II FSK 2501/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2636/14 w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 19 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi. 1.1. Wyrokiem z 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (III SA/Wa 2636/14) oddalił skargę W. J. – nazywanego dalej "Skarżącym", na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 19 maja 2014 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. 1.2. Stan sprawy Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco. W piśmie z 2 grudnia 2013 r. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując, że postanowienie z 14 października 2013 r. – nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Prezesa Zarządu PFRON z 2 września 2013 r. – nie zostało skutecznie doręczone stronie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego, który był umocowany do działania w sprawie wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ale nie w sprawie egzekucji tych należności. 1.3. Postanowieniem z 18 marca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON uznał zarzut strony za bezzasadny. 1.4. Po rozpoznaniu zażalenia, wspomnianym na wstępie postanowieniem, Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Zdaniem organu, postanowienie w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności było ściśle związane z postępowaniem prowadzonym w związku z wydaniem decyzji z 2 września 2013 r. w przedmiocie wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dlatego zostało ono doręczone pełnomocnikowi strony. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") w zw. z 145 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; powoływanej dalej jako "O.p."). Zdaniem Skarżącego, postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie zostało skutecznie doręczone. 2.2. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). 3.2. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skuteczne umocowany pełnomocnik w sprawie podatkowej jest legitymowany do działania w postępowaniu prowadzonym w ramach przepisów Rozdziału 16a Ordynacji podatkowej. Postępowanie to ma bowiem jedynie charakter wpadkowy względem postępowania właściwego. W konsekwencji należy przyjąć, że wspomniane postanowienie zostało skutecznie doręczone Skarżącemu. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. W skardze kasacyjnej pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 i 2 O.p. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zostało prawidłowo doręczone. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji, postępowania w sprawie wykonania decyzji i postępowanie podatkowe są względem siebie odrębne. 4.2. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Prezesa Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 5.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. 5.2. Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podziela dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym pomimo pewnej odrębności postępowania w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, postępowanie to toczy się w ramach postępowania podatkowego, prowadzonego w indywidualnej sprawie podatkowej, które nie zostało jeszcze zakończone (por. wyroki NSA z: 2 lipca 2014 r., akt I FSK 197/14; 16 stycznia 2014r., II FSK 718/13; publik. CBOSA). Jak trafnie zwrócono uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2014 r. (II FSK 718/13, publik. CBOSA), z uwagi na wpadkowy, szczegółowy, incydentalny charakter postępowania w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzonego w czasie i w ramach toczącego się (na etapie postępowania międzyinstancyjnego a następnie drugoinstancyjnego) postępowania podatkowego, pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej zasadniczo skuteczne też będzie w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że konkretna treść pełnomocnictwa, którego dokument złożony zostanie do akt postępowania podatkowego, stanowić będzie, na zasadzie wyjątku oraz umowy stron stosunku prawnego pełnomocnictwa, jednoznacznie inaczej. Strona w postępowaniu dotyczącym określenia jej obowiązków podatkowych może działać przez pełnomocnika lub samodzielnie (art. 136 O.p.). Jeżeli w jej imieniu działa w postępowaniu głównym pełnomocnik, to powinien on ją reprezentować (w braku wyłączenia takiej możliwości z zakresu umocowania) także w postępowaniu wpadkowym, które ma doprowadzić do wykonania nieostatecznej decyzji (por. wyrok NSA z 19 marca 2015r., I FSK 2160/13, publik. CBOSA). Tym samym doręczenie pełnomocnikowi Skarżącego postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe, bowiem udzielone mu pełnomocnictwo nie wyłączało z zakresu jego działania postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., II FSK 1243/15, II FSK 228/15, II FSK 642/15). Z tych względów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 O.p. 5.3. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć w toku kontroli sądowoadministracyjnej art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., ponieważ przepisy tej ustawy nie miały zastosowania w postępowaniu przed Prezesem Zarządu PFRON. Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON z 2 września 2013 r. dotyczy wpłaty, o której jest mowa w art. art. 21 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r., nr 14, poz. 92 ze zm.). W konsekwencji, zgodnie z art. 41 ust. 1 tej ustawy, w sprawie znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Również w badanym postanowieniu, jako podstawę prawną wskazano przepisy Ordynacji podatkowej w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej. 5.4. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.