II FZ 1597/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 794/13 w sprawie ze skargi J. L. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 29 maja 2013 r., nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania prawa pomocy i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II SA/Go 794/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę J. L. na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. [...]). Tym samym postanowieniem Sąd I instancji odmówił przyznania prawa pomocy. Przyczyną odrzucenia skargi był fakt, że w nadesłanych przez organ aktach administracyjnych sprawy oraz wśród złożonych przez skarżącego w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału pismach brak było uprzedniego wezwania Rady Miejskiej w O. do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącego, wywołanego powyższą uchwałą. W związku z tym Sąd uznał, że skarga na tę uchwałę została wniesiona bez wypełnienia wynikającego z art. 101 ust. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) wymogu uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wywołanego zaskarżonym aktem, co przesądza o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Nadto, Sąd zaznaczył, że pomimo niewskazania w nadesłanym wezwaniu z 29 maja 2013 r. uchwały nr [...], skargę również należałoby uznać za niedopuszczalną jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało bowiem złożone w Urzędzie Miejskim w O. dnia 29 maja 2013 r., zaś Rada Miejska nie udzieliła na nie odpowiedzi. Oznacza to, że w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynosił 60 dni, rozpoczął swój bieg od dnia następnego, tj. 30 maja 2013 r. i upłynął z dniem 29 lipca 2013 r. Tymczasem skarga J. L. została wniesiona dnia 5 sierpnia 2013 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Zdaniem Sądu, przesądzało to o konieczności odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wskazał przy tym, że w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, zaś w orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Sąd wskazał, że chodzi o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093), zaś przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, w zakresie dotyczącym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 247 p.p.s.a., Sąd odmówił przyznania prawa pomocy. Na ww. postanowienie skarżący wniósł pismo, zakwalifikowane zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 października 2013 r. jako zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Konieczność uchylenia postanowienia Sądu pierwszej instancji skarżący uzasadniał tym, że (a) źle został określony stan faktyczny i prawny sprawy w sposób wybiórczy i bez pełnego materiału dowodowego w sprawie; (b) nie uwzględniono stanowiska Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. z dnia 26 lipca 2013 r.; (c) brak wiedzy prawniczej i profesjonalnego pełnomocnika po stronie skarżącego nie powinien być wykorzystywany przeciwko niemu. Wraz z zażaleniem skarżący złożył m. in. wniosek o przywrócenie terminu "do ponownego rozpatrzenia sprawy" oraz załączył m. in. kserokopię datowanego na dzień 30 lipca 2013 r. wezwania Rady Miejskiej w O. do usunięcia naruszenia prawa wywołanego m. in. zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałą z dnia 29 maja 2013 r. Kolejno Burmistrz O. złożył do akt poświadczony za zgodność z oryginałem odpis tego wezwania z informacją o dacie wpływu – 1 sierpnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 794/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że analiza okoliczności niniejszej sprawy wskazuje, iż skarga na uchwałę Rady Miejskiej w O. z dnia 29 maja 2013 roku nr [...] złożona dnia 5 sierpnia 2013 r., została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do Urzędu Miasta i Gminy w O. w dniu 1 sierpnia 2013 r. Warunek dopuszczalności skargi wynikający z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym został zatem spełniony, skarga została również wniesiona z zachowaniem terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a., a w sprawie zaistniała przesłanka niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - nie ma bowiem możliwości przywrócenia terminu, któremu strona nie uchybiła. Kolejnym postanowieniem z tego samego dnia (3 grudnia 2013 r.) Sąd pierwszej instancji zawiadomił Wojewodę L. o naruszeniu przez Radę Miejską w O. oraz Burmistrza O. przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a., polegającym na przekazaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niekompletnych akt sprawy, niezawierających wniesionego przez skarżącego wezwania Rady Miejskiej w O. do usunięcia naruszenia interesu prawnego, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Wobec okoliczności, które wyszły na jaw przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. wobec stwierdzenia, że skarga będąca przedmiotem niniejszej sprawy została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wniesiona została z zachowaniem terminu, nie sposób mówić o powołanej przez Sąd pierwszej instancji oczywistej bezzasadności skargi. Skoro bowiem wszelkie podstawy, na których Sąd oparł uzasadnienie odrzucenia skargi, zostały podważone w świetle dostarczonego wezwania datowanego na dzień 30 lipca 2013 r., stwierdzenie, że bezzasadność skargi jest oczywista, jest niewątpliwie i bezspornie niesłuszne. Warto przy tym wskazać – za postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. - że Sąd pierwszej instancji, nie mając zarówno ze strony organu jak i skarżącego informacji o tym, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałą zostało w ogóle złożone, nie miał innej możliwości jak odrzucić wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Zarówno bowiem skarżący jak i organ przedłożyli Sądowi wezwanie z dnia 30 lipca 2013 r. dopiero po odrzuceniu skargi, co nastąpiło wcześniej postanowieniem z dnia 15 października 2013 r. W tej sytuacji należy uznać, iż Sąd I instancji winien ocenić wniosek strony w świetle przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.