II FSK 614/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), NSA Andrzej Grzelak, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. W. i S. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 317/06 w sprawie ze skargi D. W. i S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. postanowił: oddalić skargę kasacyjną. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 317/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. - odrzucił skargę D. W. i S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 września 2006 r. wydaną w przedmiocie odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2003 r. 2. Skarga w niniejszej sprawie została podpisana przez doradcę podatkowego D. M. Do wniesionej przez doradcę podatkowego skargi nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa, powołując się na pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach pismem z dnia 11 grudnia 2006 r. wezwał doradcę podatkowego do złożenia pełnomocnictwa procesowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 14 grudnia 2006 r., jednak w wyznaczonym terminie brak formalny nie został uzupełniony, co WSA uznał za przesłankę odrzucenia skargi. 3. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Wymóg ten nie zostanie spełniony przez uprzednie złożenie takiego dokumentu wyłącznie do akt administracyjnych, choćby wynikało z niego umocowanie do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odrębność tego postępowania od postępowania administracyjnego wymaga oddzielnego wykazania udzielonego umocowania poprzez złożenie stosownego dokumentu pełnomocnictwa do akt sądowych. Niedochowanie tego wymogu stanowi brak formalny, do którego uzupełnienia wzywa stronę przewodniczący (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). 4. W skardze kasacyjnej na to postanowienie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwą interpretację art. 37 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe wniesiono o: 1) uchylenie wskazanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, 2) zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu środka zaskarżenia zauważono, że D. i S. W. reprezentowani są w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 przez doradcę podatkowego, doradca działa na podstawie pełnomocnictwa z dnia 25 października 2005 r. (w aktach administracyjnych). Zakres pełnomocnictwa obejmuje umocowanie do działania przed sądami administracyjnymi, co wynika z treści udzielonego pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny doręczył pełnomocnikowi w dniu 14 grudnia 2006 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w drodze złożenia pełnomocnictwa do działania przed sądem. Wezwanie to jest wadliwe, gdyż z p.p.s.a. nie wynika obowiązek złożenia odrębnego pełnomocnictwa do akt sądowych. Przepisy art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a ów organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Dokumenty te tworzą akta sprawy sądowej, a w ich zbiorze, co nie jest sporne znajduje się także pełnomocnictwo. Art. 37 § 1 mówi zaś o dołączeniu do akt sprawy pełnomocnictwa, a nie do złożenia skargi z załączonym pełnomocnictwem. Tym samym interpretacja przyjęta przez Sąd I instancji nie jest prawidłowa, a przy tym w oparciu o czysto techniczną przesłankę, gdyż treść wyrażonej woli Strony jest jednoznaczna - odnosi się do postępowania sądowego - pozbawia ją konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Ustawy zasadniczej. Dodatkową przesłanką uzasadniającą skargę jest to, iż ten tryb udzielania pełnomocnictw obejmujący także umocowania do działania przed sądem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach akceptował jednolicie, również w wielu sprawach z udziałem tego samego pełnomocnika, a przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uległy w tym zakresie żadnym zmianom. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o: 1) jej oddalenie, 2) zasądzenie od skarżących S. W. i D. W. na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Dyrektora wynikający z art. 37 p.p.s.a. wymóg doręczenia do akt sprawy pełnomocnictwa nie jest spełniony w sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało złożone do akt administracyjnych. Odrębność postępowania sądowoadministracyjnego wymaga oddzielnego wykazania umocowania do działania w sprawie poprzez złożenie stosownego dokumentu pełnomocnictwa do akt sądowych. Nieuzupełnienie we wskazanym terminie braku formalnego obligowało Sąd do odrzucenia wniesionej skargi. Na rozprawie w NSA pełnomocnik skarżących popierał skargę kasacyjną, nadto wywodził, iż WSA powinien wezwać pełnomocnika do złożenia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, a nie nowego pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., normującej postępowanie sądowe w sprawach ze skarg na m.in. decyzje administracyjne. Art. 37 § 1 tej ustawy wymaga aby pełnomocnik przy pierwszej czynności procesowej (uwaga Sądu w postępowaniu sądowym) dołączył do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek wynika również z art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 ustawy, który nakłada na pełnomocnika składającego pismo procesowe w imieniu strony do dołączenia pełnomocnictwa, jeśli wcześniej nie złożył on pełnomocnictwa. Chodzi tu niewątpliwie o złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie w innym postępowaniu, w szczególności podatkowym (niezależnie od jego zakresu), bowiem powoływana ustawa reguluje jedynie obowiązki i prawa stron (i ich pełnomocników) w postępowaniu sądowym. Takie rozumienie powyższych unormowań potwierdza jednolite w tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych (por. np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 270/06; z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I FSK 389/05; z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GSK 1616/06). Brak skargi polegający na niedołączeniu pełnomocnictwa jest usuwalny. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik strony został wezwany przez Sąd do usunięcia tego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik strony nie odpowiedział na wezwanie Sądu, w szczególności nie złożył wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa udzielonego mu w toku postępowania podatkowego, które obejmowało również umocowanie do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie podnieśli zarzutów odnośnie do zastosowanej podstawy prawnej odrzucenia skargi, zatem sąd kasacyjny, będąc związany - stosownie do art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a. - granicami skargi kasacyjnej, nie był władny do badania sprawy w tym aspekcie. Wobec tego, że zgłoszona podstawa kasacyjna nie była usprawiedliwiona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionego środka zaskarżenia. Wniosek organu o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem p.p.s.a. nie przewiduje takiej możliwości, jeżeli przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji.