II FSK 642/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-04

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Antoni Hanusz, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty położone w międzywałach lub pod wałami przeciwpowodziowymi podlegają obligatoryjnemu zwolnieniu od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zwolnienie od podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym dotyczy wyłącznie gruntów pod wałami przeciwpowodziowymi i gruntów położonych w międzywałach, które mają obiektywne i normatywne cechy budowli przeciwpowodziowej. Rozszerzająca interpretacja tego przepisu, obejmująca wszelkie nasypy, które powodują zalewanie sąsiednich terenów lub utrudniają odpływ wody, jest nieprawidłowa. Sąd podkreślił, że brak jest w przepisie przesłanek pozwalających na określenie odległości od wału przeciwpowodziowego, co uniemożliwiłoby praktyczne ustalenie obszaru gruntów zwolnionych od opodatkowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., domagając się zastosowania zwolnienia od podatku rolnego dla gruntów położonych w międzywałach lub pod wałami przeciwpowodziowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, aprobując stanowisko organów podatkowych. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku rolnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 555/18 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 21 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę kasacyjną. NSA/wyr. 1 - wyrok 1. Zaskarżonym wyrokiem z 2 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 21 maja 2018 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. 2. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: “p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy poprzedzająca wyrok WSA decyzja SKO w Toruniu została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 12 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm., dalej: “u.p.r."), 2. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy dla terenów objętych skargą występuje obligatoryjne zwolnienie podatkowe przewidziane w przepisie art. 12. ust. 1 pkt 10 u.p.r., a brak jego zastosowania jest równoznaczny z wystąpieniem rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 247 § 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "o.p."), 3. art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że grunty skarżącego nie znajdują się na terenie, dla którego przewidziane jest obligatoryjne zwolnienie podatkowe oraz poprzez przyjęcie, że jedynie grunty położone pod powierzchnią wałów przeciwpowodziowych, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, mogą być oceniane jako położone w międzywalu, 4. art. 2a o.p. poprzez jego niezastosowanie oraz przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie występują wątpliwości co do stanu prawnego i faktycznego, które przemawiałyby za ich uwzględnieniem na korzyść skarżącego jako podatnika. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie, sprowadzająca się do rozstrzygnięcia czy sporne grunty objęte są zwolnieniem przedmiotowym od podatku rolnego, przewidzianym w art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r., była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niemalże analogicznej sprawie, co wskazuje na utrwaloną już linię orzeczniczą. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni aprobuje, podziela i przyjmuje za własne stanowisko przedstawione przez NSA w wyroku z 2 kwietnia 2017 r. w sprawie II FSK 818/15. Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywałach. Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia zarysowanego wyżej spornego problemu ma odpowiedź na pytanie, czy rzeczywiście wskazywane przez podatnika grunty są zlokalizowane pod wałami przeciwpowodziowymi oraz w międzywałach. Kwestia ta wiąże się z weryfikacją w ramach postępowania sądowoadministracyjnego ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu podatkowym przez organy oraz oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów, że działki gruntu nr [...],[...], [...], [...], [...] i [...] położone w miejscowości B. gmina W. nie występują na obszarze międzywala ani nie sąsiadują z wałem przeciwpowodziowym. Zwrócił przy tym uwagę na ocenę dokonaną przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z 7 stycznia 2015 r., I SA/Bd 1171/14 dotyczącego tych samych działek, gdzie Sąd uznał, że art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r, nie obejmuje jakichkolwiek wałów (nasypów), których istnienie powoduje, że sąsiednie tereny są zalewane, czy też utrudniony jest odpływ wody, popowodziowej a jedynie takich, które stanowią budowlę przeciwpowodziową. Natomiast z informacji przedstawionych w piśmie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w T. z 19 kwietnia 2018 r. wynika, że na spornym terenie brak jest wału powodziowego, a ww. działki nie znajdują się w międzywalu i nie stanowią wału przeciwpowodziowego. To wszystko pozwoliło Sądowi przyjąć wniosek, że na spornych gruntach nie znajduje się wał przeciwpowodziowy, a nadto, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów i prawidłowo je zastosował. W tym miejscu przypomnieć wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu środka odwoławczego od wyroku pierwszoinstancyjnego, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może poszukiwać właściwego przepisu objętego zarzutem kasacyjnym dla ustalenia jego prawidłowej treści, skoro sformułowanie prawidłowego zarzutu kasacyjnego i jego uzasadnienia należy do wnoszącego skargę kasacyjną. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne ze względu na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, z której może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w tej skardze, jako naruszone (por. wyrok NSA z 8 lutego 2017 r., I OSK 2457/16). Skoro o zastosowaniu art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r. decyduje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i jego ocena, stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował pogląd organów, że sporne grunty nie spełniają warunków określonych ww. przepisem, mogłyby być podważone tylko poprzez zarzuty dotyczące zignorowania przez Sąd pierwszej instancji faktu, że organy nie dokonały pełnych ustaleń faktycznych, materiał dowodowy jest niekompletny oraz został nieprawidłowo oceniony. Wiązać by to się musiało ze wskazaniem w podstawach skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 122, 187 § 1 i 191 o.p. w powiązaniu ze stosownymi unormowaniami p.p.s.a. Jednak niezależnie od sposobu sformułowania nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Słusznie stwierdzono, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest rozumienie art. 12 ust. 1 pkt 10 u.p.r., zgodnie z którym wał przeciwpowodziowy musi zostać dookreślony a jego pojmowanie musi być uzależnione od obiektywnych cech, również normatywnych. Natomiast rozszerzająca interpretacja tego przepisu uniemożliwiłaby w praktyce ustalenie obszaru gruntów podlegających zwolnieniu, z uwagi na brak w analizowanym przepisie przesłanek pozwalających na określenie odległości od wału przeciwpowodziowego, obejmującej grunty zwolnione od opodatkowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło