II FZ 789/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-07
Skład orzekający: Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu takiego wniosku uchyla skutki prawomocności i pozwala na dalsze postępowanie bez uiszczenia wpisu sądowego?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli nastąpiło w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie uchyla skutków prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych. W przypadku nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego od zażalenia, mimo wezwania, zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowych. Po szeregu czynności proceduralnych, w tym odrzuceniu skargi kasacyjnej i zażaleń, skarżący wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy. Po prawomocnym oddaleniu wniosków o prawo pomocy, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia. Mimo ponownego wniosku o prawo pomocy, który został oddalony, skarżący nie uiścił wpisu, co skutkowało odrzuceniem jego zażalenia przez sąd pierwszej instancji. NSA rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie.
WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14, odrzucił skargę kasacyjną skarżącego od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 23 marca 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie z dnia 11 marca 2015 r., w treści którego zawarł również wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 08 kwietnia 2015 r. odrzucono zażalenie skarżącego z dnia 23 marca 2015 r. Odpis wskazanego ostatnio orzeczenia doręczono skarżącemu dnia 13 kwietnia 2015 r. (k. 215 akt sądowych).
Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r., skarżący wniósł zażalenie na wskazane ostatnio postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz nadanie sprawie biegu.
Na skutek rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zawartego w zażaleniu z dnia 23 marca 2015 r., referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 oddalił wniosek. Również WSA w Poznaniu, na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego postanowieniem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. Zażalenie od wskazanego ostatnio postanowienia tutejszego Sądu oddalono postanowieniem NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 843/15.
Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 01 marca 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 14 kwietnia 2015 r., w kwocie 100 zł. W terminie otwartym do opłacenia zażalenia skarżący po raz kolejny wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Na skutek rozpoznania tego wniosku referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 oddalił go. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 również oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie od wskazanego ostatnio orzeczenia oddalono postanowieniem NSA z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FZ 377/16.
Z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 września 2016 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 01 marca 2016 r., wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 września 2016 r., doręczono skarżącemu dnia 26 września 2016 r. (k. 377 akt sądowych). W terminie otwartym do opłacenia rozpoznawanego zażalenia skarżący po raz kolejny wniósł o przyznanie mu prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 12 października 2016 r. sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 8 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "p.p.s.a."). Jak wskazano bowiem w uzasadnieniu tego orzeczenia, odwołując się do orzecznictwa NSA, ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Z uwagi na powyższe skarżący mimo złożenia powtórnego wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązany był do uiszczenia należnego wpisu od zażalenia. Skoro zatem wpisu nie uiszczono – zażalenie należało odrzucić.
Pismem z 2 lutego 2016 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie żądając jego uchylenia i nadanie biegu sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. zażalenie, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
W rozpatrywanej sprawie po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżący zarządzeniem z dnia 16 września 2016 r. został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 marca 2016 r. wzywającego do uiszczenia wpisu. Wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia z dnia 16 września 2016 r. doręczono skarżącemu w dniu 26 września 2016 r. (k. 377 akt sądowych), a zatem termin do uiszczenia wpisu od zażalenia upływał w dniu 3 października 2016 r. Skarżący wpisu nie uiścił, co skutkować musiało odrzuceniem przez sąd pierwszej instancji zażalenia.
Z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, publik. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2010 r., II FSK 621/09, z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 578/14, z dnia 7 kwietnia 2016 r., II FZ 135/16). Wezwanie w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest uiścić stosowną opłatę. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. konsekwencją nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia i skargi o wznowienie postępowania jest ich odrzucenie.
W świetle przedstawionych uwag zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło