjonować w obrocie prawnym, pomimo, że zaskarżona decyzja podatkowa narusza przepisy postępowania to jest art. 210 § 1 pkt 4,5,6 oraz art. 210 § 4 O.p. i że tym samym nie doszło do naruszenia art. 122 i art. 191 O.p. oraz, że tym samym przez przyjęcie, że tak błędnie skonstruowana decyzja organu podatkowego nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna w sposób oczywisty pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W konkretnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną w orzeczeniu wydanym przez NSA w tym samym składzie orzekającym w dniu 4 czerwca 2014 r., II FSK 1692/12. Odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 2 Konstytucji RP w związku z przepisami postępowania należy zaznaczyć, że koncentrują się one wokół kwestii uchybienia zasadom powoływania podstawy prawnej decyzji organu administracyjnego (podatkowego), kształtowania treści rozstrzygnięcia czyli osnowy decyzji oraz jej uzasadnienia. Wysuwając zarzuty w tym przedmiocie, autorka skargi kasacyjnej nie podjęła nawet próby wykazania, czy i w jakim stopniu wspomniane wadliwości przełożyły się na wynik sprawy albo tylko mogły zaważyć na tym wyniku (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Dalece niewystarczające jest w tym względzie ograniczenie się do wyliczenia postulatów pod adresem stosującego prawo organu administracji publicznej (wskazanie co powinien i czego nie powinien on czynić), jak też poprzestanie na ogólnikowych uwagach, z których wynika, że z racji popełnionych błędów, decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sadów administracyjnych, nie każde uchybienie przepisom art. 210 § 1 pkt 3, 4, 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego, czy jest rozpatrywane w związku z innymi przepisami tej ustawy i z art. 2 Konstytucji RP, kwalifikuje do uruchomienia sankcji wzruszalności określonej w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jasno wypowiedział się w tej materii Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 1999 r., I SA 17/99 (LEX nr 54523). Stwierdził on mianowicie, że "Niepowołanie podstawy prawnej decyzji, czy też błędne jej powołanie, nie dyskwalifikuje decyzji administracyjnej, jeżeli ma ona oparcie w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania. Uchybienie co do podstawy prawnej decyzji nie ma wszak w takiej sytuacji wpływu na wynik sprawy". Podobnie w wyroku z 16 kwietnia 1997 r., I SA/Kr 970/96 (LEX nr 29336), Sąd ten przyznał, że "Powołanie wadliwego przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które może skutkować uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało istotny wpływ na wynik sprawy". W analizowanej sytuacji, naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takiego wpływu, sama autorka skargi kasacyjnej nie podjęła zresztą – o czym już była mowa – próby wykazania wpływu zaistniałych uchybień na wynik sprawy. Do identycznych wniosków skłania lektura pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, jak również wspierającej je argumentacji. Nie sposób założyć, że adresat decyzji doznał realnego, znajdującego odbicie w jego sytuacji prawnej uszczerbku w rezultacie niedochowania – w ocenie autorki skargi kasacyjnej – wymagań co do rozstrzygnięcia organu podatkowego i jego uzasadnienia. W wyroku z 8 sierpnia 2012 r., VI SA/Wa 542/12 (LEX nr 1348537), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jedynie uzasadnienie, "którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji". Wytłumaczono to faktem, że decyzja "nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynik konfrontacji zawartości wydanych w sprawie decyzji z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do sytuacji prawnej jej adresata. Konsekwencją tej konstatacji jest spostrzeżenie, że jeśli nawet dopuszczono się jakichś drobnych nieprawidłowości, to nie zostały one zdeterminowane naruszeniami przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, w tym sposobem dokonanej rekonstrukcji stanu faktycznego i prawnego sprawy. Chybiony okazał się tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 P.p.s.a. związku z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej, a zwłaszcza art. 122 i 191 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.