II GSK 1112/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-14
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Jan Bała, Stanisław Gronowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty jest zasadne, gdy kierowca posiadał obie części karty opłaty (winietę i odcinek kontrolny), ale winieta nie była trwale umieszczona na przedniej szybie pojazdu?Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty nie może zostać nałożona, jeśli kierowca okazał obie części karty opłaty (winietę i odcinek kontrolny), które zostały prawidłowo wypełnione i przedziurkowane, co stanowi dowód uiszczenia opłaty. Niewłaściwe umieszczenie winiety na szybie pojazdu jest kwestią techniczną, która nie wyłącza faktu uiszczenia opłaty i nie stanowi podstawy do nałożenia kary, zwłaszcza gdy cel przepisu dotyczącego uiszczenia opłaty został osiągnięty.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni stwierdzili podczas kontroli pojazdu, że na przedniej szybie nie była naklejona samoprzylepna winieta. Kierowca okazał jednak obie części karty opłaty (winietę i odcinek kontrolny), które były przedziurkowane i prawidłowo wypełnione numerem rejestracyjnym pojazdu. Pomimo tego, Dyrektor Izby Celnej nałożył na kierowcę karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, uznając, że opłata została uiszczona, a brak prawidłowego umieszczenia winiety nie stanowi podstawy do nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Jan Bała NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Agnieszka Warso po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 337/08 w sprawie ze skargi K. P. – U. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 337/08, wydanym w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu [...] lipca 2007 r. funkcjonariusze celni z Izby Celnej w K. przeprowadzili w miejscowości Ł. kontrolę zestawu samochodowego w postaci samochodu m-ki S. o nr rejestracyjnym [...] oraz przyczepy o nr rejestracyjnym [...], kierowanego przez K. P., zwanego dalej "skarżącym". Według ustaleń kontroli na szybie pojazdu nie została naklejona samoprzylepna winieta [...].
Ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] marca 2008 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Podstawę prawną do nałożenia kary pieniężnej stanowiły: art. 42 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, 1a, 4 i 5, lp. 4.1 zał. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", § 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 ze zm.). W świetle art. 42 ust. 1 u.t.d. podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie. W myśl art. 89 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87, oraz warunków w nich określonych, uprawnieni są funkcjonariusze celni. W świetle art. 92 ust. 1 u.t.d. kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wymienionych przepisów podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Stosownie do art. 92 ust. 4 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z lp. 4.4.1. załącznika do ustawy wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 3000 zł. W myśl zapisu zawartego w lp. 4.1. karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub w dniach następnych. Zgodnie z § 3 powołanego rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, według redakcji obowiązującej w dacie kontroli pojazdu, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat (ust. 1). W myśl ust. 2 powołanego wyżej paragrafu karta opłaty składa się z dwóch części: winiety samoprzylepnej, zwanej dalej "winietą", umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu (pkt 1); odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty (pkt 2). Stosownie do ust. 3 omawianego paragrafu dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie. Można wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2009 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 235, poz. 1598 ze zm.). I tak przepis § 3 ust. 3 otrzymał brzmienie: "Dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1". Zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1. Z dniem 1 stycznia 2009 r., w następstwie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 grudnia 2008 r., przepis § 3 ust. 4 pkt 1 otrzymał brzmienie: "Nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1". Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d., stosownie do którego minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2, oraz tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż winieta nieumieszczona trwale na szybie pojazdu nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przewóz po drogach krajowych, a to stosownie do § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który, jak to już wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 337/08, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organów w kwestii zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w oparciu o ściśle literalną wykładnię postanowień § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.
Jak zauważył Sąd I instancji, o czym była już wyżej mowa, wspomniany pkt 4.4.1 załącznika do ustawy, który brzmi "wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych" jest uzupełniony wyjaśnieniem: "karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych". Z przedstawionego wyjaśnienia wynika zatem, jak przyjął Sąd, że określone w 4.4.1 załącznika do ustawy naruszenie, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, odnosi się do sytuacji, gdy wykonujący przewóz nie posiadał karty opłaty w pojeździe i nie przedstawił jej w chwili rozpoczęcia kontroli, lecz w terminie późniejszym i do sytuacji, gdy kartę, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, zakupił on w dniu kontroli lub w dniach następnych. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, w której chodzi o kartę opłaty tygodniowej zakupionej przez skarżącego przed kontrolą i znajdującą się w chwili rozpoczęcia kontroli w pojeździe. Jak wynika z protokołu kontroli winieta, którą przedstawił funkcjonariuszom celnym skarżący, była przedziurkowana, a odcinek kontrolny przedziurkowany i wypełniony właściwym numerem rejestracyjnym pojazdu znajdował się w pojeździe. Zatem, co jest bezspornym w sprawie, opłata została dokonana, obie części karty opłaty znajdowały się w czasie kontroli w pojeździe i zostały przedstawione funkcjonariuszom podczas kontroli. Ponadto praktycznie niemożliwe jest wykorzystanie winiety w innym pojeździe, gdyż odcinek kontrolny karty opłaty został prawidłowo wypełniony przez skarżącego poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego. Wprawdzie winieta nie została umieszczona w sposób przewidziany w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, niemniej cel przepisu art. 42 ust. 1 u.t.d. został osiągnięty. Nie było zatem podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Trudno bowiem uznać za prawidłowe ukaranie podmiotu wykonującego przewóz drogowy za "nieuiszczenie opłaty" z powodu niespełnienia czysto technicznej czynności, tj. nieumieszczenia winiety w sposób trwały w prawym dolnym rogu przedniej szyby, jak to wskazuje § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, podczas gdy ust. 3 tego przepisu stanowi, że "dowód uiszczenia" opłaty stanowią obie przedziurkowane części kart opłaty, to jest winieta i odcinek kontrolny łącznie, co w sprawie miało miejsce.
Nakładając na skarżącego karę pieniężną za popełnione naruszenie na podstawie literalnej, jeśli nie wręcz ścieśniającej wykładni przepisów rozporządzenia, organy orzekające w sprawie nie tylko nie wzięły pod uwagę przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień o niemożności przyklejenia winiety, ale wręcz pominęły tę okoliczność w swoich uzasadnieniach, nie rozważając możliwości zastosowania w sprawie przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, nałożenia kary pieniężnej w drodze decyzji nie stosuje się, jeżeli stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, a właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Według Sądu I instancji § 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych w części stanowiącej, że nieumieszczenie winiety trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 powoduje, iż nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty posiadanie odcinka kontrolnego przedziurkowanego i winiety przedziurkowanej, podczas, gdy z ust. 3 wynika, że obie przedziurkowane części karty łącznie stanowią już dowód uiszczenia opłaty, jest sprzeczny z ustawą o transporcie drogowym. Ustawa ta w art. 42 ust. 1 określa, że podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane są do "uiszczenia opłaty" za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W ust. 7 minister właściwy do spraw transportu został upoważniony do wydania rozporządzenia określającego "rodzaj i stawki" opłaty za przejazd po drogach krajowych, "tryb wnoszenia i sposób rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy", a także "wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty". Sąd uznał, że przekracza delegację ustawową zapis w rozporządzeniu uzależniający uznanie dowodu "uiszczenia opłaty" od czysto technicznej czynności umieszczenia jednej z części karty opłaty (winietki) na szybie pojazdu, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, tj. posiadaniu odcinka kontrolnego przedziurkowanego i winiety przedziurkowanej, stanowiących o fakcie uiszczenia opłaty oraz wypełnieniu karty w sposób uniemożliwiający jej ponowne użycie. Z tych przyczyn Sąd odmówił zastosowania w sprawie niniejszej § 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych w części uzależniającej uznanie uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych od umieszczenia przedziurkowanej winiety w sposób trwały w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu i na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez:
• obrazę przepisu art. 87 ust. 1 u.t.d. przez przyjęcie, że kontrolowany okazał w czasie kontroli kartę opłaty drogowej odpowiadająca warunkom wynikającym z wymogów § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych w związku z § 3 ust. 4 pkt 1 tego rozporządzenia przewidującego, że nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale wewnątrz pojazdu samochodowego w prawnym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu – co skutkowało uznaniem, że kara pieniężna w wysokości 3000 zł nie może być nałożona na przedsiębiorcę, jeśli nie posiada dowodu uiszczenia opłaty rozumianego również, jako umieszczenie winiety trwale wewnątrz pojazdu samochodowego w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu,
• pominięcie zastosowania art. 42 ust. 1 u.t.d. skoro nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej na stronę za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty oraz przez błędną interpretację rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (§ 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1), co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, iż nie zostały spełnione przesłanki, w jakich należy nałożyć karę pieniężną na podmiot wykonujący przewóz drogowy bez wymaganych opłat.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę przepisów art. 106 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. Sąd przyjął, iż wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu na winiecie wyklucza jego użycie w innym pojeździe, a tym samym stanowi o realizacji uiszczenia wymaganej opłaty przez skarżącego, podczas gdy Sąd nie wykluczył przy tym, czy inny przedsiębiorca nie może wykonywać przewozu tym pojazdem z tą winietą, ale na swój rachunek, a tym samym nie można stwierdzić, co uczynił WSA w K., iż cel przepisu art. 42 u.t.d. rozumiany, jako uiszczenie opłaty przez skarżącego, został zrealizowany.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówiono przebieg postępowania administracyjnego przed Sądem I instancji oraz przypomniano treść przepisów art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d., a także treść przepisów § ust. 2-4 powołanego rozporządzenia. Skarga kasacyjna ograniczyła się do stwierdzenia, że nie można uznać, aby spełniony został cel art. 42 ust. 1 u.t.d., skoro skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z przepisów prawa, których brak realizacji, jak to uznał Sąd I instancji, usprawiedliwia art. 93 ust. 7 u.t.d., a w konsekwencji, iż nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej na stronę za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Ponadto penalizacji - jak wynika z ust. 1 i ust. 4 art. 92 u.t.d. - podlega naruszenie obowiązku posiadania karty opłaty drogowej, albowiem kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki i warunki wynikające z przepisów tej ustawy podlega karze pieniężnej. Wysokość kary pieniężnej w tym zakresie określona została stosownie do ust. 4 w załączniku do ustawy. Załącznik pkt 4.4.1 stanowi o wymierzaniu kary za nieposiadanie dowodu uiszczenia opłaty drogowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje sprawy od początku, tak jak to czyni Sąd I instancji, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna, jak to już wyżej wskazano, zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności. W szczególności, jak zarzuca skarga kasacyjna, według Sądu I instancji wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu na winiecie wyklucza jego użycie w innym pojeździe, a tym samym stanowi o realizacji uiszczenia wymaganej opłaty przez skarżącego. Jednakże Sąd I instancji nie wykluczył przy tym, czy inny przedsiębiorca nie może wykonywać przewozu tym pojazdem z tą winietą, ale na swój rachunek, a zatem nie można stwierdzić, co uczynił WSA w K., iż cel przepisu art. 42 u.t.d. rozumiany, jako uiszczenie opłaty przez skarżącego, został zrealizowany.
Stawiając powyższy zarzut w kontekście naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania skarga kasacyjna nie wykazała jednakże, wbrew przepisowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a., iż ewentualne uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w trakcie kontroli pojazdu, co jest niesporne, skarżący okazał obydwie części karty opłaty drogowej prawidłowo wypełnione, poprzez wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu. Tym samym, co wydaje się oczywiste, udowodnił fakt wniesienia opłaty, i tym dowodem wpłaty, poza skarżącym, nikt nie mógł się posłużyć. Gdyby nawet zupełnie teoretycznie założyć, że omawianą winietę mógł wykorzystać inny przedsiębiorca, skarga kasacyjna nie wykazała dlaczego właśnie ta okoliczność miałaby świadczyć o wykonywaniu przez skarżącego przewozu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Również pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego. I tak, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 87 ust. 1 u.t.d., skarga kasacyjna nie wyjaśniła na czym miało polegać zarzucane naruszenie prawa, a w szczególności czy przez błędną wykładnię, czy też przez niewłaściwe zastosowanie. Poza tym przepis art. 87 ust. 1 u.t.d., stosownie do którego podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę opłaty drogowej, nie został w sprawie naruszony. Skarżący okazał ten dokument, czego Sąd I instancji nie zakwestionował, a tym samym nie mógł naruszyć zarzucanego mu przepisu. Natomiast kwestia zastosowania się kierowcy pojazdu do przepisu art. 87 ust. 1 u.t.d., poprzez okazanie wspomnianego dokumentu, co w sprawie nie zostało zakwestionowane, nie jest w ogóle uzależniona od waloru dowodowego okazanej karty drogowej na okoliczność uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Niezrozumiały jest, i tym samym niepoddający się merytorycznej ocenie, sformułowany w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, jako "pominięcie zastosowania art. 42 ust. 1 u.t.d. skoro nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej na stronę za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty oraz przez błędną interpretację rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (§ 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1), co skutkowało bezpodstawnym przyjęciem, iż nie zostały spełnione przesłanki, w jakich należy nałożyć karę pieniężną na podmiot wykonujący przewóz drogowy bez wymaganych opłat". Zresztą, skarga kasacyjna nie zarzuciła, przynajmniej wyraźnie, naruszenia przez Sąd I instancji przepisów § 3 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto skarga kasacyjna nie zarzuciła także naruszenia przez Sąd I instancji przepisu lp. 4.4.1. zał. do ustawy o transporcie drogowym, z czego Sąd I instancji wywiódł m.in. bezzasadność nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, a to z uwagi na niezaistnienie w sprawie sytuacji, o której mowa w powyższym przepisie.
Niezależnie od powyższego trudno byłoby zasadnie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych przez uznanie, że obie przedziurkowane części karty opłaty (winieta i odcinek kontrolny łącznie), które okazał skarżący, stanowią dowód uiszczenia opłaty, skoro przepis ten wyraźnie tak stanowił. Jak już wskazano dopiero później, bo z dniem 1 stycznia 2009 r., przepis ten został zmieniony poprzez wskazanie na powinność umieszczenia winiety na przedniej szybie pojazdu. Jednakże późniejsza nowelizacja wspomnianego przepisu nie może służyć jako podstawa prawna do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, podzielając stanowisko Sądu I instancji, przepis lp. 4.4.1. zał. do ustawy o transporcie drogowym penalizuje tylko wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, która to okoliczność nie miała w sprawie miejsca gdyż, co jest bezsporne w sprawie, skarżący okazał organowi obie części opłaty (winiety) za przewóz. Natomiast w świetle powołanego wyżej przepisu nie jest penalizowane niezachowanie wymogu naklejenia winiety na szybę pojazdu. Można dodać, iż podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2009 r. II GSK 593/08 i wyrok wydany w niniejszej sprawie jest zbieżny ze stanowiskiem zajętym w powołanym wyżej wyroku.
Wprawdzie nie we wszystkich kwestiach należy się zgodzić ze stanowiskiem zajętym w wyroku Sądu I instancji, co odnosi się m.in. do zarzutu wydania rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych z przekroczeniem delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 u.t.d., jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. Istotna jest bowiem, co wyżej wskazano, udokumentowana okoliczność uiszczenia przez skarżącego opłaty za przejazd po drogach krajowych, co wyłącza możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie lp. 4.4.1. zał. do ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło