II FZ 172/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 329/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 16 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Sygnatura akt II FZ 172/18 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu M. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w dniu 28 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że pełnomocnictwo omyłkowo zostało złożone przez pracownika sekretariatu do wysłanego w tym samym czasie pisma do sądu administracyjnego w innej sprawie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, wniosek jest uzasadniony, ponieważ nawet przy właściwej staranności tego rodzaju zdarzenia mają miejsce okazjonalnie nie tylko w kancelariach adwokackich, ale nawet w sądach. Do wniosku załączył pełnomocnictwo z dnia 18 stycznia 2017 r. Odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy pełnomocnika. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przedmiotowe pełnomocnictwo procesowe omyłkowo zostało złożone przez pracownika sekretariatu kancelarii do innej sprawy sądowej. W ocenie Sądu, pełnomocnik należycie dbający o interesy swojego mocodawcy nie powinien ograniczać się wyłącznie do sporządzenia pisma i oddania go do sekretariatu swojej kancelarii, ale powinien również upewnić się, czy jego polecenia zostały prawidłowo wykonane. Pełnomocnik nie wykazał, aby nie miał faktycznej możliwości kontroli nad wykonaniem polecenia wydanego pracownikowi, któremu zlecił dokonanie czynności technicznej, jaką było złożenie pełnomocnictwa w sądzie administracyjnym do określonej sprawy. W tej sytuacji przyjąć należy, że profesjonalny pełnomocnik odpowiada za niedbalstwo swojego pracownika. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zaskarżył je w całości i wnosząc o jego uchylenie zarzucił błąd w ustaleniu stanu faktycznego, poprzez niesłuszne uznanie przez Sąd I instancji, że uchybienie terminowi było zawinione. W uzasadnieniu wskazał, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie przyjmowano, że nawet podczas prawidłowo prowadzonych czynności może zdarzyć się omyłkowe zaadresowanie pisma lub jego złożenie z nieodpowiednią sygnaturą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego, należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z dnia 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1011/14). Trzeba też dodać, że winą za uchybienie terminu może być także obarczona osoba trzecia, której strona postępowania sądowoadministracyjnego powierza dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych; dla uznania winy profesjonalnego pełnomocnika wystarczy jednak nawet lekkie niedbalstwo z jego strony. O rozumianym w ten sposób niedbalstwie pełnomocnika w szczególności świadczy niewłaściwe zorganizowanie obsługującego go biura, w tym wadliwe przeprowadzenie technicznej czynności wysyłki pisma przez zatrudniony przez niego i podległy mu personel; odnosi się to także do wysłania korespondencji, zawierającej pełnomocnictwo do Sądu Administracyjnego do innej sprawy sądowej. Na marginesie jedynie należy podnieść, że z akt sprawy nie wynika do którego z sądów administracyjnych zostało wysłane pełnomocnictwo i czy w ogóle faktycznie to nastąpiło. Niemniej jest to okoliczność nie mająca wpływu na wynik postępowania, gdyż oprócz ogólnego stwierdzenia, że faktycznie zdarzenie to miało miejsce nie ulega wątpliwości, że nieuzupełniono braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego w wyznaczonym do tego terminie. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że prawidłowym było przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym to na stronie skarżącej ciążył obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na niej obowiązków. Bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy są twierdzenia skarżącego o zdarzających się w innych sprawach sądowych omyłkach podczas prawidłowo prowadzonych czynnościach, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny w ramach przedmiotowego postępowania zażaleniowego ocenia jedynie legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem. Zatem bierze pod uwagę okoliczności zaistniałe tylko w tej konkretnej sprawie. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego że skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. W świetle powyższych rozważań należy uznać że, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odmawiające przywrócenia terminu, odpowiadało prawu. Dlatego też, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego.