II GSK 440/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1029/09 w sprawie ze skargi H. J. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 9 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1029/09, oddalił skargę H. J. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] czerwca 2009 r., nr [...], odmawiające uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego. Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd przyjął następujące ustalenia: Marszałek Województwa M. pismem z [...] maja 2009 r., w ramach toczącego się postępowania koncesyjnego wszczętego wnioskiem H. J., wystąpił do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego o uzgodnienie obszaru i terenu górniczego "R. J. III", położonego w miejscowości R. J., gmina K. M., powiat p., województwo m.. Do wniosku dołączono zawiadomienie Marszałka Województwa M. z [...] października 2008 r. o przyjęciu bez zastrzeżeń dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "R. J. III", wycinek mapy topograficznej z lokalizacji projektowanego obszaru górniczego, mapę rozmieszczenia obszarów górniczych oraz mapę sytuacyjno wysokościową z naniesionymi granicami złoża "R. J. III", granicami projektowanego obszaru i terenu górniczego oraz fragmentami granic obszaru i terenu górniczego "R. J." . Prezes Wyższego Urzędu Górniczego postanowieniem z [...] maja 2009 r. odmówił uzgodnienia granic projektowanego obszaru i terenu górniczego, bowiem ujawniono z urzędu, w oparciu o dokumenty posiadane przez organ uzgadniający, kolizję projektowanego obszaru z istniejącym obszarem górniczym "R. J. – Pole I" wyznaczonym w koncesji Wojewody M. z [...] stycznia 2000 r. W ocenie organu współdziałającego, na terenie obszaru górniczego ruch zakładu górniczego może prowadzić tylko jeden przedsiębiorca posiadający koncesję na wydobywanie kopaliny. Zwrócono także uwagę, ze złoże "R. J. III" w znacznej części pokrywa się ze złożem kruszywa naturalnego "R. J.", którego dokumentacja geologiczna została zatwierdzona przez Wojewodę M. decyzją z [...] listopada 1999 r. i stanowiła podstawę do wyznaczenia dla tej kopaliny granic obszaru górniczego "R. J.". Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] maja 2009 r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wyjaśnił, że ustaleń faktycznych w sprawie dokonał w oparciu o archiwalne materiały będące w posiadaniu Urzędu, które stanowiły podstawę do uzgodnienia obszaru i terenu górniczego "R. J. – Pole I". Była to mapa sytuacyjno – wysokościowa, na której zaznaczono przebieg uzgodnionej granicy obszaru górniczego wykazem współrzędnych punktów załamania oraz kopia koncesji Wojewody M. z [...] stycznia 2000 r. Na podstawie wymienionych dokumentów oraz dokumentów dołączonych do wniosku Marszałka Województwa M. ujawniono kolizję wyznaczonego i projektowanego obszaru górniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę H. J. podniósł, że zgodnie z art. 22 ustawy z 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (tj.: Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm., dalej: Prawo geologiczne i górnicze), koncesja na prowadzenie działalności regulowanej powołaną ustawą powinna określać rodzaj i sposób prowadzenia działalności objętej koncesją; przestrzeń, w granicach której ma być prowadzona ta działalność, okres ważności koncesji ze wskazaniem terminu rozpoczęcia działalności oraz inne wymagania dotyczące wykonywania działalności objętej koncesją, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska. Ponadto, w myśl art. 25 ust. 1 i 2 Prawa geologicznego i górniczego koncesja na wydobywanie kopalin, powinna ponadto wyznaczać granice obszaru i terenu górniczego oraz określać zasoby złoża kopaliny możliwe do wydobycia, a także minimalny stopień ich wykorzystania. Granice obszaru górniczego i terenu górniczego wyznacza organ koncesyjny, w uzgodnieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego. Uzgodnienia dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., w którym nie bada się, czy wniosek wszczynający postępowanie główne odpowiada wymogom formalnym. W ramach tego postępowania, podobnie jak postępowania głównego nie ocenia się sporządzonej już dokumentacji geologicznej. Jej przyjęcie, w tym ustalenie, czy spełnia ona wszystkie wymagania określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. Nr 153, poz. 1778), następuje w trybie art. 45 Prawa geologicznego i górniczego. WSA zauważył, że wyznaczone w dokumentacji geologicznej granice złoża nie muszą być tożsame z projektowanymi granicami obszaru górniczego. Zgodnie bowiem z art. 51 Prawa geologicznego i górniczego obszar górniczy wyznacza się dla każdej kopaliny, chociażby złoża różnych kopalin występowały w bezpośrednim sąsiedztwie. Może on obejmować część złoża, jeżeli nie zagraża to prawidłowemu wykorzystaniu złoża, a podstawą jego wyznaczenia jest dokumentacja geologiczna, w szczególności określone w niej granice złoża i projekt zagospodarowania złoża. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w świetle art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny objętej koncesją. WSA stwierdził, że skarżąca ubiegała się o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny zlokalizowanej na stanowiącej jej własność działce nr [...] położonej w gminie K. M.. Z decyzji koncesyjnej Wojewody M. z [...] stycznia 2000 r., na którą powołał się organ uzgadniający granice obszaru i terenu górniczego, wynikało jednak, że we wspomnianej koncesji wyznaczono granice obszaru górniczego "R. J. – Pole I" także w granicach działki nr [...] położonej w gminie K. M., powiat p. i jest ona ważna do 31 grudnia 2020 r. Wobec tego, zdaniem Sądu, organ uzgadniający zasadnie uznał, że dwóch przedsiębiorców zamierza wydobywać tę samą kopalinę z tego samego terenu. Odnosząc się do zarzutu strony, że w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano, dlaczego organ uznał, że dla tego samego terenu można ustanowić tylko jeden obszar górniczy, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jest on niezasadny i oparty na błędzie. Podniósł, że zgodnie z art. 51 i 45 Prawa geologicznego i górniczego, obszar górniczy, czyli przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny objętej koncesją, o udzielenie której się ubiega, wyznacza się dla konkretnej kopaliny w granicach jej występowania – w granicach złoża, stwierdzonego dokumentacją geologiczną lub w granicach części złoża, jeśli gwarantuje to prawidłowe wykorzystanie złoża. Zdaniem Sądu, jeżeli dla całego złoża lub jego części wyznaczono już obszar górniczy, to nie jest dopuszczalne wyznaczenie drugiego obszaru górniczego dla tego samego złoża kopaliny lub dla tej samej części złoża. W ocenie Sądu, dwóch przedsiębiorców nie może uzyskać koncesji na wydobywanie w tym samym okresie ważności koncesji tej samej kopaliny, z tego samego złoża w granicach zachodzących na siebie obszarów górniczych. H. J. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 pkt. 8 Prawa geologicznego i górniczego polegającą na uznaniu, że tylko jeden przedsiębiorca może wydobywać kopalinę z tego samego obszaru górniczego. Skarżąca zauważyła, że już w skardze podnosiła, iż ustawodawca nie zakazał istnienia w ramach jednej przestrzeni kilku obszarów górniczych. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do tej kwestii jedynie ogólnikowo stwierdził, że zarzut ten jest oparty na błędzie. WSA bez powołania się na przepisy prawa wywiódł jakoby dwóch przedsiębiorców nie mogło uzyskać koncesji na wydobywanie tej samej kopaliny, w tym samym okresie ważności koncesji, w granicach zachodzących na siebie obszarów górniczych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niewyartykułowane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 p.p.s.a. oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumcji). Podkreślenia wymaga, że sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385). W rozpoznawanej sprawie został sformułowany zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak na czym miało polegać naruszenie powołanego przepisu, jaką wykładnię przyjął Sąd pierwszej instancji, z jakich przyczyn jest ona nieprawidłowa i jak według skarżącej należy ten przepis rozumieć. Lakoniczne uzasadnienie skargi kasacyjnej w ogóle nie nawiązuje do podniesionego zarzutu. W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego obszarem górniczym, w rozumieniu ustawy, jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie dokonał wykładni art. 6 pkt 8 Prawa geologicznego i górniczego. Już z tej przyczyny zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za nietrafny. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza między innymi, że Sąd ten nie jest uprawniony do formułowania za stronę przyczyn jakie spowodowały postawienie określonego zarzutu, jak również nie jest rzeczą tego Sądu domyślanie się w tym zakresie intencji strony. Wskazana wada skargi kasacyjnej w zakresie jej uzasadnienia sprawia, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. .