II GSK 1434/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-25
Skład orzekający: Cezary Pryca, Magdalena Bosakirska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie wykonywał zawodu rybaka w dniu składania wniosku o pomoc finansową w ramach operacji "wcześniejsza emerytura", może zostać uznany za uprawnionego do otrzymania tej pomocy zgodnie z przepisami rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r. i rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006?Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunkiem przyznania pomocy finansowej w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na wcześniejsze emerytury jest bycie czynnym zawodowo rybakiem na dzień składania wniosku. Osoba, która nie wykonywała zawodu rybaka w tym czasie, nie spełnia definicji rybaka w rozumieniu przepisów krajowych i wspólnotowych, a zatem nie może otrzymać pomocy. Wykładnia językowa i celowościowa przepisów potwierdza, że pomoc jest przeznaczona dla osób aktywnie wykonujących zawód rybaka.Stan faktyczny
W.L. złożył w lipcu 2009 r. wniosek o dofinansowanie operacji "wcześniejsza emerytura" w ramach programu operacyjnego dotyczącego sektora rybołówstwa. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że W.L. nie był czynnym rybakiem w dniu składania wniosku, a jego zatrudnienie w 2009 r. miało charakter sztuczny. W.L. przebywał na emeryturze od 2007 r. i wcześniej korzystał z pomocy na restrukturyzację floty rybackiej. WSA oddalił skargę W.L., a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2388/10 w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 3 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2388/10, oddalił skargę W.L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] lipca 2009 r. W.L. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w S. wniosek o dofinansowanie operacji "Wcześniejsza emerytura" w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Pismami z 21 i 30 października 2009 r. oraz 6 listopada 2009 r. skarżący uzupełnił dokumentację w sprawie.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S., decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Organ wskazał, że na mocy § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. nr 101, poz. 840 ze zm.; dalej: rozporządzenie MRiRW z 26 czerwca 2009 r.), pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana w formie rekompensaty rybakowi, który spełnia łącznie następujące przesłanki: 1) trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka; 2) ukończył co najmniej 55 rok życia; 3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat. Organ podkreślił, że podstawowym warunkiem udzielenia pomocy jest, aby osoba ubiegająca się o pomoc była rybakiem (wykonywała zawód rybaka).
Zdaniem organu przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzały, że spełnia on określone w ww. § 21 rozporządzenia warunki uprawniające go do uzyskania pomocy w ramach ww. rozporządzenia, jednak oceniając materiał dowodowy należało uznać, iż W.L. faktycznie zaprzestał wykonywania zawodu rybaka w 2005 r. i nie wykonywał go do dnia 23 lipca 2009r., przy czym podjęcie zatrudnienia w 2009 r. nastąpiło wyłącznie w związku z ubieganiem się o pomoc finansową w ramach operacji "wcześniejsze emerytury" i miało na celu stworzenie sztucznych warunków do uzyskania tej pomocy. Oznacza to, iż wnioskodawca nie zaprzestał wykonywać zawodu rybaka w związku ze zmianami zachodzącymi w sektorze, wynikającymi ze Wspólnej Polityki Rybackiej WE, ale podjął i zaprzestał wykonywać zawód rybaka w związku z ubieganiem się o pomoc finansową. Udzielenie pomocy nie pozwoli więc na realizację celu programu zakreślonego treścią art. 4 rozporządzenia 1198/2006. Organ wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE z dnia 23 grudnia 1995 r. L 312/1), zgodnie z którym działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Powyższe potwierdza także to, że wnioskodawca w 2004 i 2005 roku korzystał już z pomocy obejmującej działania zmierzające do restrukturyzacji floty rybackiej i ochrony osób zatrudnionych w tym sektorze (pomoc z tytułu trwałego wycofania jednostki poprzez złomowanie oraz z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim).
Prezes ARiMR, po rozpoznaniu odwołania W.L., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając ją za prawidłową pod względem faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 3 marca 2011 r. oddalił skargę W.L. na powyższą decyzję. Sąd wskazał, że podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M.P. nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006 r. str. 1), w którym ustanowiono Europrojekt Fundusz Rybacki (EFR) oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego. Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady nr 1198/2006 wsparcie z EFR, mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej, dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z przepisem art. 27. W myśl ust. 1 lit. d tego artykułu, EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego.
Sąd zauważył, że na gruncie prawa krajowego warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach wspólnotowych lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie, uregulowane zostały w ustawie z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. nr 72, poz. 619 ze zm.) oraz w wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 19 tej ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r.
Sąd I instancji stwierdził, że organ oceniający wniosek o przyznanie dofinansowania jest zobowiązany dokonać oceny wniosku nie tylko pod kątem spełniania wymogów formalnych określonych w § 21 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r., ale również pod kątem zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, i celowości udzielenia pomocy.
Z ustalonego przez organy orzekające i niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego wynika, że skarżący wykonywał zawód rybaka w okresie od 26 maja 1969 r. do 17 maja 1998 r. i następnie jeden dzień w październiku 2004 r. i siedem dni w lipcu 2005 r. Jako współarmator jednostki rybackiej [...] W.L. skorzystał w 2005 r. z pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" i wypłacono mu pomoc finansową z tytułu trwałego wycofania jednostki przez złomowanie oraz pomoc z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim. Na podstawie akt sprawy Sąd ponadto ustalił, że skarżący, składając wniosek o dofinansowanie w ramach operacji "wcześniejsze emerytury", przebywał już na emeryturze (od marca 2007 r.).
W ocenie Sądu krótkotrwałe zamustrowanie się na statku i zakończenie tego zamustrowania przez osobę przebywającą na emeryturze nie może być ocenione jako odejście wnioskodawcy na wcześniejszą emeryturę w wyniku zmian zachodzących w zakresie rybactwa. Osoba, która przeszła na wcześniejszą emeryturę w 2007 r. i przebywa na tej emeryturze, nie może ponownie w 2009 r. podjąć decyzji o przejściu na wcześniejsza emeryturę z powodu zmian zachodzących w zakresie rybactwa i otrzymać pomocy finansowej jako osoba dotknięta zmianami w sektorze rybactwa. Zdaniem Sądu udzielanie wsparcia rybakom będącym już na emeryturze byłoby sprzeczne z celami środka "rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką".
Sąd I instancji uznał za nieprawidłowe zastosowanie w sprawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, gdyż przepisy tego aktu prawnego odnoszą się wyłącznie do działania podmiotów gospodarczych. Skarżący, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, w sprawie dotyczącej przyznania świadczeń w ramach przyznania "wcześniejszej emerytury" musi być traktowany jako osoba fizyczna, a nie podmiot gospodarczy. Powyższe uchybienie nie miało jednak, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy, gdyż wnioskowana pomoc nie mogła być przyznana z uwagi na sprzeczność z celem programu.
W.L. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:
- § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r. oraz art. 3 lit. b rozporządzenia Rady nr 1198/2006, a w konsekwencji niewłaściwą wykładnię § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r., skutkującą uznaniem, że w odniesieniu do skarżącego nie zostały spełnione warunki określone w § 21 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, uzasadniające przyznanie pomocy finansowej w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur przyznawanych w formie rekompensaty;
- art. 2 lit. b rozporządzenia Rady nr 1198/2006 poprzez naruszenie reguł wykładni i przyznanie pierwszeństwa wykładni celowościowej przed wykładnią językową, która jako pierwsza umożliwiała prawidłowe wyprowadzenie normy prawnej z art. 3 lit. b rozporządzenia Rady nr 1198/2006 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r. z zastosowaniem innych niż angielska wersji językowych (francuskiej, niemieckiej);
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 133 p.p.s.a. (rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia z urzędu wszelkich naruszeń prawa, orzeczenie sprzeczne z zasadą niezwiązania sądu granicami skargi, zamknięcie rozprawy bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, niedokonanie kontroli działalności organu orzekającego zgodnie z zasadą legalności);
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niespełnienie warunków przewidzianych dla uzasadnienia wyroku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przepisy prawa wspólnotowego powinny być interpretowane z uwzględnieniem wszystkich wersji językowych, a nie tylko w brzmieniu podanym w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, czego WSA w zaskarżonym wyroku nie uczynił. Artykuł 3 lit. b rozporządzenia Rady nr 1198/2006 definiuje "rybaka" w polskiej wersji językowej jako "osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego", w wersji angielskiej jako "osobę zatrudnioną, zaangażowaną w profesjonalne, zawodowe rybactwo", w wersji francuskiej jako "każdą osobę wykonującą rybactwo", w niemieckiej zaś jako "osobę, która wykonuje – uznane przez jedno z państw członkowskich – zarobkowe czynności rybackie na pokładzie znajdującego się w ruchu statku rybackiego". Zdaniem kasatora fakt różnego brzmienia definicji rybaka wskazuje na możliwość różnych interpretacji. Biorąc powyższe należy zatem uznać, że skarżący spełnia warunki uzyskania pomocy finansowej przewidziane w § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że skarżący na dzień złożenia wniosku zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz pracował w tym zawodzie ponad 10 lat. Ponadto wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające spełnienie warunków uprawniających go do otrzymania przedmiotowej pomocy.
Odnoście do zarzutu błędnej wykładni art. 3 lit. b rozporządzenia Rady nr 1198/2006 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r., autor skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd niesłusznie przyjął prymat wykładni celowościowej nad językową. Z brzmienia powołanych przepisów, z uwzględnieniem ich tłumaczeń, możliwe było bowiem wyprowadzenie normy prawnej w oparciu o wykładnię językową, bez potrzeby stosowania w pierwszej kolejności wykładni celowościowej.
Kasator stwierdził ponadto, że § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 26 czerwca 2009 r., stanowiący podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanej decyzji, sprzeczny jest z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż przepisy rozporządzenia wykonawczego, prowadzące do pozbawienia prawa do rekompensaty, nie mogą być uznane jako zgodne z upoważnieniem ustawowym do wydania ww. rozporządzenia.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ograniczając się tylko do powołania przepisów prawa, co nie pozwoliło stronie na prześledzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do oddalenia skargi. W ocenie kasatora wskazane naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W piśmie z 18 września 2012 r. Prezes ARiMR ustosunkował się do zarzutów skargi kasacyjnej, wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż nie jest trafny zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.141 § 4 p.p.s.a. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji naruszenie wskazanego wyżej przepisu prawa poprzez ograniczenie uzasadnienia do powołania przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkie elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. W związku z powyższym należy podkreślić, że art.141 § 4 p.p.s.a. wymienia elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu, a mianowicie: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto uzasadnienie powinno zawierać wskazania, co do dalszego postępowania, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15.02. 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20.08. 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tak więc sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem nie może oznaczać, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie prawa.
Również nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.113 p.p.s.a. Powołany wyżej przepis prawa odnosi się wprost do fazy kończącej postępowanie wyjaśniające przed sądem administracyjnym i nakłada na przewodniczącego składu orzekającego obowiązek zamknięcia rozprawy w sytuacji, gdy sąd uznaje sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Przypomnieć należy, że w doktrynie trafnie podnosi się, iż dostateczne wyjaśnienie sprawy to stan zdolności sprawy do wydania wyroku, niezależnie od stopnia wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia "prawdy materialnej". Sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, gdy zostały wyczerpane środki dowodowe przedstawione przez strony albo zaistniał stan zdolności sprawy do dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu (B.Dauter i in. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Lex, stan prawny na 30.03.2011 r komentarz do art.113 ustawy- powołane tam : J.Gudowski, Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego (za II półrocze 1996), PS 2001, nr 4, s.81 oraz wyrok NSA z 19.06.2009 r I FSK 388/08 niepublikowany). W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że tak rozumiany stan dostatecznego wyjaśnienia sprawy nie wystąpił.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza niepoprawne odczytanie przez sąd treści przepisu. Wynik podjętych w sprawie zabiegów interpretacyjnych może być uznany zatem za błędny tylko wówczas, gdy w efekcie przeprowadzonej wykładni treść określonej normy ustalona została wadliwie, a także wtedy, gdy z wyjaśnianego przepisu wyprowadzono treści w nim nie zawarte (vide wyrok NSA z dnia 9.06. 2009 r, I FSK 503/09 niepublikowany). Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego jest uchybieniem, które polega w istocie na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, iż stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej (vide Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s 367).
Wskazany w skardze kasacyjnej przepis § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 roku- w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku-stanowił, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana , w formie rekompensaty, rybakowi, który: 1) trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, 2) ukończył co najmniej 55 rok życia, 3) pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat. Z treści przytoczonego przepisu prawa wynika, że poza wymogami dotyczącymi wieku, okresu pracy w zawodzie rybaka oraz konieczności trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka, warunkiem przyznania określonej przepisem pomocy jest to, aby wnioskodawca był rybakiem. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przepisy tego rozporządzenia nie definiują pojęcia "rybak". W tym miejscu podkreślić należy, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art.19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 roku o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. 72, poz.619). Jednocześnie należy przypomnieć, że w przepisie art.1 pkt 1 w/w ustawy ustawodawca odwołuje się do przepisów rozporządzenia Rady (WE) numer 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 roku w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego(Dz.Urz. UE. L. 223.1), natomiast jak już wyżej to zostało powiedziane w art.19 ustawy zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa do wydania rozporządzenia zawierającego szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach poszczególnych osi priorytetowych. Przepis art.17 rozporządzenia wspólnotowego zezwala państwom członkowskim na opracowanie programu operacyjnego w celu realizacji polityki i priorytetów, które będą współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rybackiego. W ramach osi priorytetowej 1-Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej został opracowany program operacyjny "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który stanowi załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7lipca 2009 roku w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M.P. 51, poz.739). Ponadto poza sporem pozostaje okoliczność, że przepis art.27 ust.1 lit.d rozporządzenia wspólnotowego wskazuje, że z środków EFR mogą być wspierane m.in. wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury.
Ponadto zgodnie z art.9 pkt 3 ustawy w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art.1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art.19 ustawy.
W związku z powyższymi uwagami stwierdzić należy, że poszukiwanie znaczenia terminu "rybak" winno obejmować regulacje prawa wspólnotowego. I tak zgodnie z art.3 lit.b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 "rybak" to osoba, której zajęciem –uznanym przez państwo członkowskie-jest zawodowe rybactwo pokładzie czynnego statku rybackiego. Nie ulega wątpliwości, że przepisy prawa wspólnotowego winny być interpretowane z uwzględnieniem nie tylko polskiej wersji językowej. Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie-wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej- nie ma podstaw by uznać, że polska wersja językowa terminu "rybak" zawarta w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006, nie była tożsama z definicją tego pojęcia w innych wersjach językowych tego aktu prawnego. W szczególności należy stwierdzić, że zarówno w angielskiej, niemieckiej jak i francuskiej wersji odnośnie statku, na pokładzie którego wykonywane jest zawodowe zajęcie rybołówstwa-używa się pojęć oznaczających: czynny, aktywny, w ruchu. Powyższe oznacza, że wykładnia językowa § 21ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 roku oraz art.3 lit.b rozporządzenia Rady (WE) 1198/2006 wskazuje, że uprawnionym do złożenia wniosku jest rybak-jako osoba zajmująca się zawodowo rybołówstwem- który nie tylko spełnia wymogi z punktów 1-3 § 21 ust.1 krajowego aktu wykonawczego, ale także starając się o przyznanie pomocy jest rybakiem czynnym zawodowo. Sam fakt posiadania uprawnień do wykonywania tego zawodu nie jest w tym zakresie wystarczający. W tym stanie rzeczy trafnie Sąd I instancji uznał, że rybakiem w rozumieniu tegoż przepisu prawa jest wyłącznie osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim, a tym samym nie jest rybakiem w rozumieniu tego przepisu osoba, która posiada uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka i nawet w przeszłości zawód taki wykonywała lecz w dacie złożenia wniosku zawodu takiego faktycznie nie wykonuje. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w dacie złożenia wniosku skarżący nie wykonywał zawodu rybaka. Tak więc przy ustaleniach faktycznych, których prawidłowość nie została skutecznie zakwestionowana , Sąd I instancji zasadnie uznał, że w dacie składania wniosku skarżący nie był rybakiem w rozumieniu powołanego wyżej przepisu prawa (vide wyrok NSA z 25.01. 2012 r. II GSK 1485/10, wyrok NSA z 15.02.2012 r. II GSK 1529/10 niepublikowane).
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło