II FSK 528/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1204/11 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Wyrokiem z dnia 10 października 2011 r., I SA/Wr 1204/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. W. (powoływanego dalej jako "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. (powoływanego dalej jako "Dyrektor IS") z dnia 25 lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). 2. Pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. (błędnie oznaczonym datą "20 stycznia 2911 r.") skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w.w. wyroku WSA we Wrocławiu. 3. Pismem z dnia 8 marca 2012 r. skarżący wniósł na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS. Uzasadniając swój wniosek skarżący stwierdził, że zaskarżona do WSA we Wrocławiu decyzja Dyrektora IS ustaliła mu zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w kwocie 108.895 zł. Skarżący podniósł, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby dla niego trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Egzekucja tej kwoty wiązałaby się z koniecznością licytacji majątku skarżącego i jego żony, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki zarówno dla nich, jak i zatrudnianych przez skarżącego osób. W ocenie skarżącego w pełni jest zasadny wnoszony wniosek o wstrzymanie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonej decyzji, bowiem znajduje on uzasadnienie w: uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 (ONSA 2007, nr 4poz. 77), w której Sąd orzekł, że "w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. (...) ochrona tymczasowa jest niezwykle ważną gwarancją procesową prawa strony, ponieważ w znacznej części spraw tylko w ten sposób można ją ochronić przed następstwami wadliwych aktów i czynności organów administracji publicznej". 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wykazano w nim, że w przypadku wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS zaistniałoby ryzyko wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu, której skutki byłby trudne do odwrócenia. Skarżący nie spełnił więc obowiązku wykazania zaistnienia w sprawie przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. 4.2. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postępowaniu kasacyjnym – jak stwierdził NSA w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 - wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. 4.3. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IS sformułował jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że "natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby dla niego trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Egzekucja tej kwoty wiązałaby się z koniecznością licytacji majątku skarżącego i jego żony, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki zarówno dla nich, jak i zatrudnianych przez skarżącego osób". Twierdzenia tego w żadnej sposób nie rozwinął, ani nie uprawdopodobnił – w dalszej części wniosku jedynie przywołał orzecznictwo NSA z zakresu instytucji uregulowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Akta sprawy nie zawierają dokumentów, które obrazowałyby obecną sytuację majątkową skarżącego, a tym samym pozwoliłby Sądowi ocenić powyższe twierdzenie skarżącego w odniesieniu do stanu faktycznego. Należy zatem ocenić, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wykazania, że w jego konkretnej sytuacji spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., co uzasadniałoby wstrzymanie wykonania w.w. decyzji Dyrektora IS. 4.4. Uwzględniając powyższe i oceniając, że wniosek skarżącego nie zawiera niezbędnego wykazania zasadności jego żądania, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.