II GSK 1078/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-27

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Zbigniew Czarnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wycofanie części wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest skuteczne, jeśli zostało dokonane po otrzymaniu wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie konfliktu kontroli krzyżowej?
Ratio decidendi
Wycofanie części wniosku o przyznanie pomocy finansowej ONW nie jest skuteczne, jeśli zostało dokonane po otrzymaniu przez beneficjenta wezwania do złożenia wyjaśnień w sprawie nieprawidłowości dotyczących spornych działek, wynikających z konfliktu kontroli krzyżowej. W takiej sytuacji beneficjent nie może wycofać wniosku w części, w której stwierdzono nieprawidłowości, zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej ONW na rok 2011. W trakcie postępowania stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej dotyczący części działek, gdyż o te same działki ubiegał się inny producent rolny. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał spółkę do złożenia wyjaśnień. Spółka wycofała część wniosku dotyczącą spornych działek, twierdząc, że nie otrzymała wezwania przed wycofaniem. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy i nałożyły sankcję, uznając wycofanie za nieskuteczne z uwagi na doręczenie wezwania prokurentowi spółki przed złożeniem oświadczenia o wycofaniu. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 784/12 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 784/12 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. I W dniu [...] maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek [...] (dalej: skarżąca lub spółka) o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. Przedmiotowym wnioskiem spółka ubiegała się o przyznanie płatności do powierzchni 68,65 ha. W dniu [...] czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął dokument zmiany wniosku złożonego dnia [...] maja 2011 r. Z akt sprawy wynika, że o płatności na rok 2011 na działki rolne położone na działkach ewidencyjnych zgłoszonych do płatności przez spółkę - działki o nr ewidencyjnych: [...], ubiega się również inny producent rolny - [...], której wniosek o przyznanie płatności wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w [...]im. Zaistniały tzw. konflikt kontroli krzyżowej stwierdzony został w toku sprawy prowadzonej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]z wniosku [...]o przyznanie płatności na rok 2011. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]wystosował do ww. rolnika wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie spornych działek. W dniu [...] sierpnia 2011 r. wezwanie o analogicznej treści wystosowano również do spółki. Zostało ono wystawione dla spółki jako strony postępowania, w imieniu której działał prokurent [...], który został wymieniony jako adresat przedmiotowego wezwania. W wezwaniu organ wskazał, że miejscem właściwym do złożenia wyjaśnień jest Biuro Powiatowe ARiMR w [...]. Z dokumentu zwrotnego potwierdzenia wezwania wynika, że zostało ono skierowane na prokurenta spółki - [...]ze wskazaniem na adres spółki odbiegający od adresu wskazanego w KRS jako adres siedziby spółki. Wezwanie zostało odebrane przez [...]pod adresem, który został wskazany przez organ kierujący wezwanie. W dniu [...] września 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...]wpłynął dokument skarżącej dotyczący wycofania deklaracji z pierwotnego wniosku. Wycofanie objęło działki rolne położone na działkach o nr ewidencyjnych: [...]. W toku zaś postępowania prowadzonego z wniosku [...]ustalono, że złożyła ona oświadczenie, w którym utrzymała deklarację ze swojego wniosku w zakresie ww. działek. W dniu [...] września 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynęło pismo prokurenta spółki - [...], skierowane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]dotyczące wezwania do złożenia wyjaśnień. Z treści tego pisma wynika, że spółka informuje o wycofaniu części wniosku dokonanym przed otrzymaniem wezwania, gdyż wezwanie otrzymała w dniu [...] września 2011 r. W dniu [...] marca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją nr [...]odmówił przyznania spółce płatności ONW, nakładając jednocześnie na nią sankcję w wysokości [...]zł, potrącaną z płatności w ciągu kolejnych 3 lat kalendarzowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na stwierdzony w sprawie konflikt kontroli krzyżowej dla działek [...]. Ustalono, że powierzchnia stwierdzona przez organ jest mniejsza od zadeklarowanej przez spółkę. Organ uznał, że wycofanie przez spółkę z wniosku ww. działek było nieskuteczne, gdyż zostało dokonane już po wezwaniu strony do złożenia wyjaśnień w zakresie spornych działek. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 25 z 28.01.2011 r. str. 8; dalej jako rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011) - wniosek może zostać wycofany w całości lub w części w każdym momencie, jednakże gdy rolnik został już powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku, wniosek nie może zostać wycofany w części, w stosunku do której stwierdzono nieprawidłowości. Z uwagi na złożenie przez spółkę wycofania działek po terminie oraz ustalenie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR innego posiadacza spornym działek, bowiem posiadaczem działek [...] w roku 2011 była [...]- działki te zostały z wniosku spółki wykluczone. Do płatności zakwalifikowano jedynie powierzchnię [...]ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku (68,65 ha) a powierzchnią stwierdzoną w wyniku postępowania (45,65 ha) przekroczyła 50 % powierzchni stwierdzonej (wyniosła 50,3834 %), co stanowiło o konieczności odmowy przyznania spółce płatności na rok 2011 i o nałożeniu na podstawie przepisu art. 16 ust. 5 akapit 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 sankcji w wysokości przypadającej na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. W dniu [...] marca 2012 r. (data stempla pocztowego) spółka wniosła od decyzji organu I instancji odwołanie podnosząc, że nie została poinformowana o nieprawidłowościach w złożonym wniosku, gdyż informacja ta nie została wystosowana przez organ pierwszej instancji. Ze wskazanej okoliczności spółka wywodzi domniemanie, że skutecznie wycofała wniosek, gdyż informacji o nieprawidłowościach we wniosku nie otrzymała. Ponadto wezwanie do złożenia wyjaśnień skierowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Odrzańskim spółka otrzymała we wrześniu 2011 r., już po wycofaniu spornych działek z wniosku. Spółka podważa wiarygodność dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. wezwania i skuteczność doręczenia wezwania, przez wskazanie, że na dokumencie doręczenia widnieje adres domowy prokurenta spółki, nadto na ww. dokumencie nie jest wymieniona spółka. Orzekając na skutek odwołania skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa a odwołanie spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Organ drugiej instancji zauważył, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329, ze zm., dalej jako rozporządzenie ONW). Wskazał, iż zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia płatność ONW przyznawana jest rolnikowi do powierzchni działek rolnych będących w posiadaniu rolnika. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku o przyznanie płatności ONW dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Spółka nie spełniła przesłanki warunkującej przyznanie płatności ONW dla zadeklarowanych do płatności na rok 2011 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...], gdyż przedmiotowych działek w roku 2011 nie posiadała. Taką ocenę stanu faktycznego należy wyprowadzić w oparciu o analizę akt sprawy, tj. dokumentów przedłożonych przez obie strony konfliktu krzyżowego: spółkę oraz [...] w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień. Odnosząc się do zarzutu spółki podniesionego w odwołaniu dotyczącego wiarygodności dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania i skuteczności jego doręczenia, organ odwoławczy stwierdził, że zostało ono skutecznie doręczone. Jak bowiem wynika z dokumentu wezwania jako podmioty - adresaci wezwania na dokumencie wezwania widnieją: spółka oraz reprezentujący ją prokurent. Wezwanie wydane zostało pod określonym numerem: [...] i taki numer widnieje na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru - jako nr służący identyfikacji sprawy, dla której potwierdzenie odbioru zostało doręczone organowi pierwszej instancji przez placówkę pocztową. Z powyższych okoliczności organ odwoławczy wywodzi domniemanie o wiarygodności dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania. Organ I instancji nie musiał wypisywać na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania jako adresata spółki. Wpisał natomiast jej prokurenta, kierując się przepisami ogólnymi z Kodeksu cywilnego o prokurze. Jak wynika z dokumentu KRS spółki - ma ona prokurenta w osobie [...]. Sprawuje on prokurę jednoosobową - oddzielną co oznacza, że może skutecznie sam dokonywać wszelkich czynności m. in. pozasądowych, w tym - poręczać odbiór pism przeznaczonych dla spółki ze skutkiem bezpośrednio dla spółki. Określony normatywnie w przepisach Kodeksu cywilnego zakres prokury, jednakowy dla każdego prokurenta i szerszy niż pełnomocnictwo ogólne obejmuje bowiem także reprezentację przedsiębiorcy rejestrowego w postępowaniu przed organami administracji, w tym także oczywiście uprawnienie do odbioru wszelkich kierowanych w toku takiego postępowania pism. Co więcej, w przypadku takiej prokury organ kieruje pisma przeznaczone dla spółki - jej prokurentowi, co w przedmiotowej sprawie zostało uczynione. Wezwanie nr [...] skierowane zostało do prokurenta spółki - na jego adres znany organowi, tj. wskazany przez spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonym w dniu [...] maja 2009 r. W istocie bowiem prokura jednoosobowa została udzielona już w dniu [...] maja 2009 r. (oświadczenie zarządu spółki), zaś wniosek o wpis do ewidencji producentów złożony został w dniu 8 maja 2009 r., a więc uznać należy, że oświadczenie dotyczące adresu pełnomocnika spółki, występującego w sekcji VIII wniosku złożyła spółka, w której imieniu mogła działać zarówno osoba ujawniona w KRS jako reprezentant spółki (prezes zarządu) jaki i prokurent jednoosobowy. Wobec powyższego w konsekwencji organ II instancji uznał, że spółka przekazała dane dotyczące adresu jej prokurenta, który to adres, wobec zastrzeżenia z sekcji VI z indeksem 1 wniosku o wpis do ewidencji producentów, jest alternatywny dla adresu siedziby spółki, a więc w takim przypadku (dwóch adresów: spółki i jej reprezentanta wpisanych we wniosku w sposób określony wyżej) korespondencja dla spółki może być kierowana na adres jej siedziby lub na adres jej reprezentanta. W przedmiotowej sprawie korespondencja, w tym wezwanie nr [...], kierowana była na adres prokurenta spółki co, wobec wyżej wskazanych okoliczności, nie było uchybieniem. Dlatego też, zdaniem organu odwoławczego wezwanie nr [...] zostało spółce prawidłowo doręczone. Organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień spółka otrzymała dopiero w dniu [...] września 2011 r. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania, zostało ono doręczone [...] jako prokurentowi spółki w dniu [...] sierpnia 2011 r. (data pokwitowania odbioru określona przez prokurenta i data stempla pocztowego placówki odbiorczej). Dokument wycofania złożony został w dniu [...] września 2011 r. (data stempla kancelaryjnego Biura Powiatowego ARiMR w [...] oraz data potwierdzenia przyjęcia dokumentów), a więc po otrzymaniu przez spółkę wezwania nr [...]zawierającego informację o nieprawidłowościach dotyczących działek [...] w związku z konfliktem kontroli krzyżowej. W związku z tym spółka nie dokonała skutecznego wycofania części wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. oddalił skargę spółki. Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie, jak prawidłowo wskazują organy ARiMR zastosowanie mają przepisy powoływanego już wyżej przepisy rozporządzenia ONW. Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia płatność ONW przyznawana jest rolnikowi do powierzchni działek rolnych będących w posiadaniu rolnika. W przypadku zaś stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku o przyznanie płatności ONW dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Wskazać również należy, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeśli wspomniana różnica przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem. Sąd I instancji podkreślił, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżąca niespełniła przesłanki warunkującej przyznanie płatności ONW dla zadeklarowanych do płatności na rok 2011 działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr: [...], gdyż tych działek w dniu [...] maja 2011 r., nie miała w swoim posiadaniu. Jedynym posiadaczem uprawnionym do zgłoszenia przedmiotowych działek był inny rolnik. Powierzchnia działek o nr: [...]zadeklarowana do płatności przez skarżącą na rok 2011 wynosiła [...] ha, zaś powierzchnia zadeklarowana wszystkich działek rolnych wynosiła [...]ha. Powierzchnia ww. spornych działek została prawidłowo wykluczona z wniosku skarżącej. W takiej więc sytuacji procentowa różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną wyniosła 50,3834% powierzchni stwierdzonej. W związku powyższym skarżącej słusznie odmówiono przyznania wnioskowanych płatności. W ocenie Sądu nietrafny jest pogląd skarżącej, że skoro zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji mocą której nałożono "sankcje" - środek nieznany w prawie unijnym ani krajowym, to decyzja ta rażąco narusza prawo jako obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a ). Zwrot "wyklucza się" niewątpliwie stanowi bowiem środek o charakterze sankcyjnym. Dlatego też, sformułowanie użyte przez organy w decyzjach a dotyczące nałożenia sankcji nie może skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej, czy też poprzedzającej ją decyzji. WSA w Warszawie stwierdził, że zgodzić się należy z organami ARiMR, że wezwanie nr [...]z dnia [...] sierpnia 2011 r. do złożenia wyjaśnień, kierowane na adres [...] jako prokurenta skarżącej spółki, a więc osoby upoważnionej do odbioru korespondencji kierowanej do spółki, zostało skutecznie doręczone w dniu [...] sierpnia 2011 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Tym samym, za nieskuteczne uznać należy wycofanie przez skarżącą w dniu [...] września 2011 r. wniosku w części dotyczącej spornych w sprawie działek rolnych. W wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r., doręczonym spółce w dniu [...] września 2011 r. wskazano bowiem na nieprawidłowości wniosku dotyczące ww. działek rolnych. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 akapit drugi jeżeli właściwy organ poinformował już beneficjenta o nieprawidłowościach w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym, lub jeżeli właściwy organ powiadomił beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, w wyniku której następnie wykryto nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone w odniesieniu do części, których te nieprawidłowości dotyczą. Nie można też zgodzić się z zarzutem skarżącej, że nie została poinformowana o nieprawidłowościach w złożonym wniosku, gdyż wezwanie nr [...] nie zostało wystosowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], a przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...], który to nie jest organem właściwym w sprawie. Słusznie wskazuje bowiem organ odwoławczy, że określenie "właściwy organ" z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 definiować należy poprzez przepisy rozporządzeń unijnych dotyczących płatności ONW oraz w kontekście prawodawstwa krajowego dotyczącego tej dziedziny pomocy unijnej. ARiMR niewątpliwie jest podmiotem uprawnionym do realizacji zadań dotyczących płatności ONW. Skoro wniosek drugiego rolnika z którym skarżąca znalazła się w konflikcie krzyżowym złożony został w Biurze Powiatowym ARiMR w [...], a Kierownik ww. Biura Powiatowego ARiMR, weryfikując sprawę jako pierwszy zauważył nieprawidłowości, to miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wystosować stosowne wezwanie do obu rolników w celu ich wyjaśnienia. Skarżąca została przy tym poinformowana, że rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie podjęte zostanie przez organ właściwy w sprawie rzeczowo i miejscowo, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. W sprawie nie doszło więc wbrew zarzutowi skargi do naruszenia art. 19 k.p.a. Nie można też z tego powodu rozważać stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na zaistnienie przesłanki o której mowa w art. 156 1 § pkt 1 k.p.a. Decyzja w sprawie została bowiem wydana przez właściwy w sprawie organ I instancji, tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. II Skargę kasacyjną złożyła spółka zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub o jego zmianę poprzez uchylenie skarżonych decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 58 akapity 1, 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09 przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 25 ust. 2 cyt. rozporządzenia, art. 19 k.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia ONW) poprzez nieuwzględnienie wycofania części wniosku pomocowego i uznanie odmowy przyznania pomocy i nałożonych sankcji za zasadne; b) art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09 przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w związku z naruszeniem art. 25 ust. 2 cyt. rozporządzenia, art. 32, art. 33 k.p.a. poprzez uznanie że zawiadomienie zostało doręczone wnioskodawcy i nieuwzględnienie wycofania wniosku pomocowego; c) art. 58 akapit 1 rozporządzenie Komisji (WE) nr 73/09 przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie poprzez niezaliczenie do powierzchni zadeklarowanej przez spółkę na cele jakiejkolwiek pomocy obszarowej, ani powierzchni objętej zmianą wniosku, ani wnioskiem transferowym złożonymi przez spółkę za rok 2011; d) art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09 przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 23 cyt. rozporządzenia poprzez niezaliczenie do powierzchni zadeklarowanej przez spółkę na cele jakiejkolwiek pomocy obszarowej powierzchni objętej zmianą do wniosku, która wpłynęła drogą pocztową do organu 13 czerwca 2011 r.; e) art. 58 akapit 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09 przez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, w związku z art. 19 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez usankcjonowanie przez Sąd I instancji orzeczenia w skarżonych decyzjach o nałożeniu sankcji zamiast ewentualnego wykluczenia beneficjenta z płatności. II. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 133 § 1, 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez akceptację przez Sąd I instancji braku w aktach sprawy pełnomocnictwa udzielonego [...] i uznanie przez Sąd I instancji, że skutecznie doręczono mu wezwanie na adres domowy, bez wskazania skarżącej spółki zawiadomienie wyczerpujące wymogi art.25 ust. 2 rozporządzenie Rady (WE) nr 1122/09; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w związku z art. 19 k.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia ONW) poprzez uznanie za właściwego miejscowo i rzeczowo dla skarżącej spółki w sprawach dotyczących płatności OB i ONW Kierownika BP ARiMR w Krośnie Odrzańskim oraz samą Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; c) art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez akceptację przez Sąd I instancji poprzez niezaliczenie do powierzchni zadeklarowanej przez spółkę na cele jakiejkolwiek pomocy obszarowej, ani powierzchni objętej zmianą wniosku, która wpłynęła drogą pocztową do organu 13 czerwca 2011 r., ani wnioskiem transferowym złożonym przez spółkę za rok 2011; d) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wyjścia poza zarzuty i wnioski skargi, pełnej i wyczerpującej oceny legalności skarżonych decyzji. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego (pkt 2). Jak akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania. Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podniesiony w pkt II lit. a i c petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia tego przepisu powinien go powiązać z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej. Skarżąca kasacyjnie nie uczyniła tego ani w petitum, ani w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Brak takiego powiązania czyni ten zarzut bezskutecznym (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2102/12). Nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a sformułowany w pkt II lit. a, c i d petitum skargi kasacyjnej. Do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może dojść wówczas, gdy Sąd I instancji wyszedł poza granice danej sprawy, nie rozpoznał zarzutów skargi, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, albo dokonał kontroli tylko w granicach zarzutów, mimo istnienia wad kontrolowanego aktu nie podniesionych w skardze (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II GSK 860/12). Innymi słowy chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie powinna była wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11). Mając na uwadze treść powyższego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, na czym miałoby polegać jego naruszenie oraz jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Strona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie odnosi się do tych fragmentów stawianego zarzutu, natomiast przedstawia swój pogląd na temat ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie w oderwaniu od treści przepisu objętego zarzutem. Działanie takie prowadzi do tego, że uzasadnienie jest "oderwane" od treści stawianych zarzutów. Wskutek tego jest z nimi niespójne, co w konsekwencji prowadzi do niemożności dokonania oceny skarżonego wyroku z punktu widzenia wskazanych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 541/13). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podkreśla i przypomina, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym i profesjonalnym środkiem prawnym, zatem wymaga od strony jednoznacznego wskazania naruszonych przepisów oraz skutków takiego naruszenia dla samego rozstrzygnięcia kontrolowanego w postępowaniu kasacyjnym. Skuteczność skargi kasacyjnej opartej na zarzucie zawartym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zależy od tego czy autor skargi kasacyjnej odnosi zarzuty do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, wskazuje te przepisy, uzasadnia ich naruszenie i wyjaśnia, jaki był możliwy, istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku. Podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej obowiązany jest w uzasadnieniu wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia, wskazanych w skardze kasacyjnej, przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby odmienna (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 596/13). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za niezasadny należy uznać także podniesiony w pkt II lit. a i c petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej wskazał na brak w aktach pełnomocnictwa udzielonego [...] i uznanie przez Sąd I instancji, że skutecznie doręczono mu wezwanie na adres domowy, bez wskazania skarżącej spółki. Wynikający z art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek Sądu wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza wyłącznie niemożność wyjścia przez Sąd poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach. Natomiast brak jest podstaw do przyjęcia, by w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na podstawie materiału dowodowego, który nie znajdował się w posiadanych przez niego aktach. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu pełnego KRS z dnia [...] czerwca 2012 r., skarżąca spółka posiada prokurenta w osobie [...]. Sprawuje on prokurę jednoosobową oddzielną (k. 179 – 183 akt administracyjnych). Jak stwierdziły organy, prokura była skutecznie udzielona już [...] maja 2009 r. Zgodnie zaś z art. 1091 § 1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Natomiast dołączony przez prokurenta do akt sprawy odpis lub wyciąg z rejestru sądowego zastępuje wymagane od pełnomocnika pełnomocnictwo procesowe (por. wyrok SN z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt. II CK 120/05 oraz wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Go 173/13; WSA w Poznaniu z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Po 858/09; WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Rz341/08). W rozpoznawanej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie spornych działek została skierowana do prokurenta spółki - na jego adres znany organowi, tj. wskazany przez spółkę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonym w dniu [...] maja 2009 r. Skoro spółka przekazała dane dotyczące adresu jej prokurenta, który to adres, wobec zastrzeżenia z sekcji VI z indeksem [...] wniosku o wpis do ewidencji producentów, jest alternatywny dla adresu siedziby spółki, to korespondencja dla spółki mogła być kierowana na adres jej prokurenta. Za chybione należało również uznać, sformułowane w punkcie II lit. b petitum skargi kasacyjnej, zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 19 k.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia ONW) poprzez uznanie za właściwego miejscowo i rzeczowo dla skarżącej spółki w sprawach dotyczących płatności OB i ONW Kierownika BP ARiMR w [...] oraz samą Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko organu odwoławczego, że przyjęta przez skarżącą interpretacja przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 jest błędna. Przepis ów nie odnosi się bowiem do organu właściwego w sprawie przyznania płatności w rozumieniu przepisów § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW określającego właściwość rzeczową i miejscową organu wydającego decyzję w przedmiocie przyznania płatności rolnikowi na podstawie złożonego przez niego żądania, lecz do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako organu (podmiotu) uprawnionego do realizacji zadań dotyczących płatności. Rozporządzenia unijne operują pojęciem "organ" w znaczeniu innym niż przyjęte przez prawodawstwo krajowe. Organem w rozumieniu przepisów unijnych jest jednostka odpowiedzialna za weryfikację warunków kwalifikowalności do pomocy ONW - na co wskazuje np. art. 12 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Jednostką taką, tj. organem w rozumieniu przepisów unijnych jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, której ustrój, zadania i funkcje określa ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008.98.634. ze zm.). Określenie "właściwy organ" z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 definiować zatem należy poprzez przepisy rozporządzeń unijnych dotyczących płatności ONW oraz w kontekście prawodawstwa krajowego dotyczącego tej dziedziny pomocy unijnej. Przenosząc powyższe na okoliczności przedmiotowej sprawy zważyć należy, że spółka żądając przyznania płatności na rok 2011 na działki, które zgłosił do wniosku inny producent "weszła" w konflikt kontroli krzyżowej z innym producentem. Wniosek drugiego producenta złożony został w Biurze Powiatowym ARiMR w Krośnie Odrzańskim. Kierownik ww. Biura, weryfikując sprawę drugiego producenta, jako pierwszy stwierdził powyższą okoliczność i wystosował wezwanie do obu producentów - do czego miał prawo - był bowiem, wbrew twierdzeniom spółki, "organem właściwym" w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 do poinformowania o stwierdzonych nieprawidłowościach. Jednocześnie, mając na uwadze, że wniosek spółki złożony został w Biurze Powiatowym ARiMR w [...], zaś organem właściwym miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy i wydania decyzji jest Kierownik tegoż Biura Powiatowego - na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...]zaznaczył w wezwaniu nr [...], iż w celu uczynienia zadość ww. wezwaniu spółka winna zgłosić się osobiście w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] lub na adres Biura przesłać korektę wniosku. Spółka zatem została poinformowana o nieprawidłowościach w złożonym wniosku oraz wskazane jej zostało, że rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie podjęte zostanie przez organ właściwy w sprawie rzeczowo i miejscowo. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanych w pkt I lit. a-e petitum skargi kasacyjnej, należy uznać je za niezasadne. Przede wszystkim Sąd I instancji nie mógł naruszyć podniesionych w ramach tej podstawy kasacyjnej przepisów art. 23, art. 25 ust. 2 oraz art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/09, ponieważ ich nie stosował, ani też nie interpretował. Wobec tego nie mógł dokonać ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania, co czyni te zarzuty bezzasadnymi (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 652/13). Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu niestosowanego, czyni zgłoszony zarzut nieskutecznym (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 121/04). Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor powołuje mające w sprawie zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 65/2011, jednakże nie korespondują one z zarzutami podniesionymi w petitum skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy podkreślić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło