II FZ 695/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1398/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W z dnia 7 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. II FZ 695/12 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1398/12, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 roku, poz. 260), dalej u.p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez D. R. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 lutego 2012 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że zarabia 3.500 zł brutto, a na jego utrzymaniu pozostaje żona oraz trzech synów. Wskazał, że uiszczenie w chwili obecnej kwoty ponad 250.000 zł przekracza jego możliwości zarobkowe jak i oszczędności. Tym samym, w ocenie skarżącego, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadniony. Sąd w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to zdaniem Sądu, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Zdaniem Sądu, rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełniał. Skarżący nie podał konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Sąd dodał, że skoro skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ewentualnie złożono wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie skarżącego, porównanie wysokości miesięcznych zarobków skarżącego z wysokością wynikającego z decyzji zobowiązania daje podstawę do uznania, że zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do regulacji ujętej w art. 61 § 3 u.p.p.s.a., decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Wskazane jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Jednak sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 u.p.p.s.a. Potwierdza to treść art. 61 § 3 u.p.p.s.a., który w zdaniu pierwszym stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Oznacza to, że sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. W rozpoznawanej sprawie skarżący, we wniosku powołał się na art. 61 § 3 u.p.p.s.a., jednak z uzasadnienia postanowienia WSA nie wynika, czy Sąd ten oprócz analizy wniosku badał także pozostałe akta sprawy z punktu widzenia istnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania, w tym również wynikającą z zaskarżonej decyzji kwotę zobowiązania podatkowego. Tymczasem obowiązek Sądu w tym zakresie wynika z art. 133 u.p.p.s.a. oraz jest potwierdzony w judykaturze (por. postanowienia NSA z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 112/09, z 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 9/10, z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 467/10 i II FZ 417/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien więc ocenić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez pryzmat przesłanek zawartych w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy, nie wyłączając okoliczności powołanych w rozpatrywanym zażaleniu. Brak rozważań Sądu w takim zakresie oznacza, że nie została dokonana całościowa ocena możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej, co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego narusza art. 61 § 3 u.p.p.s.a. Obowiązkiem Sądu była także ocena okoliczności spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji z punktu widzenia porównania wysokości wynikającego z decyzji zobowiązania podatkowego z deklarowanymi miesięcznymi przychodami skarżącego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.