II FSK 235/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Cieloch (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. R. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2259/15 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W sprawie ze skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2259/15 oddalającego skargę K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych K. R. w piśmie procesowym z 7 lutego 2017 r. wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 20 marca 2015 r. nr ... do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wniosku Podatniczka wskazała, że obawia się, iż po podjęciu zawieszonego postępowanie egzekucyjne prowadzonego przeciwko niej na podstawie tych decyzji pozbawi ją środków do życia, a utrzymuje się ona jedynie z emerytury, która pozwala na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Również wniesienie skargi kasacyjnej nie wywiera takiego skutku. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie wskazuje się, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (vide Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12, LEX nr 1166138). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (vide Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a takiej cechy nie mają decyzje odmowne (vide postanowienie NSA z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 306/13, LEX nr 1473365). W orzecznictwie podkreślono, że również decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej nie nakłada żadnych obowiązków materialnoprawnych, a więc nie podlega wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 1578/13, LEX nr 1447135). W sytuacji gdy wniosek Podatniczki dotyczy właśnie wstrzymania wykonania decyzji odmawiających umorzenia zaległości podatkowej, wskazać należy, że jest to niedopuszczalne. Decyzje te nie podlegają bowiem wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Strona błędnie podaje, jakoby postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko niej toczyło się na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 20 marca 2015 r. nr .... Postępowanie w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych było jedynie powodem zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które toczy się na podstawie tytułów wykonawczych nr ... i ... (vide kopia zaświadczenia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, k. 97 akt sądowych). Jak wynika z akt sprawy, podstawą wystawienia tytułów egzekucyjnych była zaś ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z 27 listopada 2014 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości w 2009 r. Wobec obaw podniesionych we wniosku przez Podatniczkę należy – jedynie na marginesie - wskazać, że w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. t.j. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.