II GSK 1506/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. "M." w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1447/12 w sprawie ze skargi B. "M." w P. na informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., pozostawił bez rozpatrzenia skargę B. "M." w P. na informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarga wniesiona przez [...] była niekompletna, gdyż nie dołączono do niej opinii eksperta zewnętrznego, na którą powoływało się Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w zaskarżonym piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Sąd uznał zatem, że nie dysponował tymi samymi dokumentami, którymi dysponował organ oceniając projekt złożony przez skarżącą w ramach konkursu i dlatego orzekł powołując w podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), dalej jako: u.z.p.p.r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła B. "M." w P. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj. a) art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, że skarga złożona przez skarżącą była niekompletna, albowiem nie dołączono do niej opinii eksperta zewnętrznego, na która powoływało się Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w piśmie z dnia [...] maja 2012 r., podczas, gdy skarżąca złożyła skargę wraz z kompletną dokumentacją w sprawie zarówno zgodnie z art. 30 c ust. 2 u.z.p.p.r., jak i zgodnie z treścią pouczenia zawartego – na podstawie art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. – w informacji Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] maja 2012 r., a opinia eksperta zewnętrznego (względnie arkusze oceny merytorycznej lub ich wydruki) nie stanowiła załącznika do żadnego z pism wymienionych w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. lub w pouczeniu, a nadto wydruki arkuszy oceny merytorycznej nie mogły wchodzić w skład dokumentacji wymagającej załączenia do skargi, albowiem nie posiadały cech dokumentu, z tych samych względów nie mogły zostać uznane za dowód, ponieważ stanowiłoby to naruszenie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: p.p.s.a., w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.; b) art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie była niekompletna i przyjęcie, że w sprawie zachodziły podstawy do pozostawienia skargi bez rozpatrzenia jako niekompletnej. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej, powołując się na orzecznictwo, wskazano m.in., że nie sposób uznać, aby niedołączenie opinii eksperta zewnętrznego mogło stanowić o niekompletności skargi skutkującym pozostawieniem jej bez rozpatrzenia. Do skargi dołączone były bowiem wszystkie dokumenty wskazane w treści art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., w komplecie i wraz z załącznikami. Opinia nie została wymieniona w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. nie była też załącznikiem do żadnego z dokumentów tam wymienionych, tymczasem skarga kompletna oznacza wyłącznie skargę wraz z dokumentami wymienionymi w art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu I instancji została uznana za niekompletną i pozostawiona bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. Sąd I instancji uznał, że brak skargi w zakresie wymaganej przez art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. dokumentacji polegał na niezałączeniu do niej opinii eksperta zewnętrznego, na którą powoływało się Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w zaskarżonym piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Stanowisko Sądu I instancji nie jest trafne. Z treści art. 30c ust. 2 zd. 1 u.z.p.p.r. wynika, że kompletna dokumentacja w sprawie wnoszona wraz ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informację o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego. W orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę na wzajemne relacje pomiędzy uregulowaniami zawartymi w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na aprobatę zasługuje teza, że z treści art. 30c ust. 2 zd. 1 u.z.p.p.r. wynika, iż w przepisie tym chodzi o dokumenty, które powinny znajdować się posiadaniu strony (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1185/12 – treść wszystkich powołanych orzeczeń dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona otrzymuje pochodzące od organu informacje o wynikach poszczególnych etapów procedur ocennych, powinna także posiadać swoje egzemplarze wniesionych środków odwoławczych (kopie, drugie egzemplarze), kopie załączników dołączonych do wniosku oraz swój egzemplarz wniosku, w tym także wniosku skorygowanego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, którym zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Rzeczpospolita Polska, konieczne jest wykładanie i stosowanie przepisów regulujących postępowanie sądowe w sposób zapewniający realizację zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. formułuje w sposób jednoznaczny wymóg załączenia do skargi pisma zawierającego wyniki procedury odwoławczej, to nie sposób wyprowadzać z tego zapisu dodatkowego nakazu załączenia opinii, na którą powoływała się instytucja przy wydaniu tej informacji. Strona wypełniając dyspozycję cytowanego przepisu nie może być narażona na to, aby jakakolwiek nadinterpretacja przepisu była interpretowana na jej niekorzyść i pozbawiała ją prawa do sądowej kontroli jej skargi (patrz: postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 373/12). Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że dostrzeżony przezeń brak, spowodował, iż WSA nie dysponuje tymi samymi dokumentami, którymi dysponował organ oceniając projekt złożony przez skarżącą w ramach konkursu, co uczyniło skargę kasacyjną niekompletną i jako taką, z woli ustawodawcy, niepodlegającą możliwości uzupełnienia w trybie art. 49 p.p.s.a. W ocenie NSA nie można w okolicznościach niniejszej sprawy, przy nieuprawnionym dokonaniu rozszerzającej wykładni art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., odwoływać się do dążenia ustawodawcy do uzyskania efektu szybkości postępowania. Dokonując wykładni wskazanego przepisu, należy uznać, że o kompletności wniesionej do sądu skargi, można mówić wyłącznie w kontekście dokumentów które omawiany przepis wymienia. Przy interpretacji przepisów dotyczących odrębności proceduralnych zawartych w u.z.p.p.r. należy mieć bowiem na względzie, że kontrola sądowoadministracyjna ma być realna, a przewidziane ustawą wymogi formalne mają na celu jedynie zapewnienie szybkości działania sądu, nie zaś ograniczenie prawa do sądu (postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 957/12). Już z tych względów zarzuty sformułowane w pkt a) i b) petitum skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadnione i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. z uwzględnieniem art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, gdyż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/09, ONSAiWSA 2008/3/42). Poniesione przez stronę koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na zaskarżone postanowienie mogą podlegać zaliczeniu do poniesionych kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na podstawie art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 559/07, zbiór lex nr 479004).