II FZ 416/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-25
Skład orzekający: Jerzy Rypina
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli posiada stałe dochody i majątek, a jedynie deklaruje pogorszenie sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Posiadanie stałych dochodów z renty, majątku ruchomego (samochód, ciągnik) oraz możliwość dysponowania majątkiem generującym dochody (gospodarstwo rolne), nawet jeśli został nieodpłatnie przekazany, świadczy o zdolności do poniesienia kosztów sądowych. Deklaracja pogorszenia sytuacji majątkowej bez odpowiedniego udokumentowania nie jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
E. G. złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. WSA oddalił wniosek, wskazując na posiadanie przez skarżącą stałych dochodów z renty (własnej i męża) w łącznej kwocie 3.411 zł, majątku ruchomego (ciągnik, samochód) oraz fakt nabycia samochodu po wniesieniu skargi. Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu, a dochody zmalały.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 806/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 30 lipca 2012 r., znak [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 806/15) oddalił wniosek E. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 30 lipca 2012 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy była już kilkakrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny dnia 28 października 2013r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 973/13). W dniu 14 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a Naczelny Sąd Administracyjny dnia 7 lipca 2014 r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 953/14). Dnia 4 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny dnia 22 lipca 2016r. oddalił zażalenie na to postanowienie (sygn. akt II FZ 409/16).
Wojewódzki Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 listopada 2016 r. skarżąca zadeklarowała, że mąż otrzymuje rentę w wysokości 2.831 zł miesięcznie netto, a ona pobiera rentę w wysokości 580 zł miesięcznie, co daje łączny dochód 3,411 zł. Koszty utrzymania domu określa natomiast na poziomie 1.000 zł miesięcznie. Ponownie zadeklarowała, że posiada nieruchomość o wielkości 177 m², mieszkanie o wielkości 85,5 m², a nadto gospodarstwo rolne, które jest dzierżawione i prowadzone przez syna w zamian za koszty utrzymania go. Z przedmiotów wartościowych skarżąca posiada ciągnik typu New Holland rok produkcji 2009, a także samochód Skoda Fabia rok produkcji 2013.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 244 §1, art. 245 § 3, art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Oddalając wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd wskazał, że skarżąca ma nie tylko w pełni zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i nie grozi jej także pozbawienie środków do życia, ma bowiem stałe źródło utrzymania w postaci dochodu ze świadczenia rentowego swojego i męża w łącznej kwocie 3.411 zł. Co więcej skarżąca ma zabezpieczenie w postaci innego majątku, ruchomego, będąc – jak deklaruje – właścicielką ciągnika New Holland rok produkcji 2009 i samochodu osobowego Skoda Fabia rok produkcji 2013, który jak wynika z jej oświadczenia majątkowego nabyła już po wniesieniu skargi, gdyż w oświadczeniu majątkowym z 27 listopada 2015r. składnika tego nie wykazywała. Dodatkowe wydatki na leki w kwocie 600 zł – przy wszystkich wydatkach deklarowanych przez stronę na utrzymanie domu i rodziny – w porównaniu do comiesięcznych dochodów rodziny i posiadanego majątku, nie wydają się kwotą uniemożliwiającą uiszczenie wpisu od skargi. W ocenie Sądu skoro skarżąca mogła zaoszczędzić środki na zakup samochodu, którego wartość z całą pewnością przewyższa wysokość wpisu, bez problemu może żądany wpis uiścić.
Z uwagi na powyższe Sąd nie dopatrzył się powodów, aby na podstawie przedstawionego stanu faktycznego zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Sąd zaznaczył, że skoro w poprzednich orzeczeniach Sądy uznały, że nie spełniała ona przesłanek przyznania prawa pomocy, kiedy nie uzyskiwała zasiłku a mąż renty, zaś koszty utrzymania były wyższe, to tym bardziej nie spełnia ich w sytuacji, kiedy zarówno ona jak i mąż uzyskują stały dochód w postaci świadczeń rentowych i zmniejszyły się koszty utrzymania. Przyznanie prawa pomocy w zaistniałej sytuacji wykraczałoby więc poza ustawowe ramy instytucji prawa pomocy.
Na przedmiotowe postanowienie podatniczka wniosła zażalenie, w którym domagała się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Skarżąca uważa, że wbrew ocenie Sądu, sytuacja majątkowa jej i rodziny uległa pogorszeniu bowiem ponoszone przez nią wydatki nie uległy zmianie natomiast znacznemu zmniejszeniu uległy dochody. Wskazała, że zarówno ona jak i mąż pobierają świadczenie rentowe w wysokości odpowiednio 500 zł i 2.000 zł. Aktualnie nie pobierają zasiłku chorobowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko tego Sądu prezentowane w postanowieniu o sygn. akt II FZ 409/16 z dnia 22 lipca 2016 r.
I tak zasadnie również w tej sprawie Sąd pierwszej instancji - po przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełniła warunków przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem okoliczności, na których skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, zostały jedynie opisane i to tylko częściowo, ale nie zostały wykazane. Wykazać oznacza zaś bardziej dowieść, udokumentować czy udowodnić niż jedynie oznajmić czy poinformować.
W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżącą, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd zasadnie podniósł, że skarżąca ma nie tylko w pełni zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i nie grozi jej także pozbawienie środków do życia, ma bowiem stałe źródło utrzymania w postaci dochodu ze świadczenia rentowego swojego i męża w łącznej kwocie 3.411 zł. Co więcej skarżąca ma zabezpieczenie w postaci innego majątku, ruchomego. Sąd również prawidłowo zauważył, że skoro skarżąca nabyła, po wniesieniu skargi do Sądu, samochód osobowy marki Skoda Fabia rok produkcji 2013 r. to była ona w posiadaniu środków finansowych i miała możliwość zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Natomiast w postanowieniu z dnia 22 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do nieodpłatnego przekazania gospodarstwa rolnego (45 ha) i hodowli koni huculskich synowi skarżącej zasadnie podniósł, że skarżąca ma prawo dowolnie dysponować swoim majątkiem przynoszącym jej znaczne dochody, jednakże fakt nieodpłatnego przekazania takiego majątku innej osobie i rezygnacja z możliwych dochodów z całą pewnością nie uzasadnia przerzucenia kosztów postępowania sądowego toczącego się w wyniku skargi strony, na skarb państwa. Dalej Sąd podkreślił, że jedyny koszt postępowania w tej sprawie to obecnie wpis od skargi w kwocie 500 zł, a koszty, które mogą wystąpić ewentualnie, to opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku (100 zł) i wpis od skargi kasacyjnej (250 zł). Nie sposób przyjąć, że skarżąca przy znanym Sądowi stanie posiadania i przy uwzględnieniu wyżej opisanych okoliczności, nie jest w stanie kosztów tych ponieść. Powyższe rozważania Sąd w składzie obecnym w całości podtrzymuje.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło