II GSK 484/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-25
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Maria Myślińska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie był kwestionowany, a zarzuty dotyczyły głównie wykładni prawa materialnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd pierwszej instancji błędnie uchylił decyzję organów administracyjnych, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 6, 7, 107 § 3 k.p.a.) bez należytego wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie ocenił prawidłowo, czy uzasadnienie organu odwoławczego było wystarczające, a także nie odniósł się w sposób wyczerpujący do kwestii zastosowania prawa materialnego, w tym przepisów unijnych obowiązujących w dacie zdarzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego za brak odpowiednich dokumentów (zaświadczenia potwierdzającego nieprowadzenie pojazdu w określonych dniach) podczas kontroli drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne zastosowanie prawa materialnego, w tym przepisów unijnych nieobowiązujących w dacie zdarzenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat -Rembelska Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Cezary Pryca Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1947/07 w sprawie ze skargi S. O. – C. w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od S. O. – C. w L. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 220 (słownie: dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1947/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej – powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. - w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty i stwierdził, że wskazane decyzje w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu [...] stycznia 2007 r. w W. przy Al. J. P. II przeprowadzono kontrolę autobusu marki M. o numerze rej: [...] podczas której kierowca pojazdu przedstawił: dowód osobisty, prawo jazdy, zaświadczenie, dowód rejestracyjny wraz z polisą ubezpieczeniową OC, kartę opłaty, wypis z licencji, zezwolenie, rozkład jazdy, dziewięć wykresówek i trzy zaświadczenia potwierdzające nie prowadzenie pojazdów w określonych dniach, natomiast nie okazał zaświadczenia lub zaświadczeń potwierdzających nieprowadzenie pojazdów w dniach [...] stycznia 2007 r. i [...] stycznia 2007 r.
W tej sytuacji M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] nałożył na S. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C." z siedzibą w L. – dalej: skarżący - karę pieniężną łączną w wysokości 1.500 zł z tym, że za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty 500 zł zaś za wykonywanie transportu drogowego z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty za przejazd po drogach krajowych 1000 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego - dalej: GITD - decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874), powoływanej dalej jako u.t.d. oraz l.p. 1.7 i lp. 4.3 załącznika do tej ustawy, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r., powoływane dalej jako rozporządzenie 3821/85) w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 zwane dalej rozporządzeniem nr 561/2006) , art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) w związku z art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł oraz uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia 3821/85, jeżeli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące wówczas musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: 1) wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 15 dni; 2) kartę kierowcy, jeśli ją posiada; oraz 3) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni zgodnie z wymaganiami cyt. rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Jednakże po dniu 1 stycznia 2008 r. okresy, o których mowa w pkt 1) oraz 3), obejmują bieżący dzień i poprzednie 28 dni. Kierowca korzystał z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe i rejestrował okresy swojej działalności na wykresówkach, które okazał do kontroli lecz nie posiadał dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdów w dniach [...] stycznia 2007 r. Ponadto organ odwoławczy z przytoczonych przepisów art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców i art. 88 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wywiódł obowiązek dokumentowania czasu pracy kierowców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzje organów obu instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w świetle zasad określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. decyzja administracyjna nakładająca na podmiot karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią oraz tak uzasadniona aby strona mogła zrozumieć przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się organ orzekający. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rzeczowo i profesjonalnie ustosunkować się do zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu. GITD winien w uzasadnieniu swojej decyzji odnieść się do stawianych przez skarżącą zarzutów, a skwitowanie ich stwierdzeniem, iż nie stanowią one podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, czyni uzasadnionym twierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów.
W ocenie Sądu organ błędnie zastosował przepisy unijne uznając, iż skarżący naruszył przepisy nieobowiązujące w dacie zdarzenia. Organy winne były - w pierwszej kolejności - ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie. Kontrola drogowa miała miejsce w dniu [...] stycznia 2007 r. w tym dniu nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie nr 561/2006, które weszło w życie z dniem 11 kwietnia 2007 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji obowiązywało wprawdzie rozporządzenie nr 561/2006, które m. in. uchyliło rozporządzenie nr 3820/85 lecz nie uprawniało to organu do penalizowania czynności, które miały miejsce przed datą wejścia w życie rozporządzenia. Oceny stwierdzenia naruszenia należało dokonywać według przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia.
Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosownie do art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 3820/85 przepis art. 14 cyt. rozporządzenia (regulujący uproszczone formy ewidencji czasu pracy kierowcy) nie ma zastosowania do kierowców pojazdów wyposażonych w urządzenie rejestrujące używane zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85. W sprawie należy zatem ustalić czy, zgodnie z przepisami rozporządzeń (nr 3820/85, nr 3821/85) oraz mając na względzie przepisy końcowe rozporządzenia nr 561/2006, fakt zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu) automatycznie wyłącza możliwość rejestracji czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę z użyciem kopii rozkładu jazdy i wykazu obowiązków kierowcy. Czy w ww. przypadku istniał obowiązek rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu za pomocą wykresówek (tachografu).
Sąd I instancji podkreślił, że sankcja za niewyposażenie kierowcy w wymagane wykresówki dotyczy sytuacji, gdy w ustalonym stanie faktycznym istnieje obowiązek używania tachografu, a zatem konsekwentnie - na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek zaopatrzenia kierowcy w stosowne tarczki. Przepis art. 14 ust. 7 rozporządzenia nr 3820/85 nie daje podstaw do stwierdzenia, iż samo wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrujące oznacza, iż urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85. Termin "używanie zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 3821/85" dotyczy niewątpliwie sytuacji, gdy przedsiębiorca ma obowiązek używania tachografu do rejestracji czasu pracy i odpoczynku kierowcy, a w konsekwencji ma być rozliczany z prawidłowego stosowania tego urządzenia. Przy ocenie, czy w skontrolowanym pojeździe musiało być instalowane i używane urządzenie rejestrujące (tachograf), organ winien wziąć pod uwagę wyłączenie tego obowiązku na podstawie art. 4 pkt 3 rozporządzenia nr 3820/85 w zw. z art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 3821/85.
W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w związku z:
- art. 6 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie orzekały na podstawie przepisów prawa podczas, gdy w przedmiotowej sprawie organy wydały decyzję zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania uchylonych zaskarżonym wyrokiem decyzji;
- art. 7 k.p.a. polegające na uznaniu, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy nie budził wątpliwości i został należycie ustalony oraz nie był kwestionowany przez stronę albowiem strona w skardze "podniosła wyłącznie zarzut naruszenia przepisów prawa niekwestionując ustaleń faktycznych organu";
- art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uznaniu, iż organ nie wyjaśnił należycie podstawy faktycznej, a w szczególności prawnej, podczas gdy zarówno decyzja organu I jak i II instancji zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające szczegółowo motywy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L nr 370, z dnia 21 grudnia 1985 r.) w związku z art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r.) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na to, że kontrola drogowa miała miejsce w dniu [...] stycznia 2007 r. (w skardze kasacyjnej błędnie podano 31 stycznia 2007 r.) w którym to dniu nie obowiązywało jeszcze ww. rozporządzenie lecz obowiązywało rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, które nie dawało organom podstawy do penalizowania naruszeń stwierdzonych w trakcie kontroli, podczas gdy, jak słusznie ustalił organ I instancji stwierdzony, w trakcie kontroli brak wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach [...] – [...] stycznia 2007 r. dawał podstawę do penalizowania braku w dniu kontroli ww. dokumentów albowiem art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 nie zwalniał od obowiązku używania urządzenia rejestrującego (tachografu) i tym samym posiadania wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, również w przypadku gdy przy wyłączeniu z mocy art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, obowiązku instalowania i używania tachografu, ten został jednak zainstalowany w pojeździe i w związku z tym nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874) – dalej: ustawa o transporcie drogowym - oraz lp. 1.7 załącznika do tej ustawy, podczas gdy, zainstalowanie tachografu w pojeździe, pomimo możliwości uproszczonej ewidencji czasu pracy obliguje do jego prawidłowego używania i tym samym wyposażenia kierowcę w wykresówki lub dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu a za naruszenie tegoż obowiązku przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną;
2) art. 14 ust. 1-6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w zw. z art. 14 ust. 7 tego rozporządzenia, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 zwalnia od obowiązku używania urządzenia rejestrującego (tachografu) i posiadania wykresówek w przypadku gdy przy wyłączeniu z mocy art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 obowiązku instalowania i używania tachografu, tachograf został jednak zainstalowany w pojeździe i w związku z tym nieuzasadnioną odmowę zastosowania wobec skarżącego art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.7 załącznika do tej ustawy, podczas gdy zainstalowanie tachografu w pojeździe pomimo możliwości uproszczonej ewidencji czasu pracy, obliguje do jego prawidłowego używania i tym samym wyposażenia kierowcę w wykresówki lub dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu, a za naruszenie tegoż obowiązku przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że organy orzekające w niniejszej sprawie działały wyłącznie na podstawie przepisów prawa, a decyzja posiadała prawidłowe uzasadnienie faktyczne oraz prawne.
W ramach uzasadnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący wskazał, iż organ odwoławczy był zobowiązany do stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006, które weszło w życie z dniem 11 kwietnia 2007 r., i obowiązywało w dniu wydania przedmiotowej decyzji tj. w dniu [...] sierpnia 2007 r. Jednocześnie wskazane naruszenie było penalizowane również w stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nr 561/2006 albowiem stosownie do art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 skarżący nie był zwolniony z obowiązku używania tachografu oraz nie miał do niego zastosowania art. 4 pkt 3 rozporządzenia rady (EWG) nr 3820/85.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w skontrolowanym pojeździe zainstalowany był tachograf, a kierowca nie okazał do kontroli ani wykresówek ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za wskazany okres. W związku z powyższym uzasadnione było nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w stosunku do skarżącego nie mogło mieć zastosowania wyłączenie określone w art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Zgodnie bowiem z cyt. przepisem rozporządzenie powyższe nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach usług regularnych, których droga nie przekracza 50 km, a trasa z L. do W. przekracza tę wielkość.
W ocenie autora skargi kasacyjnej w art. 14 ust 1-6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 ustanowiono wyjątek od reguły ewidencjonowania czasu pracy kierowców za pomocą wykresówek (tachografu) jednak tylko w sytuacjach gdy adresaci norm nie posiadają tachografów i według ogólnych zasad ewidencji czasu pracy kierowców prowadzić jej nie mogą. Cel art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 jest jasny – jeśli w pojeździe został zainstalowany tachograf wówczas powstaje obowiązek jego używania. Zasadę powyższą potwierdza rozporządzenie Rady (WE) nr 561/2006. na mocy którego wszelkie wyjątki od ww. reguły zostaną zlikwidowane w 2007 r. Wykładnia art. 14 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) dokonana przez organ nie pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i wprowadza nowy obowiązek, którego niewykonanie zagrożone jest sankcją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a wobec tego w pierwszej kolejności wymagają rozważenia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy lub nie został skutecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązany został z wadliwym wykonywaniem przez Sąd I instancji funkcji kontrolnych wobec zaskarżonej decyzji, które przejawia się w tym, iż Sąd błędnie zarzucił organowi naruszenie art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji niesłusznie uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi inne (niż dające podstawę do wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym chodzi tu wyłącznie o naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Uchylając zaskarżoną decyzję w pkt II oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji Sąd stanął na stanowisku, iż naruszono art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. "w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy" czyli w sposób odmienny niż reguluje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który stanowi, iż chodzi o uznanie przepisów postępowania "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
Zasada praworządności (art. 6 k.p.a.), zasada prawdy obiektywnej oraz zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w toku postępowania (art. 7 k.p.a.) to ogólne reguły postępowania administracyjnego wyznaczające kierunki stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym.
Sąd I instancji poza przywołaniem treści art. 6, art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. podniósł, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów strony, podniesionych w odwołaniu, że "zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów". Sąd nie uzasadnił na czym polegało naruszenie wymienionych zasad postępowania, natomiast podniósł, iż organ odwoławczy zamiast odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu "skwitował" je stwierdzeniem, że "nie stanowią one podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji". Zupełnie pominął Sąd I instancji dalszą część uzasadnienia decyzji, w której organ II instancji odpowiada na zarzut strony dlaczego jej argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd jednak uchylił się od oceny ich zasadności czy też wykazania na czym polega "nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy" w okolicznościach niniejszej sprawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opartej wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa materialnego stan faktyczny sprawy nie był kwestionowany i zdaje się być bezsporny oraz zbieżny z ustaleniami kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2007 r., a sprowadza się do ustalenia, że przedsiębiorca S. O. zdecydował o tym, iż zainstalowany w przedmiotowym samochodzie tachograf będzie użytkowany m.in. celem dokumentowania czasu pracy kierowcy na trasie L.-W. tj. miasta odległe o 169 km. Kierowca wyposażony został m.in. w wykresówki, zaświadczenia o niewykonywaniu pracy w określonych dniach z wyjątkiem zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach [...] i [...] stycznia 2007 r. (co potwierdził protokół z przeprowadzonej kontroli), którego brak stanowi podstawę wymiaru kary w niniejszym postępowaniu.
W tych okolicznościach i przy tak sformułowanym uzasadnieniu wyroku w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania brak było podstaw do uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenie prawa materialnego na wstępie przypomnieć wypada, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej natomiast naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tym, że ustalony stan faktyczny błędnie nie został "podciągnięty" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Zarzuty Sądu I instancji dotyczące stosowania przez organy prawa materialnego w rzeczywistości zmierzają do wyjaśnienia bezspornego stanu faktycznego, a nie do oceny prawidłowości ich stosowania w odniesieniu do nie kwestionowanych ustaleń faktycznych. Zauważyć wypada, że wymierzona kara dotyczy zaświadczenia o niewykonywaniu pracy w określonych dniach. Sąd I instancji nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem istnienia obowiązku wystawienia zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), który to przepis (m.in.) zastosował organ I instancji.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż ocena prawna stwierdzonych naruszeń powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia tj. [...] stycznia 2007 r., a nie wydania decyzji jak twierdzi organ odwoławczy.
Faktem jest, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r., III SA 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120, wyrok NSA z 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s 43.) jednak w sytuacji gdy zdarzenie miało miejsce pod rządami innych przepisów niż obowiązujące w dacie wydania decyzji administracyjnej i przy braku przepisów przejściowych stosuje się przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia (por. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06).
Wobec tego nie powinno ujść uwadze Sądu I instancji, że wbrew temu co przyjął, w dacie zdarzenia nie obowiązywał przepis art. 26 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 29). Obowiązywał natomiast art. 10 ust. 5, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 27, które weszły w życie z dniem 1 maja 2006 r. (art. 29).
Przedwczesna jest jednak ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego w sytuacji gdy Sąd I instancji nie odniósł się do stanu faktycznego, błędnie zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.).
Zarzut naruszenia prawa materialnego może być przedmiotem oceny wówczas, gdy skargi kasacyjnej nie oparto na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. lub dopiero wtedy gdy podstawa ta okaże się nieusprawiedliwiona (art. 184 p.p.s.a.).
Nie przesądzając rozstrzygnięcia, Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy jeżeli nadal będzie prezentował pogląd, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych art. 107 § 3 k.p.a. tzn. nie zawiera uzasadnienia faktycznego czy prawnego w formie przewidzianej w tym przepisie to winien wykazać na czym polegają wady uzasadnienia z zaleceniem ich usunięcia.
Podobnie przy zarzucie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wymagane jest poza przytoczeniem przepisów postępowania wykazanie, że ich naruszenie spowodowało błąd w postępowaniu dowodowym prowadzącym do dokonania określonych ustaleń faktycznych.
Przy odmiennym stanowisku pozostaje do rozpoznania skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważana była kwestia posiadania (bez używania) oraz kwestia posiadania i używania tachografu co może być pomocne przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sądowi I instancji (por. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 31/08, z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 75/08, z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II GSK 333/08).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło