II GSK 1083/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-30
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Kabat-Rembelska, Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż produktów przez grupę producentów rolniczych do podmiotu, który jest jednocześnie członkiem tej grupy, może być uznana za kwalifikowaną do przyznania pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sprzedaż produktów przez grupę producentów rolnych do podmiotu będącego jednocześnie członkiem tej grupy nie spełnia wymogu sprzedaży odbiorcom niebędącym członkami grupy, określonego w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. W związku z tym, przychody z takiej sprzedaży nie mogą być uwzględnione przy ustalaniu wysokości pomocy finansowej. Działanie takie nie realizuje celu utworzenia grupy, jakim jest ułatwienie wspólnego wprowadzania produktów do obrotu.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Organy administracji odmówiły przyznania środków, uznając, że część sprzedaży produktów przez grupę została dokonana do podmiotu będącego jednocześnie członkiem tej grupy (firma "K." W. P.). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, podzielając stanowisko organów. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1460/13 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia
2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1460/13, oddalił skargę spółdzielni [...] z siedzibą w K., na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiającą spółdzielni przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Spółdzielnia złożyła wniosek do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o
płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem
Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 3 lipca 2011 r. do
dnia 2 lipca 2012 r.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzją Nr [...], odmówił spółdzielni przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Wskazał, że za kwalifikowane przychody do przyznania płatności przyjmuje się tylko te, które powstały ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy i sprzedanych przez Grupę podmiotom, nie będącym członkami Grupy. Natomiast spółdzielnia jako odbiorcę wskazała "K." W. P. będącego członkiem Grupy.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w wyniku odwołania
spółdzielni, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., utrzymał w mocy decyzję organu
pierwszej instancji uznając za zasadne argumenty przedstawione w uzasadnieniu
decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę spółdzielni
od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zasady przyznawania oraz wypłaty
pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały zawarte
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w
sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w
ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju
1
Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.), zwanego
dalej rozporządzeniem, w szczególności w § 8 tego rozporządzenia. Sąd I instancji
zauważył, że przeprowadzona przez organ kontrola administracyjna wniosku
spółdzielni wykazała, iż Z. C., członek Grupy, we wniosku złożonym (w
trybie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia
bezpośredniego) o przyznanie płatności bezpośrednich nie zadeklarował
prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji zbóż, w związku z
powyższym, nie mógł dostarczyć do Grupy wytworzonych w swoim gospodarstwie
rolnym zbóż. Słusznie więc organy administracji publicznej nie uznały jako
kwalifikowane kosztów sprzedaży przez Grupę produktów dostarczonych przez
Z. C. Nadto, w trakcie weryfikacji wniosku, w załączniku nr 3 jako
odbiorcę wykazano firmę "K." W. P. Z danych z wpisu w rejestrze REGON (Ewidencja Działalności Gospodarczej) prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy K. - "K."
W P., zgodnie z wykładnią przepisu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. nr 155 poz. 1095 ze zm.) wynika, że ww. przedsiębiorstwo jest tożsame z osobą W. P., który jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "K." W. P. Zebrana dokumentacja wskazuje, że W. P. jest również członkiem Grupy. Zdaniem Sądu I instancji, przepis § 8 rozporządzenia wskazuje na brak możliwości uwzględnienia jako podstawy określenia pomocy finansowej sprzedaży dokonanej przez Grupę poprzez "K." W. P. W tej sytuacji słusznie organ uznał, iż kwota kwalifikująca się do
przyznania pomocy powinna zostać pomniejszona o kwotę obejmującą sprzedaż
przedsiębiorstwu "K." w wysokości 3. 104. 475, 69 zł. Sąd I instancji uznał za
trafny pogląd o niekwalifikowalności przychodów netto Grupy w łącznej wysokości 3.
132 574, 82 zł (kwota obejmująca sprzedaż produktów przedsiębiorstwu "K." +
kwota 28 099, 13 zł z faktury nr [...] z dnia 5 sierpnia 2011 r., obejmująca
sprzedaż produktów dostarczonych przez Z. C.). W ocenie Sądu,
organy działając zgodnie art. 30 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, jak również mając na
uwadze przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia, prawidłowo odmówiły Grupie przyznania
płatności. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi jednoznacznie, iż wysokość
udzielanej pomocy ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych
...................................................
.............2
przychodów netto ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym
członkami grupy. Sąd powołał się na treść art. 535 Kodeksu cywilnego, z którego
wynika, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na
kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz
odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Wskazał, że umowa sprzedaży jest umową
dwustronną, zawartą między sprzedawcą w tym wypadku Grupą a kupującym czyli
odbiorcą produktów niebędącym członkiem grupy. Ponieważ § 8 ust. 1
rozporządzenia stanowi, że produkty powinny być sprzedawane określonym
podmiotom, oznacza to, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, że chodzi o
zawarcie umowy sprzedaży między podmiotami, o których mowa w przepisie, tj.
grupą i odbiorcami niebędącymi członkami grupy. Nie jest potrzebne doprecyzowanie
w przepisie, że zbycie produktów powinno nastąpić bezpośrednio między Grupą a
podmiotem zewnętrznym, gdyż wyraz "sprzedane" ma precyzyjne znaczenie.
Zdaniem Sądu, zaproponowana przez pełnomocnika spółdzielni rozszerzająca
wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia jest sprzeczna z celami działania określonymi w
art. 35 rozporządzenia Komisji nr 1698/2005. Według Sądu, w badanej sprawie
trudno uznać, że utworzenie Grupy ułatwiło sprzedaż produktów wytworzonych przez
W. P. osobie fizycznej prowadzącej działalność pod nazwą
"K.". W efekcie produkty nie zostały
wprowadzone do obrotu w rozumieniu przepisów określających cel działania. Sąd
zauważył, że zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia do wniosku załącza się
wykazy faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym,
potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy
produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w
gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
Załączone do materiału dowodowego faktury potwierdzające sprzedaż produktów
przez "K." nie mogły zostać uwzględnione, jako niewystawione przez Grupę.
Sąd podkreślił, że kontrole, o których mowa w skardze były przeprowadzane w
2008r. i w 2011r. Wówczas zakres czynności tych kontroli nie obejmował weryfikacji
nabywcy z faktur wynikających z załącznika nr 3 dołączonego do wniosku o płatność.
Sąd wskazał, że dopiero od dnia 9 marca 2012 r. obowiązuje zarządzenie Nr
21/2012 z dnia 8 marca 2012r. Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa w sprawie wprowadzenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy finansowej
w ramach działania Grupy producentów rolnych objętej Programem Rozwoju
..........................................................
.......3
Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 i wzoru wniosku o płatność w ramach
działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów
Wiejskich. W nowym wzorze, w załączniku numer 3 uwzględniono dodatkowe
kolumny dotyczące nazwy, adresu oraz NIP nabywcy z faktury VAT/rachunku, celem
umożliwienia sprawdzenia spełnienia wymogu wynikającego z przepisu § 8 ust. 1
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w
sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w
ramach działania "Grup producentów ro!nych"(...). Wobec treści załącznika nr 3,
gdzie z tytułu załącznika wynika, iż jest to: "Wykaz faktur VAT i rachunków,
uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto
grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze wzglądu na które grupa
została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych
odbiorcom niebędącym członkami grupy" oraz złożonych oświadczeń i zobowiązań,
weryfikacja w zakresie udzielenia pomocy finansowej oparta była o wniosek wraz z
załącznikami. Zdaniem Sądu, zgodnie z akapitem 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia
Komisji nr 65/2011 ciężar dowodu spoczywa na beneficjencie pomocy. W toku
postępowania administracyjnego Grupa nie udowodniła, że włączenie faktur
wystawionych na firmę "K." nastąpiło bez jej winy. Należało zatem przyjąć, że
akapit 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 nie może mieć w tej sprawie
zastosowania, a w konsekwencji należało zastosować zmniejszenie z ww. przepisu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie
pełnomocnika przy doręczeniu postanowienia o sprostowaniu, Sąd zauważył, iż
powyższe w żaden sposób nie przyczyniło się do powstania ujemnych skutków
procesowych dla spółdzielni. Sąd wskazał też, że postępowanie w zakresie
przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z
art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii
Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze
decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że
przepisy ustawy stanowią inaczej. Zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy
stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a.,
nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków
niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy
4
mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją
odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady
postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego
przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek
wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym
obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej
inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo
gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli
mają one znaczenie dla sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został
ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we
wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych
uczestników postępowania. Na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie
ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie
uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy. Z kolei w myśl art. 21 ust. 3
ustawy, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania
dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.
W skardze kasacyjnej spółdzielnia wniosła o uchylenie zakwestionowanego
wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I
instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik
sprawy, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 oraz w zw. z art. 141 § 4 p.ps.a.
oraz art. 141 § 1 p.p.s.a. Nadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenia prawa
materialnego, tj. § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20
kwietnia 2007 r w spawie szczegółowych warunków (...) poprzez niewłaściwą
wykładnię, skutkującą wadliwym zastosowaniem, tj. uznaniem, że nie jest możliwe
udzielenie grupie producentów rolnych pomocy w sytuacji, gdy sprzedaż produktów
wyprodukowanych przez grupę odbiorcom niebędącym, członkami grupy następuje
za pośrednictwem członka grupy; art. 35 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr
1698/2005 z dnia 20 września 2005 r w sprawie wsparcia rozwoju obszarów
wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z
20 września 2005 r. (Dz. Urz. UE.L. Nr 277, s. 1, dalej jako rozporządzenie ramowe)
przez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem, tj.
uznaniem, że jedynym celem utworzenia i działania grupy producentów rolnych jest
5
ułatwienie wprowadzenia wytworzonych przez grupę producentów produktów do
obrotu. Przejawów naruszenia procedury skarżąca kasacyjnie doszukiwała się w
nieuwzględnieniu, jako dowodu w sprawie, faktur potwierdzających sprzedaż
produktów przez członka grupy, odbiorcom niebędącym członkami grupy. Zarzuciła
także wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach wskazanych w
przepisie art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną
wykładnię oraz naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na
wynik sprawy. Wskazany sposób sformułowania podstaw kasacyjnych uzasadnia,
aby w pierwszej kolejności ocenić zarzuty dotyczące naruszenia przepisów
postępowania. Zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być bowiem oceniane
przez Naczelny Sąd Administracyjny, jedynie wówczas, gdy stanowiący podstawę
wydanego wyroku stan faktyczny sprawy jest bezsporny lub, gdy jego ustalenia nie
zostały skutecznie podważone poprzez wykazanie naruszenia przepisów
postępowania przez Sąd I instancji.
Spór w sprawie dotyczy odmowy przyznania środków finansowych z tytułu
pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Spółdzielnia wskazała
jako odbiorcę produktów (w wyniku sprzedaży), "K." W. P., który jest jednocześnie członkiem Spółdzielni [...] z siedzibą w K., stanowiącej " Grupę" w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" (...).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1
p.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że zarzut ten nie jest
uprawniony. Orzekanie na podstawie akt sprawy, o czym stanowi art. 133 § 1
powołanej wyżej ustawy, oznacza, że dokonując oceny legalności zaskarżonego
aktu, Sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z tych akt wynikają i które legły u
6
podstaw wydania kontrolowanego aktu. Zasadniczo, sąd administracyjny nie
dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym aktem, uwzględniając w tej mierze
jedynie uzupełniające dowody z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a,
oraz fakty powszechnie znane, co wynika z art. 106 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z
dnia 2 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1060/09, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010
r., sygn. akt I GSK 3/10). Przede wszystkim wnosząca skargę kasacyjną spółdzielnia
nie uzasadniła poglądu, że "Sąd był zobowiązany wskazać na wadliwe działanie
organu polegające na nieuwzględnieniu przedmiotowych faktur, a nie czyniąc tego
Sąd naruszył przepisy procedury powielając wadliwą ocenę materiału dowodowego".
Uzasadnienie zarzutu jest warunkiem jego skuteczności, natomiast roli uzasadnienia
nie może pełnić odmienne przekonanie strony, jeśli nie jest poparte rzeczowymi
argumentami. Tych rzeczowych argumentów w uzasadnieniu zarzutu skargi
kasacyjnej zabrakło. To samo dotyczy zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który
stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany
zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
dotyczący zasad budowy uzasadnienia, chociaż Naczelny Sąd Administracyjny w
pełni podziela poglądy wnoszącej skargę kasacyjną i przywołane przez nią
orzecznictwo, co do zasad budowy uzasadnienia orzeczenia (s. 7 skargi kasacyjnej).
Nie oznacza to jednak, że te zasady nie zostały w sprawie dochowane i to w stopniu
mającym wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ten zarzut
za bezzasadny z następujących powodów: Po pierwsze nie został spełniony warunek
prawidłowości budowy zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.p.s., tj. nie zostało wykazane w
skardze kasacyjnej, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co
więcej, element "istotności" został pominięty w rozważaniach skargi kasacyjnej. Po
drugie, uzasadnienie zarzutu opiera się na subiektywnym, lecz niewykazanym
przekonaniu wnoszącej skargę kasacyjną, o tym, że uzasadnienie wyroku "nie jest
przekonywujące", "nie stanowi konsekwentnej, logicznej, pełnej i przekonywującej
syntezy". Skoro zaproponowana przez skarżącą kasacyjnie wykładnia § 8 ust. 1
rozporządzenia jest sprzeczna z celami i niektórymi działaniami określonymi w art. 35
rozporządzenia Komisji nr 1698/2005, nie może być ona stosowana w sprawie,
ponieważ udaremnienie jednego z celów aktu prawnego, wobec jednoznacznej treści
przepisów, wyklucza stosowanie proponowanej wykładni. Wnosząca skargę
7
kasacyjną zarzucając nie odniesienie się do art 4 ust. 8 rozporządzenia z dnia 27
stycznia 2011 r o szczegółowych zasadach wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr
1698/2005 zdaje się nie dostrzegać zastrzeżenia z początkowej części przepisu "Nie
naruszając przepisów szczegółowych", jak też tego, że w przywołanym przepisie jest
też kilka innych "dyrektyw wykładni". Trudno podzielić pogląd wnoszącej skargę
kasacyjną o "nie spełnieniu wymagań co do sfery argumentacyjnej", skoro z treści
uzasadnienia wyroku Sądu I instancji jednoznacznie wynikają przyczyny - i to
zarówno na gruncie prawa krajowego jak i prawa unijnego - odmowy przyznania
spółdzielni pomocy finansowej ze środków unijnych.
Odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W tym zakresie spór w sprawie dotyczy wykładni § 8 ust. 1 powoływanego wyżej
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (...)
Nie jest trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 8 ust. 1
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r
..."poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą wadliwym zastosowaniem".
Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji
lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd
subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada
hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często
konsekwencją jego błędnej wykładni i tak też jest sformułowany zarzut w skardze
kasacyjnej. NSA wskazuje, że z § 8 ust. 1 rozporządzenia wprost wynika sposób w
jaki ustala się wysokość udzielanej pomocy a mianowicie ustala się na podstawie
wartości przychodów ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym
członkami grupy. Sprzedaż produktów przez grupę "K.", prowadzonego
przez producenta będącego członkiem Grupy narusza ww. cel działania, nawet
gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z innym podmiotem niż samym producentem.
W efekcie produkty nie zostały wprowadzone do obrotu w rozumieniu przepisów
określających cel działania. Skoro § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że produkty
powinny być sprzedawane określonym podmiotom ("odbiorcom niebędącym
członkami grupy"), oznacza to zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, że chodzi o
zawarcie umowy sprzedaży między podmiotami, o których mowa w przepisie, tj.
pomiędzy grupą a odbiorcami niebędącymi członkami grupy. Warunek ten nie został
8
w sprawie spełniony, zatem niemożliwe było przyznanie spółdzielni pomocy
finansowej. Powyższe oznacza, że zarówno rozumienie spornego przepisu, jak i jego
późniejsze stosowanie było zgodne z prawem, na co wskazują wyniki jednoznacznej
wykładni językowej. Nadto zrzeszenie producentów w grupie ma sens wtedy, kiedy
ułatwia wprowadzenie wytworzonych produktów do obrotu, czyli poprzez sprzedaż
podmiotom nienależącym do grupy, stąd regulacja § 8 ust 1 rozporządzenia. Po co
tworzyć grupę, jeśli sprzedaż wytworzonych przez członków grupy towarów
następowałaby za pośrednictwem członka grupy? NSA zauważa nadto, że § 8 ust. 1
rozporządzenia jest spójny z art. 35 ust. 1 lit b rozporządzenia Komisji UE Nr 65/2011
z dnia 27 stycznia 2011, ponieważ wsparcia udziela się w celu ułatwienia tworzenia i
działalności administracyjnej grup producentów do celów wspólnego wprowadzania
towarów do obrotu. Celowe jest organizowanie się w grupy producentów jeżeli
następuje dostosowanie produkcji do warunków rynkowych, poprawa efektywności
gospodarowania, planowania produkcji, organizowania sprzedaży i in. Cele te nie
zostaną osiągnięte, jeśli uznać za zgodny z prawem sposób rozumienia prawa przez
wnoszącą skargę kasacyjną, a jej działanie za zgodne z prawem.
Z powyżej przedstawionych powodów nie jest też trafny zarzut naruszenia art.
35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r w
sprawie Wsparcia Rozwoju Obszarów Wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 20 września 2005 r (Dz. Urz. UE.L. Nr
277, s. 1, dalej jako rozporządzenie ramowe) przez jego niewłaściwą wykładnię
skutkującą niewłaściwym zastosowaniem. Sposób interpretacji przepisów
dotyczących działania grup nie powinien udaremniać jednego z celów dla których
grupa została utworzona tj. ułatwienia wprowadzenia wytworzonych przez grupę
producentów produktów do obrotu.
Na gruncie rozporządzenia nr 1698/2005 prawodawca unijny stanowi w ust. 1, że
wsparcia ze środków dotyczących wspierania, tworzenia grup producentów ( art. 20
lit. d) ppkt ii) udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej
grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów unijnych procesu produkcyjnego i produkcji
producentów, którzy są członkami takich grup;
9
b) wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, że
szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Z przywołanej regulacji wynika jednoznacznie, że udzielane wsparcie ukierunkowane jest na realizowanie celu w postaci ułatwienia tworzenia i działalności grup producentów, a w jego ramach ściśle określonych celów szczegółowych, w tym m.in. produkcji, a w konsekwencji w szczególności wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu. Uznanie za prawidłową wykładnię " rozszerzającą" autora skargi kasacyjnej doprowadziłoby do sytuacji, w której wsparcie zostałoby udzielone grupie, której działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona. NSA wskazuje, że z orzecznictwa sądowo - administracyjnego wynika, iż "zasadą powinno być uznanie, że członkowie grupy producenckiej powinni produkować produkt, ze względu na który grupa powstała i sprzedawać go za pośrednictwem grupy" (por.
wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r II GSK 2138/11, CBOSA). W innym wyroku NSA wprost stwierdził, że "przyznanie pomocy, o której mowa w art. 35 rozporządzenia
Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (w związku z § 1 i
§ 3 rozporządzenia z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013) (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) zdeterminowane jest, jako warunkiem podstawowym "wspólnego działania" producentów w ramach grupy, tj. działaniem podejmowanym przez wszystkich ich członków. Tylko w ten sposób realizować się może bowiem
istota samej pomocy" (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II GSK 942/10, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny wykazuje szacunek dla tych poglądów, ze skutkiem wyrażonym w sentencji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstewie art.
184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
10
-----------------------
II GSK 1083/14
il GSK 1083/14
II! GSK 1083/14
II GSK 1083/14
II GSK 1083/14
12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło