II FSK 2178/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-12-22
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Sławomir Presnarowicz, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego stanowi czynność zabezpieczającą w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, od której przysługuje skarga na czynności egzekucyjne?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego nie jest czynnością zabezpieczającą w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to jedynie czynność materialno-techniczna o charakterze informacyjnym, od której nie przysługują środki odwoławcze. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., a Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie oddalił skargę.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunek bankowy. Organy administracji uznały, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia nie jest czynnością zabezpieczającą, a jedynie informacyjną, od której nie przysługuje skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, podzielając stanowisko organów i sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 991/17 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r., o sygn. akt III SA/Wa 991/17, oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "spółka", "strona" lub "skarżąca") na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Sąd pierwszej instancji przedstawił w powyższym wyroku następujący stan sprawy.
2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z dnia 15 października 2014 r., dokonał zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług przez zajęcie zabezpieczające rachunków bankowych. Powyższych zajęć dokonano na podstawie zawiadomień z dnia 15 października 2014 r. Następnie zawiadomieniami z dnia 14 kwietnia 2015 r. organ egzekucyjny poinformował banki o uchyleniu dokonanych zajęć zabezpieczających, wyjaśniając, że nastąpiło to w związku z wystawieniem w dniu 31 marca 2015 r. nowych zarządzeń zabezpieczenia. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. spółka, powołując się na art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), złożyła skargę na zawiadomienie z dnia 14 kwietnia 2015 r. o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK, zarzucając naruszenie: art. 157a w związku z art. 155 oraz art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. oraz art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zawiadomienie z dnia 14 kwietnia 2015 r. o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK. Organ uznał, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego nie miało charakteru czynności zabezpieczającej w rozumieniu u.p.e.a. i nie zmierzało ono do zastosowania lub zrealizowania środka zabezpieczającego. Pismem zawiadomiono tylko o uchyleniu zastosowanego wcześniej środka zabezpieczającego. Wobec powyższego organ, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
4. W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie Minister Rozwoju i Finansów (dalej jako: "Minister") postanowieniem z dnia 23 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Do czynności zabezpieczających zalicza się czynności faktyczne, dla których ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków zabezpieczających. Z uwagi na fakt, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego z dnia 14 kwietnia 2015 r. nie miało charakteru czynności zabezpieczającej, brak było w ocenie organu podstawy do wszczęcia postępowania w trybie przepisu art. 54 u.p.e.a. Powyższe zawiadomienie miało jedynie charakter informacyjny i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze. Organ uznał, że zaliczenie zawiadomienia o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego do kategorii czynności zabezpieczających powodowałoby, że w świetle przedstawionej interpretacji art. 1a pkt 2 u.p.e.a. każde działanie organu egzekucyjnego, polegające na wykonaniu jakiejkolwiek czynności materialno-technicznej o charakterze informacyjnym, podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie: art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 54 § 1 u.p.e.a., art. 138 § 1 K.p.a. w związku z art 157a w związku z art. 155 oraz art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a., art. 227 K.p.a. oraz art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.").
6. Sąd pierwszej instancji w powołanym na wstępie wyroku z dnia 20 lutego 2018 r., o sygn. akt III SA/Wa 991/17, uznał, że skarga spółki nie zasługiwała na uwzględnienie i oddalił ją, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W motywach orzeczenia WSA podkreślił, że istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy zawiadomienie z dnia 14 kwietnia 2015 r. o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego może być uznane za czynność zabezpieczającą i w konsekwencji, czy jest zaskarżalne skargą na czynności zabezpieczające, na podstawie art. 54 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Możliwość złożenia skargi na czynność zabezpieczającą wynika z art. 166b u.p.e.a., zawierającego odesłanie do odpowiedniego stosowania w postępowaniu zabezpieczającym między innymi art. 54 u.p.e.a. Powołując się na treść art. 1a pkt 2 u.p.e.a. i zawartą w nim definicję czynności egzekucyjnej, WSA przyjął, że czynnościami zabezpieczającymi są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka zabezpieczającego. Czynnościami zabezpieczającymi będą zatem czynności faktyczne, dla których u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków zabezpieczających. WSA uznał, że samo zawiadomienie o uchyleniu zajęcia w niniejszej sprawie nie jest czynnością zabezpieczającą, bo nie wiąże się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego/zabezpieczającego lub zrealizowania środka zabezpieczającego. Bardziej jest to czynność materialno-techniczna o charakterze informacyjnym. W konsekwencji zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, słusznie zastosowano przepis art. 61a K.p.a. i odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność zabezpieczającą. Przeszkodą do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie jest brak w momencie wniesienia podania, przedmiotu postępowania, czyli brak czynności zabezpieczającej, która mogłaby podlegać zaskarżeniu.
7. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca, reprezentowana przez adwokata, powielając zarzuty skargi skierowanej do WSA, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej i niedostrzeżenie następujących naruszeń przepisów jakich dopuścił się Minister Rozwoju i Finansów w toku prowadzonego postępowania, tj.:
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z:
a) art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 54 § 1 u.p.e.a. polegające na uznaniu, że przedmiotem skargi z dnia 28 kwietnia 2015 r. nie jest czynność egzekucyjna (zabezpieczająca), a w konsekwencji uznanie sprawy z tej skargi za bezprzedmiotową,
b) art. 138 § 1 K.p.a. w zw. z art. 157a w zw. z art. 155 oraz art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. poprzez niedostrzeżenie wadliwości czynności zabezpieczającej – zawiadomienie o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego spółki, polegającej na błędnym uzasadnieniu tego zawiadomienia, poprzez wskazanie, że zostało dokonane w związku z wydaniem nowych zarządzeń zabezpieczających, a nie w związku z uchyleniem decyzji zabezpieczających, względnie, w sytuacji uznania, że przedmiotem skargi nie jest czynność egzekucyjna (zabezpieczająca),
c) art. 227 K.p.a. oraz art. 121 O.p. poprzez nierozpoznanie jej jako skargi, o której mowa w art. 227 K.p.a., w tym nieustosunkowania się do wskazanych w niej nieprawidłowości występujących po stronie Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do WSA do ponownego rozpoznania, ewentualnie o rozpoznanie skargi po uchyleniu wyroku WSA, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W argumentacji skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że zawiadomienie o uchyleniu zabezpieczenia będące przedmiotem skargi, zostało bezpodstawnie zastosowane przez organ egzekucyjny jako "substytut" postanowienia o uchyleniu zabezpieczenia. Zdaniem spółki, uchylenie dokonanych zabezpieczeń nastąpić powinno w związku z uchyleniem decyzji z dnia 15 października 2014 r. o zabezpieczeniu, na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 stycznia 2015 r., a nie z uwagi na ustanowienie nowych zabezpieczeń. Skarżąca wyraziła przekonanie, że skarga powinna zostać rozpatrzona merytorycznie, jako wniesiona na podstawie art. 54 u.p.e.a., bądź potraktowana jako zawiadomienie o nienależytym wykonaniu zadań przez właściwe organy.
8. Minister Finansów i Rozwoju nie złożył odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
9. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu, bowiem zarzuty w niej sformułowane są niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 i § 2 P.p.s.a.).
9.1. Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: pkt 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; pkt 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Elementy, jakie powinna zawierać skarga kasacyjna zostały wymienione w art. 176 P.p.s.a. W świetle postanowień powyższych przepisów skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także przewidzianym dla niej szczególnym wymogom, tzn. powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawidłowe skonstruowanie skargi kasacyjnej jest zatem bardzo istotne, z uwagi na treść wspomnianego art. 183 § 1 P.p.s.a. Sąd odwoławczy nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., o sygn. akt II FSK 861/10 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej w skrócie: "CBOSA").
Powyższe przypomnienie jest konieczne, z uwagi brak wykazania związku zarzutów skargi kasacyjnej z przedmiotem sprawy, a ponadto brak jest argumentacji wskazującej na istotny wpływ naruszenia zarzucanych przepisów procesowych na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej zostało przedstawione tylko na jednej i ostatniej stronie pisma oraz co istotne nie dotyczy ono zastrzeżeń wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, ale koncentruje się na działaniach organu zabezpieczającego. Kluczowym jest, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie dotyczy zarzucanej wcześniej przewlekłości postępowania. Sprowadza się bowiem do twierdzenia, że: "zawiadomienie o uchyleniu zabezpieczenia będące przedmiotem skargi zostało bezpodstawnie zastosowane przez organ egzekucyjny jako "substytut" postanowienia o uchyleniu zabezpieczenia. Uchylenie dokonanych zabezpieczeń nastąpić powinno w związku z uchyleniem decyzji z dnia 15 października 2014 r. o zabezpieczeniu, na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 stycznia 2015 r., a nie z uwagi na ustanowienie nowych zabezpieczeń. Skarga powinna zostać rozpatrzona merytorycznie, jako wniesiona na podstawie art. 54 u.p.e.a., bądź potraktowana jako zawiadomienie o nienależytym wykonaniu zadań przez właściwe organy".
9.2. Przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia organów obu instancji był art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tą regulacją, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zatem aktem formalnym, a nie merytorycznym i organ nie rozstrzyga w nim sprawy co do jej istoty, a także nie prowadzi postępowania administracyjnego przed wydaniem postanowienia, prowadzącego do wyjaśnienia sprawy. Organ działając na podstawie art. 61a K.p.a. jest zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania tylko w przypadkach oczywistych, z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Badanie istnienia okoliczności stanowiących przeszkody do wszczęcia postępowania, o których mowa w art. 61a K.p.a. nie jest podstawą do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie, gdyż w takim wypadku byłoby to rozstrzyganie sprawy co do jej istoty (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 grudnia 2017 r., o sygn. akt II SA/Sz 1210/17 - publ. CBOSA). Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, ale przyjmuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie, lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Przeszkoda przedmiotowa zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu ustalone zostanie zaistnienie negatywnych przyczyn załatwienia wniosku na podstawie jego wstępnej analizy, co stwarza obowiązek odmowy wszczęcia postępowania.
9.3. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było zawiadomienie o uchyleniu czynności zabezpieczającej w postaci zajęcia rachunku bankowego, a precyzyjnie strona nie zgadza się z przyczynami uchylenia podanymi przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd Sądu pierwszej instancji, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia rachunku bankowego nie stanowi czynności zabezpieczającej. Kognicja organów nadzoru jest w takim przypadku ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do zdziałanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. Ponadto skarga taka przysługuje także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Powyższe oznacza, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wykluczona jest zatem możliwość sprawdzania legalności w tym trybie tych działań i czynności, które mają stricte charakter techniczny, a do takich należy zaliczyć w niniejszej sprawie zawiadomienie o uchyleniu czynności zabezpieczającej w postaci zajęcia rachunku bankowego. Składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne nie można traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego, czy odpowiednio zabezpieczającego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., o sygn. akt III SA/Wa 2488/12 – publ. CBOSA).
9.4. W niniejszej sprawie spółka nie zgadza się z odmową wszczęcia postępowania, przy czym pomija, że w innej sprawie o sygn. akt III SA/Wa 670/17 (obecnie o sygn. akt II FSK 2259/18) rozpatrywano skargę strony w postępowaniu zabezpieczającym co do tego samego zawiadomienia o uchyleniu zabezpieczenia. W rezultacie spółka sprowadza spór do charakteru tego zawiadomienia o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego konta bankowego i zakresu, w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny w badaniu skargi złożonej w trybie 54 § 1 u.p.e.a. W tym zakresie należy wyjaśnić, że w przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, przy czym co istotne nie ma wśród nich zawiadomienia o uchyleniu zajęcia zabezpieczającego konta bankowego. Czynności egzekucyjne czy zabezpieczające to głównie działania podejmowane jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale także czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie, czy zarzuty.
Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował odmowę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Skoro bowiem sprawa możliwości zaskarżenia zawiadomienia o uchyleniu zajęcia czynności zabezpieczającej i jego charakteru została szczegółowo wyjaśniona i rozpatrzona w innej sprawie, to brak było podstaw, aby wszczynać kolejne postępowanie administracyjne w tej samej sprawie. Trafnie WSA uznał za przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie, brak w momencie wniesienia podania, przedmiotu postępowania, czyli brak czynności zabezpieczającej, która mogłaby podlegać zaskarżeniu. Stwierdzenie, że skarga strony została złożona na czynność, która nie stanowi czynności zabezpieczającej spowodowało, że koniecznym było wydanie postanowienia formalnego, a nie merytorycznego, Wobec powyższego w niniejszej sprawie organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania. W kontekście poczynionych powyżej rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skarżącej spółki dotyczące w istocie zawiadomienia o uchyleniu czynności zabezpieczającej (w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego) nie mogły podważyć zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.
9.5. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego w zakresie wyznaczonym przedmiotem sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA podejmując w niniejszej sprawie kwestię możliwości zaskarżenia zawiadomienia o uchyleniu zabezpieczenia nie przekroczył granic sprawy. Sąd pierwszej instancji odniósł się bowiem w zaskarżonym wyroku zarówno do odmowy wszczęcia postępowania, jak i spornego zawiadomienia wyjaśniając, że skarga na czynność egzekucyjną znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie.
9.6. Za pozbawiony podstaw i uzasadnienia uznano podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. powiązany z przepisami u.p.e.a. Naczelny Sąd Administracyjny poddając ocenie powyższy zarzut stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym art. 141 § 4 P.p.s.a. i w pełni umożliwia jego kontrolę instancyjną. WSA w Warszawie wskazał bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia i przekonująco uargumentował swoje stanowisko co do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie mogło być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09 – publ. CBOSA).
9.7. Za chybiony należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 61a § 1 i art. 138 § 1 K.p.a., które odpowiednio dotyczą przesłanek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz rodzajów decyzji organu odwoławczego. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej spółki w sprawie ziściły się przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania. W skardze kasacyjnej nie wykazano też naruszenia art. 227 K.p.a., który dotyczy ewentualnych uchybień organów, a nie Sądu pierwszej instancji. Natomiast do uchybienia zasadzie zaufania do organów i informowania, zawartej w art. 121 O.p. nie mogło dojść choćby z tego powodu, że przepisy O.p. w ogóle nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
9.8. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło