II GSK 67/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-08-07
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Patrycja Joanna Suwaj, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie wykonuje prawa głosu z akcji posiadanych przez osoby trzecie w jego imieniu, ale na jego rzecz, dopuszcza się tzw. 'parkowania akcji' w rozumieniu art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie publicznej i tym samym narusza obowiązki informacyjne i wezwaniowe wynikające z tej ustawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że posiadanie akcji przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz innego podmiotu ('parkowanie akcji'), nie wymaga od tego podmiotu wykonywania prawa głosu z tych akcji, aby uznać naruszenie obowiązków informacyjnych. Istotne jest faktyczne posiadanie akcji na rzecz beneficjenta, co potwierdzają okoliczności faktyczne i ciąg zdarzeń, a nie tylko formalne umowy czy wykonywanie prawa głosu. W związku z tym, sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka naruszyła przepisy ustawy o ofercie publicznej.Stan faktyczny
Spółka M. S.A. została ukarana karą pieniężną przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) za naruszenie przepisów ustawy o ofercie publicznej, w tym obowiązków informacyjnych i wezwaniowych, poprzez tzw. 'parkowanie akcji'. Spółka nabywała akcje innej spółki publicznej (S.S.A.) za pośrednictwem podmiotów trzecich (V. FIZ, P., H.), nie zgłaszając tego faktu KNF i nie ogłaszając wezwania do zapisywania się na sprzedaż akcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję KNF. M. S.A. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących 'parkowania akcji' i przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od M. S.A. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S.A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1343/21 w sprawie ze skargi M. S.A. w B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lutego 2021 r. nr DPS-DPSSZPO.456.1.2019.MS w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o ofercie 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. S.A. w B. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego 18.750 (osiemnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2021 r., (sygn. akt VI SA/Wa 1343/21) oddalił skargę M. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. (...) (dalej przywoływany jako: "Skarżący", "Strona"), na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej przywoływana jako: "Komisja", "KNF") z dnia 26 lutego 2021 r. nr DPS-DPSZPO.456.1.2019.MS w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych.
Sąd I instancji za podstawę orzeczenia przyjął następujące ustalenia.
1. Decyzją z dnia 26 lutego 2021 r. nr DPS-DPSZPO.456.1.2019.MS (dalej przywoływana jako: "II Decyzja"), Komisja Nadzoru Finansowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej przywoływana jako: "k.p.a."), w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 180 ze zm., dalej przywoływana jako: "ustawa o nadzorze") oraz art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080, dalej przywoływana jako: "ustawa o ofercie") oraz na podstawie art. 97 ust. 1a pkt 2 albo ust. 1b ustawy o ofercie, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 20 sierpnia 2019 r., sygn. DPS.456.4.2019.ES
- uchyliła w całości swoją decyzję z dnia 20 sierpnia 2019 r., (dalej przywoływana jako: "I Decyzja"), mocą której nałożono na Skarżącego kary pieniężne: w wysokości 500.000 (pięćset tysięcy złotych) oraz 9.900.000 zł (dziewięć milionów dziewięćset tysięcy złotych), za naruszenie obowiązków informacyjnych
- oraz nałożyła na Skarżącego kary pieniężne:
1) w wysokości 425.000 zł wobec stwierdzenia, iż spółka ta naruszyła:
a) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. (...)S.A. ("Spółka") o przekroczeniu (w górę) w dniu 5 lipca 2017 r. 33 1/3 % ogólnej liczby głosów w tej spółce wraz z podmiotem posiadającym akcje w imieniu własnym, ale na rzecz M. S.A.,
b) art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S.S.A. o zmianie (w górę) w dniu 14 września 2017 r. udziału ponad 33 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów w tej spółce wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na rzecz M. S.A.,
c) art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S.S.A. o zmniejszeniu w dniu 16 czerwca 2018 r. udziału w tej spółce poniżej 10 % ogólnej liczby głosów wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na rzecz M. S.A.,
d) art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S.S.A. o zmniejszeniu w dniu 3 września 2018 r. udziału w tej spółce poniżej 5 % ogólnej liczby głosów wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na rzecz M. S.A.,
2) w wysokości 8.712.000 zł, wobec stwierdzenia, iż Strona naruszyła art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z nieogłoszeniem w terminie 3 miesięcy od przekroczenia w dniu 5 lipca 2017 r. 33 % ogólnej liczby głosów w S.S.A. wraz z podmiotem posiadającym akcje tej spółki w imieniu własnym, ale na rzecz M. S.A., wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66 % ogólnej liczby głosów w S.S.A. albo niedokonaniem zbycia w tym terminie akcji S.S.A. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 % ogólnej liczby głosów w tej spółce.
W uzasadnieniu decyzji KNF przedstawiła dokładnie zmiany akcjonariatu w S.S.A. w związku z transakcjami objętymi zakresem prowadzonego postępowania. W oparciu o ponowną analizę zebranego materiału dowodowego Organ nadzoru finansowego stwierdził, że Strona dopuściła się naruszenia prawa, gdyż:
1) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o przekroczeniu (w górę) w dniu 5 lipca 2017 r. 33 1/3% ogólnej liczby głosów w Spółce wraz z podmiotem posiadającym akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz (tj. V.
2) FIZ). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 12 lipca 2017 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji),
2) nie ogłosiła w terminie 3 miesięcy od przekroczenia w dniu 5 lipca 2017 r. 33% ogólnej liczby głosów wraz z V. FIZ wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów, albo nie zbyła w tym terminie akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Termin na wypełnienie ww. obowiązków upłynął w dniu 5 października 2017 r.,
3) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmianie (w górę) w dniu 14 września 2017 r. udziału ponad 33% ogólnej liczby głosów o co najmniej 1% ogólnej liczby głosów w Spółce wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz (tj. V. FIZ i P.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 21 września 2017 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji),
4) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu 16 czerwca 2018 r. udziału w Spółce wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz poniżej 10% ogólnej liczby głosów w Spółce (tj. P.i H.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 21 czerwca 2018 r. (obowiązek powinien być wykonany niezwłocznie, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym Strona dowiedziała się o zmianie stanu posiadania),
5) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu 3 września 2018 r. udziału w Spółce wraz z podmiotem posiadającym akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz poniżej 5% ogólnej liczby głosów w Spółce (tj. H.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 10 września 2018 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji).
W uzasadnieniu zamieszczono czytelną tabelę przedstawiającą zmiany stanu posiadania M. wraz z innymi podmiotami na akcjach Spółki.
Z przedstawionego zestawienia wynika, że w dniu 5 lipca 2017 r. po stronie M. zaktualizował się obowiązek ogłoszenia w terminie 3 miesięcy od przekroczenia 33 % ogólnej liczby głosów wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66 % ogólnej liczby głosów albo zbycia w tym terminie akcji w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 % ogólnej liczby głosów w Spółce.
KNF wskazała, że obowiązek zawiadamiania o zmianach stanu posiadania akcji spółki publicznej zaistniałych za pośrednictwem osób trzecich - co w doktrynie i literaturze określa się mianem "parkowania akcji" - ustanowiony został w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
KNF podała, że w sprawie potwierdzeniem nawiązania takiej nieformalnej relacji jest ustalony przez Komisję stan faktyczny, oparty przede wszystkim na: 1) rachunkach papierów wartościowych (i załącznikach do nich) prowadzonych na rzecz S.Ltd, M., P., V.FIZ i H., 2) pisemnych wyjaśnieniach składanych przez przedstawicieli E.Sp. z o.o., M., P., V. FIZ i H, 3) pisemnych wyjaśnieniach składanych przez podmioty prowadzące na ich rzecz rachunki papierów wartościowych i pośredniczące w transakcjach na akcjach S. (tj. wyjaśnienia przedstawicieli S., D., T., (...), P.S.A.), 4) zawiadomieniach składanych przez S.Ltd, 5) ofertach podjęcia rozmów w sprawie nabycia akcji Spółki przez M., 6) umowach gwarancji zakupu, opcji, pożyczek, 7) protokołach z odebrania ustnych oświadczeń w toku postępowania wyjaśniającego (włączonych do akt postępowania administracyjnego) złożonych przez M. S., M. J.i P. B..
Z ww. materiału dowodowego zdaniem Organu wynika, że M. (jeden z większych inwestorów na rynku deweloperskim w Polsce) zależało na tym, by nabyć akcje S.S.A., posiadającej 100% S. - zarządzającego funduszami nieruchomości od 2004 r. Strona planowała bowiem stworzenie funduszu inwestycyjnego, który z jednej strony umożliwiłby klientom S. uczestnictwo w zyskach rynku deweloperskiego, a z drugiej - dzięki zaangażowaniu inwestora strategicznego w postaci firm deweloperskich - pozwoliłby stabilizować stopę zwrotu w przypadku niekorzystnej zmiany koniunktury na rynku (k. 174). Stąd też w dniu 19 kwietnia 2017 r. M. złożyła dotychczasowemu właścicielowi znacznego pakietu akcji Spółki (tj. S.Ltd), w formie pisemnej, ofertę nabycia pośrednio 43,86% ogólnej liczby głosów w S. S.A., a transakcja miała być zrealizowana ze środków własnych M.. KNF nie dała wiary wyjaśnieniom Strony złożonym w toku postępowania wyjaśniającego, z których wynikało, że M. była zainteresowana wyłącznie nabyciem akcji Spółki w liczbie 2.251.152 akcji, stanowiących 32,99% ogólnej liczby głosów. Oferta nabycia tej liczby akcji (zastępująca poprzednią) została złożona około miesiąc później na skutek odrzucenia przez stronę sprzedającą propozycji składanych przez M.l, braku środków na ogłoszenie wezwania następczego przez M. i opinii kancelarii prawnej, która rekomendowała kupno przez Stronę do 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. S.Ltd przyjęła ofertę M. i Strona stała się posiadaczem 2.251.152 akcji Spółki, stanowiących 32,99% ogólnej liczby głosów, których kupno w dużej mierze sfinansowało T. TFI (na nabycie ww. liczby akcji Strona przeznaczyła 75.233.499,84 zł, z czego 48.500.000 zł zostało pozyskanych w związku z emisją obligacji, które zostały objęte przez 3 fundusze inwestycyjne zarządzane przez T. TFI).
W konsekwencji Komisja nie dała wiary stanowisku przedstawicieli P.i H., że zawarcie transakcji przez te podmioty na akcjach Spółki nie nastąpiło w okolicznościach wskazujących na dokonanie transakcji w imieniu własnym, ale na rzecz M. (k. 544, k. 599). W związku z tym KNF na podstawie art. 78 § 1 i 2 k.p.a. odmówiła uwzględnienia wniosku dowodowego M. z dnia 19 lipca 2019 r. o przesłuchanie osób wchodzących w skład organów statutowych H. i P.na okoliczność, czy dokonane transakcje nosiły w sobie znamiona zachowania, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie (k. 897). Komisja miała bowiem na względzie, że znane jest jej stanowisko P. i H., co do przedmiotowych transakcji.
Biorąc pod uwagę okoliczności stanu faktycznego, KNF nie zgodziła się ze stanowiskiem Strony wyrażonym w toku postępowania administracyjnego, że założenie, iż w tej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, o której mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie jest nieprawidłowe i niezgodne z rzeczywistością (k. 840-842). Ponadto podkreślono, że faktu naruszenia ww. przepisu KNF nie wywiodła na podstawie domniemania z art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie - co sugerowała Strona w odpowiedzi na wezwanie do złożenia zeznań (k. 845) - tylko na podstawie faktów wynikających z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i po dokonaniu ich analizy. Komisja stwierdziła także, że za "parkowaniem akcji" przemawiały w tej sprawie liczne okoliczności opisane
w decyzji, nie zaś wyłącznie sfinansowanie przez M. Projekt 3 nabycia akcji Spółki przez H.oraz zawarcie umowy gwarancji pomiędzy P. a M.i zapłata kaucji, co sugerowała Strona (k. 894).
Biorąc pod uwagę powyżej wskazane okoliczności, KNF uznała także za niewiarygodne stanowisko M. wyrażone w toku postępowania wyjaśniającego, tj. że zarówno Strona, jak i żadna spółka zależna nie uczestniczyła w rozporządzaniu akcjami Spółki, innymi niż posiadane bezpośrednio przez M. oraz nie posiadała wiedzy na temat zmian
w akcjonariacie będących wynikiem transakcji pakietowych z dnia 4 lipca 2017 r. i 13 września 2017 r. Nie znajduje także potwierdzenia, w ocenie Organu,
w stanie faktycznym wyjaśnienie Strony, że nie miała wpływu na pozostałe transakcje zawierane na akcjach Spółki oraz że nie była zaangażowana
w poszukiwanie nabywców 740 763 akcji S.S.A., tj. akcji, które nabyły P.i V., a następie H.(k. 420-421). Wykazano bowiem w postępowaniu, że podmioty
z grupy kapitałowej M. współfinansowały nabycie akcji Spółki przez P. i H.A., a w negocjacjach transakcji nabycia akcji przez P.i V. FIZ (co więcej w takiej samej liczbie i po takiej samej cenie) uczestniczyła osoba znana Stronie i stale z nią współpracująca, która zainicjowała kontakt ze S.Ltd.
Ponadto Komisja podała, że nie ma znaczenia w sprawie ocena organów korporacyjnych S.i S.transakcji nabycia akcji Spółki przez V., P. i H ., o której pozyskanie Strona wniosła w dniu 19 lipca 2019 r. (k. 897), tj. czy transakcje te wypełniają przesłanki posiadania akcji przez jeden podmiot na rzecz drugiego. Oceny, czy dana okoliczność została udowodniona lub nie (a więc czy zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiło "parkowanie akcji") dokonuje bowiem organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z uwagi na powyższe Komisja postanowieniem z dnia 31 lipca 2019 r. wydanym na podstawie art. 78 § 1 i 2 k.p.a. odmówiła uwzględnienia ww. wniosku dowodowego Strony o wystąpienie do organów korporacyjnych S. i S.o dokonanie oceny ww. transakcji.
Komisja wskazała, że w związku ze stwierdzonym w toku postępowania "parkowaniem akcji", M. powinna sumować posiadane przez nią głosy
z akcji Spółki z głosami z akcji posiadanymi na jej rzecz przez P., V.i H.oraz wykonywać obowiązki informacyjne w stosunku do KNF i Spółki dotyczące znacznych pakietów akcji Spółki niezwłocznie, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym Strona dowiedziała się o zmianie stanu posiadania (zmiana stanu posiadania z dnia 16 czerwca 2018 r.) albo nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji nabycia akcji Spółki na rynku regulowanym w drodze transakcji pakietowych (zmiany stanu posiadania z dni 5 lipca 2017 r., 14 września 2017 r. i 3 września 2018 r.). Wobec faktu, że Strona konsekwentnie nie doliczała głosów z akcji posiadanych przez te podmioty, dopuściła się 4 naruszeń art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy
o ofercie.
Komisja wskazała, że w tej sprawie w dniu 5 lipca 2017 r., w związku
z dokonaniem rozrachunku transakcji z dnia 4 lipca 2017 r. nabycia przez V.341 000 akcji, stanowiących 4,99% ogólnej liczby głosów w Spółce, M. przekroczyła wraz ww. podmiotem 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Łączny stan posiadania wyniósł 2.592.152 akcji, stanowiących 37,98% ogólnej liczby głosów w S.(M. posiadała bezpośrednio 2.251.152 akcji, uprawniających do wykonywania 32,99% ogólnej liczby głosów). Przekroczenie ww. poziomu głosów nastąpiło w związku z zajściem wskazanego w art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie innego niż czynność prawna zdarzenia prawnego. Zdarzeniem prawnym było bowiem dokonanie przez inny podmiot (V.) nabycia akcji S.. Komisja podniosła, że V.dokonał tej czynności we własnym imieniu, natomiast rzeczywistym beneficjentem tej transakcji był M., gdyż V.działał na jego rzecz. Z punktu widzenia M. ta czynność prawna była zdarzeniem prawnym, które z uwagi na to, że pomiędzy M. a V.istniała więź prawna, o której mowa w art. 87 ust. 1 pkt. 3 lit a ustawy o ofercie, wywoływało określone skutki prawne. Po stronie M. (po dokonaniu czynności prawnej przez V.) powstał zatem obowiązek, o którym mowa w art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, tj. ogłoszenia w terminie 3 miesięcy od przekroczenia 33% ogólnej liczby głosów wezwania (następczego) do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów albo zbycia w tym terminie akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Termin na wypełnienie ww. obowiązków bezskutecznie upłynął w dniu 5 października 2017 r.
Obliczona na podstawie powyższych przepisów minimalna cena proponowana w wezwaniu, które Strona miała obowiązek ogłosić powinna wynosić (dla wezwania ogłoszonego zarówno w pierwszym, jak i ostatnim dniu trzymiesięcznego terminu) 33,42 zł. Średnia cena rynkowa z okresu 6 miesięcy przed dniem 5 lipca 2017 r. ustalona na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie wynosiła 30,390895 zł. Średnia cena rynkowa z okresu 6 miesięcy przed dniem 5 października 2017 r. ustalona na podstawie ww. przepisu wynosiła 30,226933 zł. Natomiast najwyższa cena, jaką za akcje Spółki w okresie 12 miesięcy przed dniem 5 lipca 2017 r. oraz przed dniem 5 października 2017 r. zapłaciła M. wyniosła 33,42 zł za jedną akcję.
Komisja wskazała, że wezwanie powinno zostać ogłoszone na 1.910.137 akcji stanowiących 28,001% ogólnej liczby głosów w Spółce (które łącznie
z akcjami posiadanymi wcześniej dałyby Stronie - wraz z podmiotami "parkującymi" - 66 % ogólnej liczby głosów). Na dzień 5 lipca 2017 r. oraz 5 października 2017 r. wartość pakietu 1910 137 akcji, przy cenie obliczonej zgodnie z art. 79 ustawy o ofercie, wynosiła 63.836.778,54 zł. Wartość rynkowa tego pakietu na dzień 5 lipca 2017 r. wynosiła 44.756.420,05 zł (kurs zamknięcia akcji Spółki wyniósł w tym dniu 30,4 zł), zaś na dzień 5 października 2017 r. 44.903.500,60 zł (kurs zamknięcia akcji Spółki wyniósł w tym dniu 30,5 zł). Zaoferowana w wezwaniu cena za 1 akcję Spółki (33,42 zł) musiałaby być więc o około 9% wyższa niż bieżąca cena rynkowa za jedną akcję Spółki (tj. 30,4 zł - cena na dzień 5 lipca 2017 r. i 30,5 zł na dzień 5 października 2017 r.). Wobec powyższego Strona musiałaby przeznaczyć na nabycie 28,001% ogólnej liczby głosów w Spółce 63.836.778,54 zł, a nabyła jedynie (za pośrednictwem V.w dniu 5 lipca 2017 r. i P.w dniu 14 września 2017 r., tj. w okresie wezwania) 9,98 % ogólnej liczby głosów w Spółce łącznie za 22.792.440 zł. Potencjalnie Strona zaoszczędziła więc kwotę 41.044.338,54 zł (oraz kwotę, którą wydałaby na koszty wezwania). Strona - jak wskazywała nie posiadała środków na wezwanie, przez co inwestorzy ponieśli potencjalną stratę wobec tego, że mogliby odsprzedać akcje Spółki za kwotę 41.044.338,54 zł jeśli Strona ogłosiłaby wezwanie. Komisja podkreśliła przy tym, że zamiast ogłoszenia przedmiotowego wezwania Strona mogła dokonać alternatywnego zbycia do dnia 5 października 2017 r. akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 % ogólnej liczby głosów w S., czego również nie uczyniła.
Organ podkreślił, że z wyjaśnień M. wynikało, że Strona ostatecznie nie zdecydowała się na nabycie więcej niż 32,99% ogólnej liczby głosów w S.z powodu braku finansowania ogłoszenia wezwania następczego. Z tych powodów, w ocenie Komisji, P., V.i H. pośredniczyły w nabywaniu akcji Spółki, tj. w celu uniknięcia obowiązku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów. Głównym zaś celem P.i V.związanym z dokonywaniem transakcji na akcjach Spółki było uzyskanie zysku z inwestycji w postaci dywidendy (w listopadzie 2017 r. otrzymały 893.420 zł). Ponadto V.uzyskał korzyść z powodu zbycia H.akcji Spółki po wyższej cenie (35,15 zł za jedną akcję) niż cena ich nabycia od S.Ltd (33,42 zł), tj. 589.930 zł. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku P., która zbyła akcje na rzecz R po cenie 33,50 zł za jedną akcję, tj. łącznie uzyskała 27.280 zł (w związku z nabyciem akcji S. po cenie 33,42 zł).
Biorąc pod uwagę przeprowadzoną analizę faktyczną i prawną, Komisja stanęła na stanowisku, iż zachowanie M. wypełniło przesłanki określone
w art. 97 ust. la pkt 2 ustawy o ofercie i nałożyła na nią karę pieniężną
w wysokości 500.000 zł za czterokrotne naruszenie art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie oraz wypełniło przesłanki określone w art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie i nałożyła na nią karę pieniężną w wysokości 9.900.000 zł za jednokrotne naruszenie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
W związku z tym KNF stwierdziła, że brak było przesłanek do umorzenia postępowania z urzędu z uwagi na okoliczność braku deliktu, co podnosił pełnomocnik M. na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 8 lipca 2019 r.
W końcowej części uzasadnienia swojej decyzji KNF wyjaśniła okoliczności jakimi kierowała się wymierzając kary w określonej wysokości.
Odnosząc się do wagi popełnionych przez Stronę naruszeń obowiązków zawiadamiania o posiadaniu znacznych pakietów akcji KNF wskazała, iż była ona istotna, m.in. z uwagi na charakter przepisów, które Strona naruszyła.
W związku z tym, zdaniem Organu, przesłanka ta wpłynęła obciążająco na wymiar kary nałożonej za naruszenie art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
Natomiast działanie M. polegające na zawiadamianiu Spółki i Komisji tylko o zmianach bezpośredniego stanu posiadania akcji Spółki (tj. o nabyciu
w dniu 2 czerwca 2017 r. 32,99% ogólnej liczby głosów i następnie zbyciu tego pakietu w dniu 16 czerwca 2018 r.) nie przyczyniło się do pełnego odzwierciedlenia rzeczywistego udziału tego podmiotu w akcjonariacie S S.A. Akcje Spółki nabywały bowiem na rzecz M. inne podmioty (osoby trzecie), o czym uczestnicy rynku nie wiedzieli, a więc nie dysponowali aktualnymi danymi co do struktury akcjonariatu Spółki i nie mieli wiedzy na temat potencjału wpływu Strony na Spółkę. Ponadto Organ wskazał, że
w okresie dokonania naruszeń przez M. znaczącymi akcjonariuszami Spółki były m.in. otwarte fundusze emerytalne, czy fundusze inwestycyjne, które inwestowały środki swoich klientów. Co więcej Spółka była właścicielem S, a łączna suma aktywów netto pod zarządzaniem S.wyniosła na dzień 31 lipca 2017 r. 16.075.500.000 zł (pierwsza wycena dokonana od momentu wejścia M. do Spółki). Brak rzetelnych informacji
o składzie akcjonariatu S.dotykał więc szerokiego grona podmiotów, które łącznie zainwestowały (także pośrednio) znaczne środki finansowe w akcje Spółki, jak i w fundusze inwestycyjne zarządzane przez S..
Okolicznością, która wpłynęła obciążająco na wymiar kary była także liczba dokonanych naruszeń art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy
o ofercie. Uchybienie ww. artykułowi nie miało bowiem charakteru jednorazowego. Strona dopuściła się czterech naruszeń ww. artykułu (dwóch w 2017 r. oraz dwóch w 2018 r.). W toku ustalania wysokości kary pieniężnej KNF uwzględniła również - jako okoliczność zaostrzającą odpowiedzialność Strony - interes innych uczestników obrotu, w tym okres dezinformacji na rynku. Dodatkowo obowiązek zawiadamiania emitentów oraz KNF o zmianach udziału w ogólnej liczbie głosów ma charakter bezwzględny, został sformułowany w sposób jasny oraz precyzyjny, a jego wykonanie obwarowane jest krótkimi terminami, szczegółowo określonymi w art. 69 ustawy o ofercie. W efekcie od czerwca 2017 r. do września 2018 r. uczestnicy rynku kapitałowego pozostawali w błędzie co do rzeczywistego stanu posiadania przez M. akcji Spółki, który wzrósł z 32,99 % ogólnej liczby głosów (początkowo do 37,98 % ogólnej liczby głosów), a następnie do 42,97 % ogólnej liczby głosów - a co za tym idzie - potencjalnego wpływu na Spółkę wynikającego z posiadanego łącznego pakietu głosów. Co więcej akcje Spółki były posiadane na rzecz M. także po wyjściu przez ten podmiot ze Spółki. Strona mogła zaś wypełnić obowiązki informacyjne, gdyż miała dostęp do swoich rachunków papierów wartościowych i posiadała wiedzę o stanie zaangażowania w akcje Spółki podmiotów, takich jak P., V.i H..
W toku ponownego rozpatrywania sprawy KNF dokonała również ponownej oceny sytuacji finansowej M., ze szczególnym uwzględnieniem, czy na chwilę wydawania decyzji nie doszło do jej pogorszenia.
Oceniając sytuację finansową Strony, Komisja uwzględniła również trudności wynikające z trwającej pandemii COVID-19 oraz wprowadzonych w związku z tym ograniczeń administracyjnych. W ocenie KNF okoliczności, na które powoływała się Strona w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem
o ponowne rozpatrzenie sprawy, w szczególności: spadek liczby zawieranych umów rezerwacyjnych, wzrost odsetka rezygnacji klientów z zawartych umów rezerwacyjnych, trudności w dostępie do finansowania zakupu lokali przez klientów, opóźnienia na budowach, konieczność poniesienia wyższych kosztów sprzedaży w związku ze zwiększeniem udziału pośredników nie wpłynęły
w sposób znaczący na wyniki Strony. Powyższy wniosek potwierdzają dane za trzy kwartały 2020 r. Opisany wniosek KNF jest również spójny z ogólnie dostępnymi informacjami na temat sytuacji Strony. KNF stwierdziła, iż po wydaniu Decyzji Strona utworzyła w 2019 r. rezerwę na poczet kary w kwocie 10,4 min zł, która obciążyła wynik 2019 r. (pkt 28 Rezerwy w Sprawozdaniu finansowym Spółki za 2019 r.). Powyższe oznacza, iż Strona zabezpieczyła środki na zapłatę kary, a jej negatywny wpływ na wyniki finansowe Strony został ujęty już w 2019 r.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę, KNF wskazała, iż sytuacja finansowa Strony jest okolicznością, która nie przemawia za złagodzeniem nałożonej kary, a więc jest neutralna.
Po rozważeniu wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących wymiar kary Komisja zdecydowała o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej
w wysokości 425.000 zł, odpowiadającej 8,5 % ustawowego zagrożenia za przedmiotowe naruszenia (ustawowe zagrożenie wyniosło w tej sprawie 5.000.000 zł.
Przy wymiarze kary w tej wysokości Komisja kierowała się głównie zasadą, zgodnie z którą charakter represyjny sankcji przemawia za wymierzeniem kary w takiej wysokości, aby jej dolegliwość była realnie dostrzegalna przez Stronę. Sankcja nałożona na M. stanowi odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, jednak współmierną do wagi i rodzaju naruszeń prawa, odpowiadającą wymogom celowości i proporcjonalności oraz stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę sytuację finansową M. kara w tej wysokości nie będzie stanowiła znacznego obciążenia finansowego, zagrożenia dla jej płynności finansowej i nie będzie wiązała się z ryzykiem upadłości tego podmiotu. Ponadto KNF podkreśliła, że sytuacja finansowa podmiotu jest jedną z wielu przesłanek wpływających na dolegliwość sankcji administracyjnej i nie ma charakteru decydującego.
Biorąc pod uwagę powyższe Komisja stwierdziła, że naruszenie przez M. art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie godziło również w interes innych uczestników obrotu, naruszyło bowiem zasadę równego traktowania akcjonariuszy, pozbawiając ich możliwości zbycia 1.910.137 akcji Spółki, stanowiących 28,001% ogólnej liczby głosów, na równych warunkach cenowych w sytuacji faktycznej utraty przez nich wpływu na Spółkę (zmianę tego wpływu) w związku z pojawieniem się akcjonariusza posiadającego istotną pozycję oraz nie zapewniło ochrony praw drobnego akcjonariatu, polegającej m.in. na ustaleniu minimalnej ceny wezwania. Komisja podkreśliła, że na ogłoszenie wezwania Strona musiałaby przeznaczyć 63 836 778,54 zł. Zaoferowana w wezwaniu cena za jedną akcję Spółki (33,42 zł) byłaby więc o około 9% wyższa niż bieżąca cena rynkowa za jedną akcję Spółki (ustalona na dzień 5 lipca 2017 r. i 5 października 2017 r.). W przypadku prawidłowego przeprowadzenia wezwania akcjonariusze Spółki mieliby więc możliwość wyjścia z inwestycji sprzedając akcje po cenie korzystniejszej niż rynkowa. KNF wskazała przy tym, że jeśli Strona nie chciała ogłosić wezwania mogła dokonać zbycia nadwyżki posiadanych akcji w stosunku do progu 33% ogólnej liczby głosów, czego również nie uczyniła.
Przy wymiarze kary KNF szczególnie wzięła pod uwagę okoliczność, że w okresie wezwania Strona nabyła jedynie (poprzez V.i P.) 9,98% ogólnej liczby głosów w Spółce łącznie za 22.792.440 zł, osiągając 42,97% ogólnej liczby głosów. Potencjalną korzyścią Strony z braku ogłoszenia wezwania było więc uniknięcie kosztów związanych z nabyciem 23,03% ogólnej liczby głosów (które łącznie z akcjami posiadanymi przez M. i osobami trzecimi dawałyby prawo do 66% ogólnej liczby głosów)
w wysokości 41.044.338,54 zł oraz kosztów związanych z przeprowadzeniem wezwania. Potencjalną stratą poniesioną przez inwestorów była więc kwota
41.044.338,54 zł, której nie uzyskali z związku z brakiem możliwości sprzedaży akcji Spółki w odpowiedzi na wezwanie. Okoliczności te miały decydujący wpływ na wymiar kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy
o ofercie.
2. Powyższa Decyzja została zaskarżona w części punktu II osnowy tego rozstrzygnięcia gdzie nałożono na M. S.A. z siedzibą w (...)kary pieniężne.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przywoływanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2021 r., (sygn. akt VI SA/Wa 1343/21), oddalił skargę Skarżącego na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lutego 2021 r. nr DPS-DPSZPO.456.1.2019.MS w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że
w uzasadnieniu zaskarżonej Decyzji II, opierając się na zgromadzonym
w aktach sprawy materiale dowodowym, KNF przedstawiła dokładnie zmiany akcjonariatu w S.w związku z transakcjami objętymi zakresem prowadzonego postępowania. Zasadnie Organ nadzoru podał również, że zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, kto osiągnął lub przekroczył 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 33 %, 33 1/3 %, 50 %, 75 % albo 90 % ogólnej liczby głosów w spółce publicznej jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia,
w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia lub zbycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.
Zdaniem Sądu I instancji w oparciu o dokonaną (ponowną) analizę zebranego materiału dowodowego, organ nadzoru finansowego zasadnie stwierdził, że Strona dopuściła się naruszenia prawa, gdyż:
1) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o przekroczeniu (w górę)
w dniu 5 lipca 2017 r. 33 1/3% ogólnej liczby głosów w Spółce wraz
z podmiotem posiadającym akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz (tj. V.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 12 lipca 2017 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji),
2) nie ogłosiła w terminie 3 miesięcy od przekroczenia w dniu 5 lipca 2017 r. 33% ogólnej liczby głosów wraz z V.wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów, albo nie zbyła w tym terminie akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Termin na wypełnienie ww. obowiązków upłynął w dniu 5 października 2017 r.,
3) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmianie (w górę) w dniu 14 września 2017 r. udziału ponad 33% ogólnej liczby głosów o co najmniej 1% ogólnej liczby głosów w Spółce wraz z podmiotami posiadającymi akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz (tj. V.i P.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 21 września 2017 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji),
4) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu 16 czerwca 2018 r. udziału w Spółce wraz z podmiotami posiadającymi akcje
w imieniu własnym, ale na jej rzecz poniżej 10% ogólnej liczby głosów w Spółce (tj. P. H.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 21 czerwca 2018 r. (obowiązek powinien być wykonany niezwłocznie, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia,
w którym Strona dowiedziała się o zmianie stanu posiadania),
5) nie dokonała zawiadomienia Komisji i Spółki o zmniejszeniu w dniu 3 września 2018 r. udziału w Spółce wraz z podmiotem posiadającym akcje w imieniu własnym, ale na jej rzecz poniżej 5% ogólnej liczby głosów w Spółce (tj. H.). Termin na wypełnienie obowiązku upłynął w dniu 10 września 2018 r. (obowiązek powinien być wykonany nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji).
Sąd I instancji zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamieszczono czytelną tabelę przedstawiającą zmiany stanu posiadania M. wraz z innymi podmiotami na akcjach Spółki. Z przedstawionego zestawienia wynika, że w dniu 5 lipca po stronie M. zaktualizował się obowiązek ogłoszenia w terminie 3 miesięcy od przekroczenia 33 % ogólnej liczby głosów wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66 % ogólnej liczby głosów albo zbycia w tym terminie akcji w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 % ogólnej liczby głosów w Spółce.
Sąd stwierdził, że KNF zasadnie wskazała, że obowiązek zawiadamiania o zmianach stanu posiadania akcji spółki publicznej zaistniałych za pośrednictwem osób trzecich - co w doktrynie i literaturze określa się mianem "parkowania akcji" - ustanowiony został w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy
o ofercie. Przepis ten mówi o sytuacjach, gdy osoby trzecie dokonują transakcji na akcjach spółki publicznej we własnym imieniu, lecz czynią to na rzecz innego podmiotu lub na jego zlecenie.
Sąd I instancji podzielił stanowisko KNF, iż ustawodawca celowo rozdzielił w ww. przepisie działanie na zlecenie od działania na rzecz. O działaniu w interesie (tj. na rzecz) osoby trzeciej decydują przede wszystkim okoliczności faktyczne. O działaniu na zlecenie można mówić w sytuacji, gdy pomiędzy podmiotem, w rozumieniu ww. przepisu, oraz osobą, która pośredniczy w posiadaniu akcji została zawarta umowa zlecenia lub inna umowa, której przedmiotem jest pośrednictwo w posiadaniu akcji. Wówczas niezbędne jest wykazanie m.in. kiedy doszło do zawarcia umowy, jaka była treść czynności prawnej i kim były jej strony. W trakcie postępowania administracyjnego KNF nie zgromadziła materiału dowodowego stwierdzającego fakt zawarcia umów pomiędzy Stroną a P., V.i H..dotyczących nabywania przez P., V.i H. akcji Spółki na zlecenie M. i przyznała rację Stronie, która wskazała, że nie było podmiotów, które nabywały akcje Spółki na formalne zlecenie M..
Sąd I instancji zauważył, że Organ podkreślił, że podczas rozmów S.Ltd z M. odnośnie do nabycia 32,99% ogólnej liczby głosów w Spółce strona sprzedająca podniosła problem utrudnionego zbycia, pozostającego po transakcji ze Stroną, pakietu 10% akcji Spółki i M. zaoferował pomoc w znalezieniu nabywców. M.wskazał bowiem, że S.Ltd "nie chciał zostać z 10% pakietem" i został przekonany, że "część tych akcji miała zostać odebrana przez fundusz T. i część trafiła do prywatnego inwestora chyba B. P.". Oświadczył także: "były takie rozmowy, kto bierze pozostałe 10% i o tym, że dobrze by było, żebyśmy pomogli znaleźć kogoś, kto to weźmie". Zaznaczył przy tym, że z P.kontaktował się "jakiś prawnik". Zapytany o M.wskazał, że mógł ze strony H.uczestniczyć w pozyskiwaniu finansowania dla M. i mógł reprezentować P.przy transakcjach na akcjach Spółki (k. 779-780, k. 782 akt adm.).
Powyższe okoliczności, tj. m. in. zainteresowanie M. posiadaniem 43,86% ogólnej liczby głosów w Spółce i chęć wykorzystania S. TFI do rozwijania funduszu inwestycyjnego o profilu nieruchomościowym, deklaracja możliwości podjęcia rozmów dotyczących nabycia od S.Ltd 10,86% ogólnej liczby głosów przez M. lub podmiot przez nią rekomendowany, ustne oświadczenie M., który wskazał, że V.mógł nabyć pakiet 341 000 akcji Spółki na prośbę M, fakt, że T. TFI, który zarządzał V. FIZ, udzielił M. finansowania na nabycie akcji Spółki, powiązanie M.z M. i podmiotami z grupy M.oraz przedstawiony przez niego P.schemat transakcji polegający na kupnie akcji i następnie sprzedaży ich podmiotowi z grupy M. oraz zawarcie umowy gwarancji zakupu, zawarcie umowy opcji z H., którą z M.łączyły relacje biznesowe, przy czym umowa ta była niekorzystna dla H.(brak wynagrodzenia za ponoszone ryzyko), nabycie akcji Spółki przez H.za środki pozyskane od podmiotu z grupy kapitałowej M. oraz posiadanie przez M. i przedmiotowe spółki udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce
o 0,01% mniej niż udział wymagający dokonania zawiadomienia prowadzą zdaniem Komisji do wniosku, że P.oraz V.(a docelowo H., która miała nabyć akcje S.na każdorazowe żądanie V. FIZ) - były podmiotami rekomendowanymi przez M.. Podmioty te nabyły akcje Spółki w imieniu własnym, lecz na rzecz M..
W ocenie Sądu, KNF zasadnie nie dała wiary stanowisku przedstawicieli P.i H., że zawarcie transakcji przez te podmioty na akcjach Spółki nie nastąpiło w okolicznościach wskazujących na dokonanie transakcji w imieniu własnym, ale na rzecz M..
Biorąc pod uwagę okoliczności stanu faktycznego, Sąd I instancji zauważył, że KNF prawidłowo nie zgodziła się ze stanowiskiem Strony wyrażonym w toku postępowania administracyjnego, że założenie, iż w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie jest nieprawidłowe i niezgodne z rzeczywistością. Sąd podkreślił, że faktu naruszenia ww. przepisu KNF nie wywiodła na podstawie domniemania z art. 87 ust. 4 ustawy o ofercie - co sugerowała Strona w odpowiedzi na wezwanie do złożenia zeznań - tylko na podstawie faktów wynikających z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i po dokonaniu ich analizy. Zasadnie Komisja stwierdziła także, że za "parkowaniem akcji" przemawiały w niniejszej sprawie liczne okoliczności opisane w decyzji, nie zaś wyłącznie sfinansowanie przez M.nabycia akcji Spółki przez H. . . oraz zawarcie umowy gwarancji pomiędzy P.a M.i zapłata kaucji, co sugerowała Strona.
Biorąc pod uwagę powyżej wskazane okoliczności, KNF słusznie uznała także za niewiarygodne stanowisko M. wyrażone w toku postępowania wyjaśniającego, tj. że zarówno Strona, jak i żadna spółka zależna nie uczestniczyła w rozporządzaniu akcjami Spółki, innymi niż posiadane bezpośrednio przez M. oraz nie posiada wiedzy na temat zmian
w akcjonariacie będących wynikiem transakcji pakietowych z dnia 4 lipca 2017 r. i 13 września 2017 r. Nie znajduje także potwierdzenia w stanie faktycznym wyjaśnienie Strony, że nie miała wpływu na pozostałe transakcje zawierane na akcjach Spółki oraz że nie była zaangażowana w poszukiwanie nabywców 740 763 akcji S., tj. akcji, które nabyły P.i V., a następie Head Asset Solutions (k. 420-421 akt adm.). Wykazano bowiem w postępowaniu, że podmioty z grupy kapitałowej M. współfinansowały nabycie akcji Spółki przez P. i H., a w negocjacjach transakcji nabycia akcji przez P.i V.(co więcej w takiej samej liczbie i po takiej samej cenie) uczestniczyła osoba znana Stronie i stale z nią współpracująca, która zainicjowała kontakt ze S.Ltd.
Sąd I instancji podzielił stanowisko Organu nadzoru finansowego, że nie miała znaczenia w sprawie ocena organów korporacyjnych S.i S. TFI transakcji nabycia akcji Spółki przez V. FIZ, P. i H., o której pozyskanie Strona wniosła w dniu 19 lipca 2019 r. (k. 897), tj. czy transakcje te wypełniają przesłanki posiadania akcji przez jeden podmiot na rzecz drugiego. Oceny, czy dana okoliczność została udowodniona lub nie (a więc czy zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiło "parkowanie akcji") dokonuje bowiem organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z uwagi na powyższe Komisja postanowieniem z dnia 31 lipca 2019 r. wydanym na podstawie art. 78 § 1 i 2 k.p.a. odmówiła uwzględnienia ww. wniosku dowodowego Strony o wystąpienie do organów korporacyjnych S.i S.TFI o dokonanie oceny ww. transakcji.
Sąd I instancji uznał, że Komisja prawidłowo wskazała, że w związku ze stwierdzonym w toku postępowania "parkowaniem akcji" M. powinna sumować posiadane przez nią głosy z akcji Spółki z głosami z akcji posiadanymi na jej rzecz przez P., V. FIZ i H.oraz wykonywać obowiązki informacyjne w stosunku do KNF
i Spółki dotyczące znacznych pakietów akcji Spółki niezwłocznie, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym Strona dowiedziała się o zmianie stanu posiadania (zmiana stanu posiadania z dnia 16 czerwca 2018 r.) albo nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji nabycia akcji Spółki na rynku regulowanym w drodze transakcji pakietowych (zmiany stanu posiadania z dni 5 lipca 2017 r. 14 września 2017 r. i 3 września 2018 r.). Wobec faktu, że Strona konsekwentnie nie doliczała głosów z akcji posiadanych przez te podmioty, dopuściła się 4 naruszeń art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
W niniejszej sprawie w dniu 5 lipca 2017 r., w związku z dokonaniem rozrachunku transakcji z dnia 4 lipca 2017 r. nabycia przez V. FIZ 341 000 akcji, stanowiących 4,99% ogólnej liczby głosów w Spółce, M.przekroczyła wraz ww. podmiotem 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Łączny stan posiadania wyniósł 2 592 152 akcji, stanowiących 37,98% ogólnej liczby głosów w S. (M. posiadała bezpośrednio 2 251 152 akcji, uprawniających do wykonywania 32,99% ogólnej liczby głosów). Przekroczenie ww. poziomu głosów nastąpiło w związku z zajściem wskazanego w art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie innego niż czynność prawna zdarzenia prawnego. Zdarzeniem prawnym było bowiem dokonanie przez inny podmiot (V. FIZ) nabycia akcji S.. Podnieść należy, że V. FIZ dokonał tej czynności we własnym imieniu, natomiast rzeczywistym beneficjentem tej transakcji był M., gdyż V. FIZ działał na jego rzecz. Z punktu widzenia M. ta czynność prawna była zdarzeniem prawnym, które z uwagi na to, że pomiędzy M.a V.istniała więź prawna, o której mowa w art. 87 ust. 1 pkt. 3 lit a ustawy o ofercie, wywoływało określone skutki prawne. Po stronie M. (po dokonaniu czynności prawnej przez V. FIZ) powstał zatem obowiązek, o którym mowa w art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, tj. ogłoszenia w terminie 3 miesięcy od przekroczenia 33% ogólnej liczby głosów wezwania (następczego) do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów albo zbycia w tym terminie akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w Spółce. Termin na wypełnienie ww. obowiązków bezskutecznie upłynął w dniu 5 października 2017 r.
Sąd I instancji podzielił stanowisko KNF, że wezwanie powinno zostać ogłoszone na 1 910 137 akcji stanowiących 28,001% ogólnej liczby głosów
w Spółce (które łącznie z akcjami posiadanymi wcześniej dałyby Stronie - wraz z podmiotami "parkującymi" - 66 % ogólnej liczby głosów). Na dzień 5 lipca 2017 r. oraz 5 października 2017 r. wartość pakietu 1 910 137 akcji, przy cenie obliczonej zgodnie z art. 79 ustawy o ofercie, wynosiła 63 836 778,54 zł. Wartość rynkowa tego pakietu na dzień 5 lipca 2017 r. wynosiła 44 756 420,05 zł (kurs zamknięcia akcji Spółki wyniósł w tym dniu 30,4 zł), zaś na dzień 5 października 2017 r. 44 903 500,60 zł (kurs zamknięcia akcji Spółki wyniósł
w tym dniu 30,5 zł). Zaoferowana w wezwaniu cena za 1 akcję Spółki (33,42 zł) musiałaby być więc o około 9% wyższa niż bieżąca cena rynkowa za jedną akcję Spółki (tj. 30,4 zł - cena na dzień 5 lipca 2017 r. i 30,5 zł na dzień 5 października 2017 r.). Wobec powyższego Strona musiałaby przeznaczyć na nabycie 28,001% ogólnej liczby głosów w Spółce 63 836 778,54 zł, a nabyła jedynie (za pośrednictwem V.FIZ w dniu 5 lipca 2017 r. i P.. w dniu 14 września 2017 r., tj. w okresie wezwania) 9,98 % ogólnej liczby głosów w Spółce łącznie za 22 792 440 zł. Potencjalnie Strona zaoszczędziła więc kwotę 41 044 338,54 zł (oraz kwotę, którą wydałaby na koszty wezwania). Strona - jak wskazywała nie posiadała środków na wezwanie, przez co inwestorzy ponieśli potencjalną stratę wobec tego, że mogliby odsprzedać akcje Spółki za kwotę 41 044 338,54 zł jeśli Strona ogłosiłaby wezwanie. Komisja podkreśla przy tym, że zamiast ogłoszenia przedmiotowego wezwania Strona mogła dokonać alternatywnego zbycia do dnia 5 października 2017 r. akcji Spółki w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33 % ogólnej liczby głosów w S., czego również nie uczyniła.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przeprowadzoną analizę faktyczną
i prawną, KNF zasadnie stanęła na stanowisku, iż zachowanie M. wypełniło przesłanki określone w art. 97 ust. la pkt 2 ustawy o ofercie
i prawidłowo nałożyła kary pieniężne.
Zdaniem Sądu, powyższe kary zostały nałożone w sposób prawidłowy, po nie budzącym wątpliwości ustaleniu w toku postępowania administracyjnego, że po stronie skarżącej doszło do naruszeń prawa skutkującym konieczność nałożenia stosownych kar.
4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżący zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
(i) naruszenie przepisu prawa materialnego z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, poprzez jego błędną wykładnię, która sprowadzała się do błędnego przyjęcia przez WSA że dla tzw. parkowania akcji S.S.A. przez M. nie jest koniecznym wykonywanie przez M.prawa głosu z rzekomo zaparkowanych akcji S.S.A.; które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA
w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanego przepisu prawa materialnego, to dostrzegłby to, że M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A., a tym samym że Komisja nie była
w jakimkolwiek przypadku uprawniona uznać tego, że M.dopuścił się tzw. parkowania akcji, a tym samym Komisja Nadzoru Finansowego nie była
w jakimkolwiek przypadku uprawniona zastosować wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu.
Powołana wyżej błędna wykładnia przepisu prawa materialnego z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie ma istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, skutkowała ona bowiem tym, że WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A., a tym samym nieprawidłowo uznał to, że prawidłowym było zastosowanie przez KNF wobec M. administracyjnej kary pieniężnej z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien był ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez Skarżącego jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanego wyżej przepisu prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez Komisję stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M.kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A.,
i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez Komisję wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA w Warszawie uwzględniłby Skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(ii) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 1 pkt 1
w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, poprzez ich błędną wykładnię, która sprowadzała się do błędnego przyjęcia przez WSA w Warszawie tego. że dla tzw. rzekomego parkowania akcji S.S.A. przez M... nie jest koniecznym wykonywanie przez M. prawa głosu
z rzekomo zaparkowanych akcji S.S.A., jak i tego, że to rzekome parkowanie akcji S.S.A. przez M.materializuje obowiązek informacyjny, o którym jest mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy
o ofercie; które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanych przepisów prawa materialnego, to dostrzegłby, że M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A., co kiedykolwiek nie materializowało po stronie M. wykonania obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, a tym samym dostrzegłby to, że KNF nie była
w jakimkolwiek przypadku uprawniona uznać tego, że M.dopuścił się tzw. parkowania akcji i tego, że M. dopuścił się naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, a tym samym Komisja nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona zastosować wobec M.jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Powołana wyżej błędna wykładnia przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie ma istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, skutkowała ona bowiem tym, że WWSA w Warszawie nieprawidłowo uznał, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, a tym samym nieprawidłowo uznał to, że prawidłowym było zastosowanie przez KNF wobec M.administracyjnej kary pieniężnej żart. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien był ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez M. jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez KNF stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy
o ofercie, i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez Komisję Nadzoru Finansowego wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA
w Warszawie uwzględniłby Skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(iii) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 2 pkt 2
w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, poprzez ich błędną wykładnię, która sprowadzała się do błędnego przyjęcia przez WSA w Warszawie tego, że dla tzw. rzekomego parkowania akcji S.S.A. przez M. nie jest koniecznym wykonywanie przez M. prawa głosu z rzekomo zaparkowanych akcji S. .S.A., jak i tego, że to rzekome parkowanie akcji S.S.A. przez M. materializuje obowiązek informacyjny, o którym jest mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o ofercie; które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanych przepisów prawa materialnego, to dostrzegłby to, że M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A., co kiedykolwiek nie materializowało po stronie M. wykonania obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym dostrzegłby to, że Komisja Nadzoru Finansowego nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona uznać tego, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji i tego, że M. dopuścił się naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym Komisja nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona zastosować wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu.
Powołana wyżej błędna wykładnia przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie ma istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, skutkowała ona bowiem tym, że WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał to, że prawidłowym było zastosowanie przez KNF wobec M. administracyjnej kary pieniężnej z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien był ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez M. jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez Komisję stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy
o ofercie, i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez KNF wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA w Warszawie uwzględniłby skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(iv) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 1 pkt 2
w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, poprzez ich błędną wykładnię, która sprowadzała się do błędnego przyjęcia przez WSA
w Warszawie tego, że dla tzw. rzekomego parkowania akcji S.S.A. przez M. nie jest koniecznym wykonywanie przez M. prawa głosu z rzekomo zaparkowanych akcji S.S.A., jak i tego, że to rzekome parkowanie akcji S.S.A. przez M.materializuje obowiązek informacyjny, o którym jest mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy
o ofercie; które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanych przepisów prawa materialnego, to WSA w Warszawie dostrzegłby to, że M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A., co kiedykolwiek nie materializowało po stronie M. wykonania obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym dostrzegłby to, że KNF nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona uznać tego, że M.dopuścił się tzw. parkowania akcji i tego, że M. dopuścił się naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym Komisja nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona zastosować wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Powołana wyżej błędna wykładnia przepisów prawa materialnego z art. 69 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie ma istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, skutkowała ona bowiem tym, że WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał to, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, a tym samym WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał to, że prawidłowym było zastosowanie przez Komisję wobec M. administracyjnej kary pieniężnej żart. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien był ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez M. jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez KNF stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez Komisję wobec M. jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA w Warszawie uwzględniłby Skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(v) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 73 ust. 2 w związku
z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, poprzez ich błędną wykładnię, która sprowadzała się do błędnego przyjęcia przez WSA w Warszawie tego, że dla tzw. rzekomego parkowania akcji S. S.A. przez M. nie jest koniecznym wykonywanie przez M. prawa głosu z rzekomo zaparkowanych akcji S.S.A., jak i tego, że to rzekome parkowanie akcji S.S.A. przez M. materializuje obowiązek wezwaniowy, o którym jest mowa w art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie; które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA
w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni wyżej powołanych przepisów prawa materialnego, to WSA w Warszawie dostrzegłby to, że M.kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S. S.A., co kiedykolwiek nie materializowało po stronie M. wykonania obowiązku wezwaniowego z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, a tym samym dostrzegłby to, że KNF nie była
w jakimkolwiek przypadku uprawniona uznać tego, że M.dopuścił się tzw. parkowania akcji i tego, że M. dopuścił się naruszenia obowiązku wezwaniowego z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, a tym samym Komisja nie była w jakimkolwiek przypadku uprawniona zastosować wobec M.jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Powołana wyżej błędna wykładnia przepisów prawa materialnego z art. 73 ust. 2 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie ma istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, skutkowała ona bowiem tym, że WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał, że M. dopuścił się tzw. parkowania akcji S. S.A. i naruszenia obowiązku wezwaniowego z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, a tym samym WSA w Warszawie nieprawidłowo uznał to, że prawidłowym było zastosowanie przez Komisję wobec M. administracyjnej kary pieniężnej z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien byt ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez M. jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez KNF stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A. i naruszenia obowiązku wezwaniowego z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie,
i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez Komisję wobec M.jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA w Warszawie uwzględniłby Skargę M.w miejsce jej oddalenia;
(vi) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1 b ustawy o ofercie, poprzez dokonanie przez WSA w Warszawie - niejako w ślad za KNF - jego błędnej wykładni, a tym samym poprzez przyjęcie przez WSA tego, że prawidłowe jest działanie Komisji Nadzoru Finansowego sprowadzające się do zastosowania wobec M. sankcji administracyjnej pomimo braku wystąpienia deliktu administracyjnego (tj. braku naruszenia przez M.inkryminowanych norm prawa administracyjnego); które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem ono tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę, gdzie powinien był ją uwzględnić.
Powyższe skutkowało zaś tym, że WSA w Warszawie oddalił skargę M., gdzie powinien był ją uwzględnić z uwagi na brak dopuszczenia się przez M. jakiegokolwiek naruszenia prawa, a tym samym z uwagi na to, że Decyzja była w pełni nieprawidłowa. Gdyby bowiem WSA dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, to doszedłby do konkluzji, że ustalony przez Komisję stan faktyczny sprawy był nieprawidłowy (niezgodny ze stanem prawdy obiektywnej), tj. M. kiedykolwiek nie dopuścił się tzw. parkowania akcji S.S.A.
i naruszenia jakiegokolwiek obowiązku informacyjnego z art. 69 ustawy
o ofercie, czy też wezwaniowego z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie, i czynił tym samym nieprawidłowym zastosowanie przez KNF wobec M.jakiegokolwiek instrumentu odpowiedzialności administracyjnej z tego tytułu. Tym samym WSA uwzględniłby Skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(vii) naruszenie przepisów prawa materialnego z art. 68 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z 19e ust. 2 ustawy o nadzorze i w związku z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust 1a pkt 1, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie poprzez brak zastosowania tych przepisów, a tym samym poprzez brak dostrzeżenia przez WSA w Warszawie tego, że KNF zastosowała wobec M. administracyjną karę pieniężną pomimo okoliczności, że odpowiedzialność administracyjna M. przedawniła się wraz z upływem dnia 31 grudnia 2020 r., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA dostrzegł to, że Komisja nieprawidłowo rozstrzygnęła sprawę administracyjną a zatem dopuściła się rażącego naruszenia przepisów prawa poprzez brak zastosowania przepisów regulujących kwestię przedawnienia, to WSA uwzględniłby skargę w miejsce jej oddalenia (z uwagi na okoliczność przedawnienia się odpowiedzialności administracyjnej M.):
(viii) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 7 i z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 roku, poz. 735, ze zm.; dalej przywoływana jako: "k.p.a."), poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy Decyzja, wydana została pomimo niewystąpienia deliktu administracyjnego, a tym samym Decyzja została oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy; podczas gdy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej KNF i rozkładem ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym Komisja obowiązana była podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, które to uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA w Warszawie dostrzegł to, że Komisja nieprawidłowo ustaliła stan faktyczny sprawy, to Sąd ten uwzględniłby skargę w miejsce jej oddalenia;
(ix) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe oddalenie przez WSA skargi pomimo okoliczności, że Decyzja była nieprawidłowa (a tym samym ziściła się podstawa do jej uwzględnienia przez ten Sąd), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA w Warszawie dostrzegł to, że Komisja nieprawidłowo rozstrzygnęła sprawę administracyjną (a zatem dopuściła się licznych naruszeń przepisów k.p.a. i przepisów prawa materialnego), to Sąd ten uwzględniłby skargę w miejsce jej oddalenia;
(x) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie normy z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez WSA w Warszawie istotnych naruszeń prawa dokonanych przez Komisję przy wydawaniu Decyzji (o których to naruszeniach była szczegółowo mowa w skardze do WSA) i poprzez nie odniesienie się do nich w ogólności w uzasadnieniu wyroku, a uchybienia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA dostrzegł te naruszenia, to uwzględniłby skargę w miejsce jej oddalenia;
(xi) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie przepisu z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe oddalenie przez WSA skargi pomimo okoliczności, że Decyzja była nieprawidłowa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem WSA dostrzegł to, że Komisja nieprawidłowo zastosowała administracyjną karę pieniężną z art. 97 ust. 1 pkt 5, 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie, a zatem to, że KNF nieprawidłowo rozstrzygnęła sprawę administracyjną M., to Sąd uwzględniłby Skargę w miejsce jej oddalenia;
(xii) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie przepisu z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ogólnikowe i niespójne sformułowanie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie w taki sposób, że nie jest możliwe odtworzenie operacji logicznych przeprowadzonych przez WSA, które doprowadziły ten sąd do oddalenia skargi, podczas gdy w uzasadnieniu wyroku WSA zobowiązany jest zamieścić pełne i przejrzyste wyniki kontroli sądowoadministracyjnej oraz należycie wyjaśnić podstawy prawne będące podstawą rozstrzygnięcia, a rozważania Sądu dotyczące legalności działań administracji nie mogą przybierać jedynie formy ogólnikowych stwierdzeń nie poddających się kontroli instancyjnej: które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, gdyby bowiem WSA w Warszawie nie dopuścił się tego naruszenia, to uwzględniłby skargę M. w miejsce jej oddalenia;
(xiii) naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 151 p.p.s.a.
w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137, dalej przywoływana jako: "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej sprawowanej przez WSA w Warszawie polegającą na tym, że na gruncie przedmiotowej sprawy Sąd I Instancji nie dokonał w ramach przeprowadzonego postępowania samodzielnej weryfikacji
i oceny stanowiska przedstawionego przez Komisję w Decyzji i w odpowiedzi na Skargę, ograniczając się do uznania stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego za swoje, co powoduje, że Sąd I Instancji dokonał kontroli legalności Decyzji jedynie pozornie, podczas gdy wyżej wymienione przepisy obligują WSA do pełnej i szczegółowej weryfikacji oraz oceny legalności działania organu administracji oraz wydanego przezeń aktu administracyjnego; które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem WSA nie dopuścił się tego naruszenia, to uwzględniłby Skargę M. w miejsce jej oddalenia.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi na podstawie art. 185 § 1 i 2 p.p.s.a.; ewentualnie w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uwzględnienie skargi M. na decyzję administracyjną Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26 lutego 2021 r. (DPSDPSZPO. 456.1.2019.MS).
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w jej petitum.
5. Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu.
6. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.
7. Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty te zakreśliły zakres postępowania.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż pomimo ich mnogości
i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Powyższe dotyczy w szczególności licznych zarzutów naruszenia art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 69 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 2 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1 b ustawy o ofercie oraz art. 68 O.p. w związku z 19e ust. 2 ustawy o nadzorze (pkt (i) – (vii) petitum skargi kasacyjnej) a ponadto art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i w związku z art. 7 i z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w związku z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. pkt (viii) – (xiii) petitum skargi kasacyjnej).
8. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut najdalej idący, a więc dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zwłaszcza, gdy w odpowiedzi na podnoszone na jego gruncie naruszenie wymienionych przepisów prawa podnieść – odwołując się w tej mierze również do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 2
w zw. z art. 176 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) – że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, bowiem funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej.
Zupełnie inną kwestią jest natomiast siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania wnoszącego skargę kasacyjną o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z jego oczekiwaniami, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe
w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego, co należy podkreślić w odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut jego naruszenia nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK1779/13).
Wobec powyższego zarzut określony w pkt (xii) petitum skargi kasacyjnej Skarżącego, jest nieuzasadniony.
9. W odpowiedzi natomiast na zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. trzeba podnieść, że jeżeli w rozumieniu tego przepisu prawa granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznacza i zarazem określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97; 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), to w świetle uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie ma podstaw, aby twierdzić, że rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, Sąd I instancji nie uwzględnił znaczenia konsekwencji wynikających z przywołanego przepisu prawa. Mianowicie, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy, co gdyby istotnie nastąpiło, mogłoby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Ze skargi kasacyjnej nie wynika zaś, aby Skarżący kasacyjnie wykazał zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, która mogłaby uzasadniać twierdzenie, że Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.
10. Zdaniem NSA nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p,s,a, w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 1 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. podniesiony w pkt (xiii) petitum skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim powołany art. 151 p.p.s.a. zawiera normę wynikową, regulującą sposób rozstrzygnięcia sporu przez sąd wojewódzki. Nie może ona tym samym stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zarzutowi naruszenia przepisów wynikowych towarzyszyć bowiem musi powiązanie z konkretnymi przepisami postępowania lub prawa materialnego, w odniesieniu do których zarzucane ich naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez ten sąd kontroli ich zastosowania lub kontroli ich wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt (por. np.: wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1925/12; wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2458/12.).
Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tych przepisów wynikowych powiązano z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., który jak to już wyżej wskazano, wprowadza zasadę niezwiązania granicami skargi przy orzekaniu przez Sąd I instancji, z art. 1 p.u.s.a., który jest przepisem ustrojowym i zawiera dalsze (niewskazane przez Skarżącego kasacyjnie) jednostki redakcyjne oraz art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Do naruszenia wskazanych przepisów mogłoby zatem dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Zatem sformułowany w tak ogólny sposób zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. nie może zostać przez NSA uwzględniony.
11. Przechodząc do następnej kwestii spornej w tej sprawie, uwypuklonej w pkt (vii) petitum skargi kasacyjnej Skarżącego, czyli do kwestii przedawnienia i braku zastosowania art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 19e ust. 2 ustawy o nadzorze oraz w zw. z art. 97 ust. 1 pkt 5, art. 97 ust 1a pkt 1, art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie poprzez brak zastosowania tych przepisów, należy w pierwszej kolejności przywołać stanowisko utrwalone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok TK z 23 maja 2005 r., sygn. akt SK 44/04), a także Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 8 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3815/16; wyrok NSA z 28 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 1028/20), że ustawodawca może dowolnie regulować kwestię przedawnienia, w tym także wydłużać terminy przedawnienia. W wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., o sygn. akt P 30/11 (Dz. U. z 2012 r., poz. 848), TK podkreślił, z powołaniem się na dotychczasowe orzecznictwo, że z treści przepisów dotyczących przedawnienia nie można wyprowadzać konstytucyjnego prawa do przedawnienia, czy choćby ekspektatywy takiego prawa, gdyż prawo do przedawnienia nie jest konstytucyjnym publicznym prawem podmiotowym. Jak także wskazuje NSA, nie istnieje żadne "prawo do przedawnienia", które jako prawo nabyte dłużnika podlegałoby ochronie, ani ekspektatywa takiego prawa. To ustawodawca decyduje o tym, czy dochodzi do przedawnienia czy nie (por. wyroki NSA z 9 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 555/19, z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 555/19, z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt II GSK 1764/23) i ma pełne prawo wprowadzania modyfikacji w tym zakresie, w tym wydłużania terminu przedawnienia, bądź rezygnacji z tej instytucji, z tym zastrzeżeniem, że zmiana tego rodzaju może dotyczyć jedynie tych przypadków, w których termin przedawnienia jeszcze nie upłynął. Oznacza to, że jeśli w trakcie biegu terminu przedawnienia (czyli w tych sprawach, w których wcześniej uregulowany termin przedawnienia jeszcze nie upłynął) następuje zmiana rozwiązań dotyczących kwestii przedawnienia, a ustawa nie zawiera przepisów przejściowych, należy stosować nowe przepisy (to znaczy nowy termin przedawnienia).
12. Przepisy ustawy o nadzorze i przepisy ustawy o ofercie nie regulują w sposób wyczerpujący problematyki nakładania przez KNF kar pieniężnych. W tym zakresie panuje złożoność regulacji.
W pierwszej kolejności wskazać, że na mocy art. 10 pkt 18 ustawy z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem nadzoru nad rynkiem finansowym oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. poz. 2243) wprowadzono do ustawy o nadzorze art. 19e ust. 1 w następującym brzmieniu: "Do kar pieniężnych nakładanych przez Komisję na podstawie art. 3c ust. 1 pkt 5 oraz na podstawie ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.". Następnie, z dniem 26 maja 2019 r. postanowienie art. 19e ust 1 ustawy o obrocie otrzymało brzmienie "Do należności z tytułu kar pieniężnych nakładanych przez Komisję na podstawie art. 3c ust. 1 pkt 5 i art. 3g ust. 1 pkt 7 oraz na podstawie ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Zmiana ta została dokonana na podstawie art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019, poz. 875) zmieniającej ustawę o nadzorze z dniem 26 maja 2019 r.
Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "do kar pieniężnych" jest szerokie, jego wykładnia literalna prowadzi zatem do wniosku, że norma zawarta w tym przepisie, odsyłająca do odpowiedniego zastosowania działu III Ordynacji podatkowej, ma zastosowanie do wszelkich kwestii związanych z karami pieniężnymi, a zatem również do uregulowanej w tym dziale kwestii przedawnienia ich nakładania. Literalne brzmienie tego przepisu nie upoważnia do odczytania jego znaczenia zawężającego możliwość jego zastosowania jedynie "w toku postępowania dotyczącego egzekwowania należności z tytułu kar pieniężnych", a więc jedynie do postępowań dotyczących kar już nałożonych. Wniosek o szerokim rozumieniu sformułowania "do kar pieniężnych" potwierdza również zestawienie tego sformułowania ze sformułowaniem, które zostało wprowadzone na skutek nowelizacji tego przepisu, która weszła w życie od 26 maja 2019 r. (przywoływana zmiana ustawą z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2019, poz. 875), w którym zwrot "do kar pieniężnych" zastąpiono zwrotem "do należności z tytułu kar pieniężnych". Dopiero po nowelizacji ustawodawca wskazał, że odesłanie wynikające z tego przepisu ma zastosowanie "do należności z tytułu kar pieniężnych", a nie ogólnie "do kar pieniężnych", co potwierdza to, że do czasu nowelizacji odesłanie było szersze, obejmując wszelkie kwestie związane z karami pieniężnymi, a nie tylko wynikające z tytułu "należności" tych kar. W konsekwencji, przez krótki okres, to jest pomiędzy 1 stycznia a 26 maja 2019 r. do kar tych stosować należało także przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
13. Wykładnia art. 19e ust. 2 ustawy o nadzorze uwzględniać musi także to, że ustawodawca odsyła w tym przepisie nie do zastosowania działu III Ordynacji podatkowej "wprost", lecz "odpowiednio". Przepisy Ordynacji podatkowej do których odsyła ustawodawca dotyczą zobowiązań podatkowych a nie sankcji administracyjnych, do których należą administracyjne kary pieniężne nakładane z powodu naruszenia prawa administracyjnego. Z tego właśnie powodu ustawodawca przewidział "odpowiednie" stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej, a nie stosowanie "wprost".
W ocenie NSA w taki sposób sformułowane odesłanie ustawowe z art. 19e ust. 2 ustawy o nadzorze nie może być zignorowane przez sąd. Stosowanie przepisu art. 68 § 1 O.p. do kar pieniężnych wprost nie jest możliwe. Natomiast, w ocenie NSA, da się to uczynić po dokonaniu niezbędnych i zarazem nieskomplikowanych modyfikacji. Kluczowy w tym przypadku okazuje się moment początkowy obliczania terminu przedawnienia. Przepis art. 68 § 1 O.p. łączy go z końcem roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Wskazana analogia stosowania ustawy polega zatem na tym, że trzyletni termin przedawnienia kary pieniężnej według stanu prawnego obowiązującego pomiędzy 1 stycznia a 26 maja 2019 r. liczyć należy od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce naruszenie prawa, z którego popełnieniem ustawa wiązała możliwość nałożenia kary pieniężnej. W ocenie NSA taka interpretacja art. 19e ust. 1 ustawy o nadzorze (w brzmieniu sprzed 26 maja 2019 r.) nie wykracza poza odpowiednie stosowanie Ordynacji podatkowej. Tym niemniej, aby Organ mógł przyjąć, że na etapie rozważania wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej czy też w jego toku zaistniało przedawnienie karania, stan przedawnienia powinien zostać osiągnięty przed datą zmiany art. 19e ust. 1 ustawy o nadzorze (tj. przed dniem 26 maja 2019 r.), wykluczającą przedawnienie nakładania kar pieniężnych w ramach dokonywanego odesłania do O.p. W tej sprawie, termin 3-letni liczony od dnia zakończenia roku kalendarzowego, w którym zaistniało naruszenie nie pozwala przyjąć, że doszło do przedawnienia na wskazanych powyżej zasadach.
Nie ma zatem racji Skarżący kasacyjnie, że do przedawnienia doszło z upływem 31 grudnia 2020 r., bowiem w tym dniu, z uwagi na wprowadzoną z dniem 26 maja 2019 r. zmianę art. 19e ust. 1 ustawy o nadzorze, osiągnięcie takiego skutku zostało już wykluczone.
W świetle zaistniałej zmiany w brzmieniu art. 19e ust. 1 ustawy o nadzorze wprowadzonej z dniem 26 maja 2019 r. należy przyjąć, że po tej dacie, w omawianym tutaj zakresie, miały zastosowanie przepisy k.p.a. Reasumując, w świetle powyższych uwag jako bezzasadne należało ocenić zarzuty dotyczące przedawnienia możliwości ukarania Skarżącego kasacyjnie zawarte w pkt (vii) skargi kasacyjnej.
14. Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny
w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji KNF
w przedmiocie wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej w wysokości: 1) 425 000 zł za naruszenie obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie; art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie; art. 69 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie; 2) 8 712 000 zł, za naruszenie obowiązków wezwaniowych, o których mowa w art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, podzielił stanowisko Organu.
W świetle tak postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podstawowe znaczenie w sprawie ma ustalenie, czy wykładnia prawa materialnego (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie publicznej) zaproponowana przez Organ
i zaaprobowana przez WSA, a zwalczana przez Autora skargi kasacyjnej jest prawidłowa.
Zgodnie z ww. przepisem obowiązek informacyjny związany m.in.
z nabywaniem i zbywaniem akcji spółki publicznej, o ile doprowadziło to do istotnej zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów, przewidzianej w art. 69 ustawy o ofercie, spoczywa "również na podmiocie, w przypadku którego osiągnięcie lub przekroczenie danego progu ogólnej liczby głosów określonego w tych przepisach następuje w związku z posiadaniem akcji: a) przez osobę trzecią
w imieniu własnym, lecz na zlecenie lub na rzecz innego podmiotu,
z wyłączeniem akcji nabytych w ramach wykonywania czynności, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi".
W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie jest sporne między stronami, że ratio legis art. 87 ustawy o ofercie jest objęcie obowiązkami związanymi ze znacznymi pakietami akcji podmiotów, które formalnie nie są posiadaczami spółek publicznych, ale ze względu na relacje prawne lub faktyczne wiążące je z akcjonariuszami tych spółek mogą wywierać wpływ na spółki publiczne. Stąd też działanie osoby trzeciej polegające na nabywaniu akcji spółki publicznej prowadzi do przypisania efektów tego nabycia po stronie beneficjenta tego działania, tj. adresata obowiązków z rozdziału 4 ustawy o ofercie publicznej (por: M. Michalski, Komentarz do art. 87; Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Legalis).
15. Istotą stanowiska Skarżącego odnośnie do wykładni omawianego przepisu jest natomiast, to że: - kluczowym elementem posiadania akcji "na rzecz" innego podmiotu jest wykonywanie prawa głosu z zaparkowanych akcji przez stronę na rzecz której akcje są posiadane. Warunkiem niezbędnym dla spełnienia tych założeń musi być zatem, według Skarżącego, wykonywanie prawa głosu z zaparkowanych akcji.
Artykuł 87 ustawy o ofercie jest przepisem, na mocy którego następuje rozszerzenie zakresu podmiotowego obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji m.in. na: podmioty posiadające akcje w imieniu własnym, lecz działające na zlecenie lub na rzecz innej osoby. W doktrynie pod rządami Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi wyrażono pogląd, że rozróżnienie działania na zlecenie i na rzecz nie jest uzasadnione, ponieważ w omawianym przypadku każde działanie na rzecz pewnej osoby jest działaniem na jej zlecenie (T. Sójka, T. Jaranowski, M. Mataczyński, M. Saczywko [w:] K. Dziennik, W. Kapica, P. Karlik, A. Paduch, A. Rycerski, A. Skoczylas, J. Stranz, A. Szpojankowski, R. Zawłocki, T. Sójka, T. Jaranowski, M. Mataczyński, M. Saczywko, Ustawa o ofercie publicznej. Komentarz, Warszawa 2025, art. 87). Ustawodawca, pomimo uchwalenia nowej ustawy i wielu innych okazji do nowelizacji, pozostawił brzmienie tego przepisu w pierwotnym kształcie. Wzorzec tego przepisu, którym jest art. 10 lit. g dyrektywy o przejrzystości, mówi o "voting rights held by a third party in its own name on behalf of that person or entity". Polska wersja tego przepisu dyrektywy, jak wskazują T. Sójka, T. Jaranowski, M. Mataczyński, M. Saczywko, stanowi o "posiadaniu osoby trzeciej w jej własnym imieniu na rzecz tej osoby fizycznej lub prawnej". Zdaniem przywołanych Autorów - decyzja polskiego ustawodawcy była motywowana obawą przed zawężeniem zakresu implementowanego przepisu.
Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o ofercie publicznej, w celu pełnego odzwierciedlenia faktycznego udziału
w akcjonariacie spółki publicznej, a co za tym idzie – realnego wpływu poszczególnych akcjonariuszy na zarządzanie spółką, skatalogowano w art. 87 ustawy o ofercie szczególne (inne niż bezpośrednie nabywanie lub zbywanie akcji) sytuacje, z których zaistnieniem wiąże się powstanie obowiązków określonych w przepisach rozdziału 4 ustawy o ofercie. Celem ustawodawcy było osiągnięcie większej transparentności rynku, ułatwienie podejmowania decyzji inwestycyjnych oraz umożliwienie skuteczniejszego nadzoru nad wykonywaniem obowiązków nałożonych przepisami prawa (por. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, IV kadencja, druk sejm. nr 3970, s. 25. Zob. także T. Sójka, T. Jaranowski, M. Mataczyński, M. Saczywko tamże; S. Jakszuk, J. Róg-Dyrda [w:] Prawo rynku kapitałowego, t. 2. Komentarz, Warszawa 2023, red. M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda, s. 321.).
16. Posiadanie akcji przez osobę trzecią w imieniu własnym, lecz na zlecenie lub na rzecz innego podmiotu – i poza zakresem działalności maklerskiej lub zarządzania portfelem inwestycyjnym – określa się mianem "parkowania akcji". Pojęcie to, jak wskazują T. Sójka, T. Jaranowski, M. Mataczyński, M. Saczywko (op.cit.), choć wywodzi się z języka środowisk biznesowych, przyjęte zostało również w orzecznictwie sądów polskich ["zbycie przez pozwaną akcji na rzecz (...) należy uznać za kolejne parkowanie tego pakietu akcji po to, aby umożliwić pozwanej wykonanie w terminie umowy zawartej z domem maklerskim i uniknięcie obowiązku ogłoszenia wezwania" – tak wyrok SN z 17.10.2007 r., II CSK 248/07, OSP 2009/7–8, s. 589.]. Parkowanie akcji jest pojęciem zbiorczym, odnoszącym się do różnego typu pośrednictwa w posiadaniu akcji, wykonywaniu z nich praw, przy czym celem takiego pośrednictwa może być m.in. uchylenie się od obowiązków nabywców znacznych pakietów akcji. Elementem parkowania akcji może być finansowanie przez pośrednika nabycia akcji.
O ile można zgodzić się z tezą, że trudno wyobrazić sobie posiadanie akcji "na rzecz" innego podmiotu bez jakiegokolwiek porozumienia, to wyciągane w skardze kasacyjnej wnioski co do obowiązku wykonywania prawa głosu - jako warunku uznania, że podmiot zobowiązany do wypełnienia obowiązków notyfikacyjnych, o których mowa w art. 87 ust 1 pkt 3 lit. a) ustawy o ofercie ich zaniechał - jest już nieuprawnione. Faktycznie sam zwrot posiadanie "na rzecz" zgodnie z wykładnią językową to inaczej "posiadanie dla" (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1731/18). Sam termin "na rzecz" należy wykładać, obejmując nim posiadanie akcji w oparciu o wszelkiego rodzaju uzgodnienia, nie tylko sformalizowane umowy. Trafnie też podkreślała KNF w zaskarżonej decyzji, że w przypadku działania "na rzecz" nie jest wymagane wykazanie istnienia stosunku obligacyjnego i wykazanie, kiedy doszło do zawarcia umowy, jaka była treść tej umowy oraz jej stron, gdyż to jest treścią umowy zlecenie (por. też wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1731/18; wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 958/18, w którym Sąd ten wskazał, że art. 87 ust. 1 pkt 3a ustawy o ofercie będący implementacją art. 10 lit. g dyrektywy 2004/109/WE zgodnie z jego brzmieniem oraz celem jaki ma spełniać należy rozumieć szeroko, a "działanie na rzecz" innego podmiotu nie musi mieć swojego źródła w sformalizowanym stosunku o charakterze umownym.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za takim rozumieniem omawianego przepisu przemawia też wykładnia systemowa i teleologiczna. Podkreślić bowiem trzeba, że w art. 87 ust. 1 – w punkcie 3 lit c) przewidziano odrębnie obowiązki dla podmiotu, "w przypadku, gdy osiągnięcie lub przekroczenie danego progu ogólnej liczby głosów określonego w tych przepisach następuje w związku z posiadaniem akcji przez osobę trzecią, z którą ten podmiot zawarł umowę, której przedmiotem jest przekazanie uprawnienia do wykonywania prawa głosu"; a na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 4 - dla pełnomocnika, który w ramach reprezentowania akcjonariusza na walnym zgromadzeniu został upoważniony do wykonywania prawa głosu z akcji spółki publicznej, jeżeli akcjonariusz ten nie wydał wiążących pisemnych dyspozycji co do sposobu głosowania. W przywołanych przepisach unormowano zatem odrębne obowiązki wynikające wprost z umowy, której przedmiotem jest przekazanie uprawnienia do wykonywania prawa głosu lub upoważnienia do wykonywania prawa głosu. Z kolei w art. 87 ust. 1 pkt 5 – przewidziano obowiązki w sytuacji gdy podmioty łączy "pisemne lub ustne porozumienie dotyczące nabywania przez te podmioty akcji spółki publicznej lub zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu lub prowadzenia trwałej polityki wobec spółki, chociażby tylko jeden z tych podmiotów podjął lub zamierzał podjąć czynności powodujące powstanie tych obowiązków". W tym ostatnim przepisie unormowano zatem działanie "w porozumieniu" podmiotów odrębnych w sensie prawnym, ale wówczas, gdy wiąże je "pisemne lub ustne porozumienie".
Tymczasem w pkt 3 lit. a) artykułu 87 ust. 1 tej ustawy do znamion koniecznych dla zrealizowania się tej normy nie należy wykazanie umowy, "której przedmiotem jest przekazanie uprawnienia do wykonywania prawa głosu", "upoważnienia do wykonywania prawa głosu" ani też istnienia "pisemnego lub ustnego porozumienia", ani jego warunków.
Normy regulujące publiczny obrót papierami wartościowymi mają na celu ochronę zasady transparentności (przejrzystości rynku kapitałowego), przy czym dekodując normę z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o ofercie należy mieć na uwadze, że:
1). ustawodawca rozróżnił dwie sytuacje, kiedy dochodzi do rozszerzenia obowiązków informacyjnych wynikających z posiadania znaczących pakietów akcji tj. działania "na zlecenie" oraz "na rzecz"; dla działania "na zlecenie" można odwołać się pomocniczo do przepisów k.c. (art. 734 k.c.);
2). odwołując się do pojęcia cywilistycznego "posiadania" jako stanu faktycznego nie wskazał, że zaistnienie stanu posiadania wymaga sformalizowania w drodze jakiejś konkretnej umowy czy wykonywania prawa głosu, lecz dochodzi do niego przez podejmowanie określonych czynności faktycznych,
3). bez wpływu na odpowiedzialność z tytułu niewypełnienia obowiązku informacyjnego i wezwaniowego pozostaje okoliczność dotycząca ustalenia korzyści wynikających z inwestycji w akcje (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 1731/18).
NSA stoi na stanowisku, że powiązany ze sobą ciąg zdarzeń, ich zbieżność czasowa mogą same w sobie świadczyć o chęci nabywania przez jeden podmiot akcji za pośrednictwem innych podmiotów, ale na swoją rzecz
i prowadzić do parkowania akcji.
Dlatego też zasadnie w sprawie przyjęto, że hipotezę art. 87 ust. 1 pkt 3 a ustawy o ofercie wypełniają okoliczności wskazujące, m. in. na: zainteresowanie M. posiadaniem 43,86% ogólnej liczby głosów w Spółce
i chęć wykorzystania S. TFI do rozwijania funduszu inwestycyjnego o profilu nieruchomościowym, deklarację możliwości podjęcia rozmów dotyczących nabycia od S.Ltd 10,86% ogólnej liczby głosów przez M. lub podmiot przez nią rekomendowany, ustne oświadczenie M., który wskazał, że V. FIZ mógł nabyć pakiet 341 000 akcji Spółki na prośbę M.fakt, że T. TFI, który zarządzał V. FIZ, udzielił M. finansowania na nabycie akcji Spółki, powiązanie M.z M. i podmiotami z grupy M. oraz przedstawiony przez niego P . schemat transakcji polegający na kupnie akcji i następnie sprzedaży ich podmiotowi z grupy M. oraz zawarcie umowy gwarancji zakupu, zawarcie umowy opcji z H., którą z M. łączyły relacje biznesowe, przy czym umowa ta była niekorzystna dla H.(brak wynagrodzenia za ponoszone ryzyko), nabycie akcji Spółki przez H.za środki pozyskane od podmiotu z grupy kapitałowej M. oraz posiadanie przez M.i przedmiotowe spółki udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce o 0,01% mniej niż udział wymagający dokonania zawiadomienia. Okoliczności te świadczą zatem, że nabywanie akcji przez P.oraz V. FIZ (a docelowo H., która miała nabyć akcje S.na każdorazowe żądanie V. FIZ) nie stanowiło ich samodzielnych inwestycji, lecz było nabyciem, a następnie posiadaniem ich "na rzecz" Skarżącego. Podmioty te nabyły akcje Spółki w imieniu własnym, lecz na rzecz M..
17. W literaturze zwraca się uwagę, że w przypadku posługiwania się przez ustawodawcę pewnymi zwrotami, niedookreślonymi lub nieostrymi wypełnienia takiego zwrotu treścią powinien dokonać organ (sąd), który ocenia te właśnie okoliczności, a zatem organ stosujący prawo w konkretnej sprawie. Chociaż do rudymentów wiedzy prawniczej należy rozróżnianie wykładni jako czynności (procesu interpretacji) i wykładni rozumianej jako wynik tego zachowania, czyli rezultat, jaki osiągnięto w wyniku przeprowadzenia działań interpretacyjnych. Mimo oczywistości tego stwierdzenia, w praktyce często proces wykładni i jej efekt występują pod jednym terminem "wykładnia". Dotyczy to zwłaszcza pomieszania subsumpcji i interpretacji przepisów (wykładnia sensu stricto) na tle zwrotów niedookreślonych. W wypadku zwrotów niejednoznacznych i nieostrych występujących w treści przepisów prawa interpretacja może zatem polegać na dociekaniu zarówno tego, w jaki sposób zwrot niedookreślony (nieostry) jest w przepisie wyrażany semantycznie i logicznie jako pewna kategoria abstrakcyjna, do której przepis odsyła, jak i tego "co" (jaki byt) kryje się za danym zwrotem (np. "ważny interes", "rażące niedbalstwo", "oczywista bezzasadność" itd.). Istnieją tu dwa podejścia. Można więc analizować te (podane tu przykładowo) zwroty, zastanawiając się, co (dla kogo, w jakich warunkach, przy użyciu jakich kryteriów) oznacza dany przymiotnik, rzeczownik czy przysłówek je opisujący; jak (przy pomocy jakich kryteriów czy wzorców) dookreślić "ważność" lub "oczywistość" itd. Można też – przecinając dyskusję prowadzoną na podobieństwo rozszczepiania włosa – uznać, że taka a taka sytuacja nie tworzy "ważnego interesu", "rażącego niedbalstwa" czy "oczywistej bezzasadności". Otóż w tym drugim wypadku w rzeczywistości nie dokonuje się interpretacji samego pojęcia (słowa, zwrotu) wysławiającego dany zwrot niedookreślony (nieostry), lecz dokonuje się subsumpcji konkretnej sytuacji, podciągnięcia jej pod formułę danego zwrotu, występującą w konkretnym przepisie prawa. Oba działania interpretacyjne występują w obrocie prawnym i w praktyce sądowej; łącznie tworzą "praktykę interpretacyjną" przepisu (tak E. Łętowska, Interpretacja a subsumcja zwrotów niedookreślonych i nieostrych, Państwo i Prawo 2011 r., nr 7 - 8, s. 17 - 29).
18. Taki sposób podejścia do interpretacji zwrotu "posiadanie akcji na rzecz" zaprezentowano również w tej sprawie, co zaakceptował WSA, wskazując za Organem, jaki ciąg okoliczności (zdarzeń) i ich wzajemne relacje przemawiają za przyjęciem, że w sprawie doszło do "parkowania akcji". Słusznie podniesiono w sprawie, że o zaistnieniu posiadania akcji na rzecz innego podmiotu świadczą zdarzenia faktyczne, a zatem działania podejmowane przez zaangażowane podmioty oraz zaistniałe skutki tych działań. Dopiero ocena całokształtu tych okoliczności i więzi pozwala na sprecyzowanie, czy w danym przypadku doszło do posiadania akcji na rzecz innego podmiotu. Trafnie zatem WSA uznał, że KNF analizując działania podejmowane m.in. w ramach grupy kapitałowej M. słusznie przyjęła, że opisany w decyzji stan faktyczny odpowiada tzw. "parkowaniu" akcji, czyli posiadaniu akcji na rzecz innego podmiotu.
19. Skoro niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o ofercie, to w konsekwencji także za nieuzasadnione należało przyjąć postawienie zarzutu błędnej wykładni art. art. 69 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 69 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 2 stanowiących konsekwencję uznania, że doszło do "parkowania" akcji (obowiązki informacyjne oraz wezwaniowe) oraz art. 97 ust. 1a pkt 2, art. 97 ust. 1 b ustawy o ofercie.
Zatem zarzuty dotyczące kwestionowania zaskarżonego rozstrzygnięcia co do wymiaru kary pieniężnej nie mogły zostać uwzględnione.
Ustalając wysokość kary nakładanej na podstawie 97 ust. 1a pkt 2 ustawy o ofercie - w myśl art. 97 ust. 1g ww. ustawy - KNF powinna wziąć w szczególności pod uwagę wagę naruszenia oraz czas jego trwania, przyczyny naruszenia, sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić, straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić, gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności naruszenia oraz uprzednie naruszenia przepisów ustawy o ofercie popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności" oznacza, iż ww. katalog ma charakter otwarty, zaś przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej organ nadzoru może zastosować również inne okoliczności, jeżeli występują w danej sprawie.
20. Odnosząc się do wagi popełnionych przez Stronę naruszeń obowiązków zawiadamiania o posiadaniu znacznych pakietów akcji, słusznie WSA zaakceptował ustalenia KNF, iż była ona istotna, m.in. z uwagi na charakter przepisów, które Strona naruszyła. W związku z tym prawidłowo przesłanka ta wpłynęła obciążająco na wymiar kary nałożonej za naruszenie art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
Natomiast działanie M. polegające na zawiadamianiu Spółki i Komisji tylko o zmianach bezpośredniego stanu posiadania akcji Spółki nie przyczyniło się do pełnego odzwierciedlenia rzeczywistego udziału tego podmiotu
w akcjonariacie S.S.A. Akcje Spółki nabywały bowiem na rzecz M. inne podmioty (osoby trzecie), o czym uczestnicy rynku nie wiedzieli,
a więc nie dysponowali aktualnymi danymi co do struktury akcjonariatu Spółki
i nie mieli wiedzy na temat potencjału wpływu Strony na Spółkę. Okolicznością, która wpłynęła obciążająco na wymiar kary była także liczba dokonanych naruszeń art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie. Uchybienie ww. artykułowi nie miało bowiem charakteru jednorazowego. Strona dopuściła się czterech naruszeń ww. artykułu (dwóch w 2017 r. oraz dwóch w 2018 r.).
W toku ustalania wysokości kary pieniężnej KNF uwzględniła również - jako okoliczność zaostrzającą odpowiedzialność Strony - interes innych uczestników obrotu, w tym okres dezinformacji na rynku. Dodatkowo obowiązek zawiadamiania emitentów oraz KNF o zmianach udziału w ogólnej liczbie głosów ma charakter bezwzględny, został sformułowany w sposób jasny oraz precyzyjny, a jego wykonanie obwarowane jest krótkimi terminami, szczegółowo określonymi w art. 69 ustawy o ofercie. W efekcie od czerwca 2017 r. do września 2018 r. uczestnicy rynku kapitałowego pozostawali
w błędzie co do rzeczywistego stanu posiadania przez M. akcji Spółki, który wzrósł z 32,99 % ogólnej liczby głosów (początkowo do 37,98 % ogólnej liczby głosów), a następnie do 42,97 % ogólnej liczby głosów - a co za tym idzie - potencjalnego wpływu na Spółkę wynikającego z posiadanego łącznego pakietu głosów. Co więcej akcje Spółki były posiadane na rzecz M. także po wyjściu przez ten podmiot ze Spółki. Skarżący kasacyjnie mógł zaś wypełnić obowiązki informacyjne, gdyż miał dostęp do swoich rachunków papierów wartościowych i posiadał wiedzę o stanie zaangażowania w akcje Spółki podmiotów, takich jak P., V. FIZ i H..
21. Oceniając sytuację finansową Skarżącego, Komisja wskazała, że nie zaistniały zmiany sytuacji finansowej ukaranego podmiotu uzasadniające zmniejszenie nałożonej kary pieniężnej; uwzględniła również trudności wynikające z trwającej pandemii COVID-19 oraz wprowadzonych w związku z tym ograniczeń administracyjnych.
Przy wymiarze kary pieniężnej w wysokości 425 000 zł, odpowiadającej 8,5 % ustawowego zagrożenia za przedmiotowe naruszenia (ustawowe zagrożenie wyniosło w tej sprawie 5 000 000 zł), Komisja kierowała się głównie zasadą, zgodnie z którą charakter represyjny sankcji przemawia za wymierzeniem kary w takiej wysokości, aby jej dolegliwość była realnie dostrzegalna przez Stronę. Sankcja nałożona na Skarżącego stanowi odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, jednak współmierną do wagi i rodzaju naruszeń prawa, odpowiadającą wymogom celowości i proporcjonalności oraz stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości.
Przy wymiarze kary za niewykonanie obowiązków wezwaniowych KNF szczególnie wzięła pod uwagę okoliczność, że w okresie wezwania Strona nabyła jedynie (poprzez V. FIZ i P.) 9,98% ogólnej liczby głosów w Spółce łącznie za 22 792 440 zł, osiągając 42,97% ogólnej liczby głosów. Potencjalną korzyścią Strony z braku ogłoszenia wezwania było więc uniknięcie kosztów związanych z nabyciem 23,03% ogólnej liczby głosów (które łącznie z akcjami posiadanymi przez M. i osobami trzecimi dawałyby prawo do 66% ogólnej liczby głosów) w wysokości 41 044 338,54 zł oraz kosztów związanych z przeprowadzeniem wezwania. Potencjalną stratą poniesioną przez inwestorów była więc kwota 41 044 338,54 zł, której nie uzyskali z związku z brakiem możliwości sprzedaży akcji Spółki w odpowiedzi na wezwanie. Okoliczności te miały decydujący wpływ na wymiar kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie.
Podsumowując, II Decyzja, jak już wyżej zostało wskazane, w zakresie nałożenia kary pieniężnej została w sposób prawidłowy, zgodnie z wzorcem normatywnym zawartym w art. 107 k.p.a., uzasadniona. WSA słusznie uznał, że Organ w sposób prawidłowy uzasadnił wysokość nałożonej kary pieniężnej
i słusznie wskazał, że waga stwierdzonych naruszeń, okoliczności w jakich doszło do ich powstania oraz wysokość zysków z tytułu parkowania akcji
i niewypełnienia obowiązków informacyjnych i wezwaniowych sprawiają, że nałożenie kary w mniejszej wysokości nie pozwoliłoby na realizację celów, jakim kara ta służy. Powyższe elementy uwzględnione w procesie decyzyjnym przez Komisję przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej powodują, iż nałożenie na Stronę kary w ustalonych wysokościach jest prawidłową i pożądaną, z punktu widzenia realizacji przez Komisję celów nadzorczych, reakcją nadzorczą organu na stwierdzone naruszenia prawa.
Dlatego również i zarzuty zmierzające do zakwestionowania wysokości wymierzonej kary nie mogły zostać uwzględnione.
22. Za nieuzasadnione należało także uznać naruszenie pozostałych, komplementarnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania (zarzut z pkt (viii) – (xiii) petitum skargi kasacyjnej). W istocie, wobec przyjęcia metody doprecyzowania spornej normy, której podstawą było wyrażenie "posiadania akcji na rzecz", poprzez subsumcję konkretnych sytuacji pod tę normę, kwestionowanie przez Skarżącego prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dotyczyło w istocie oceny zebranych materiałów dowodowych.
Autor skargi kasacyjnej generalnie nie zaprzecza, aby okoliczności, będące podstawą przyjęcia w sprawie, że zaistniało tzw. "parkowanie akcji", miały miejsce, jego zarzuty sprowadzają się natomiast albo do podnoszenia niewyjaśnienia okoliczności, które przy przyjętej wykładni art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o ofercie publicznej były prawnie obojętne – np. istnienie i treść relacji między Skarżącym a V. FIZ i P.lub niewykazanie jaką korzyść ekonomiczną lub prawną miał odnieść Skarżący z opóźnienia wykonania obowiązku notyfikacyjnego, albo stanowią już tylko - co wspomniano wyżej, kwestionowanie oceny materiału dowodowego i jego subsumcji pod stosowaną normę, czego przykładem jest zasadniczy zarzut tzn. niewyjaśnienia posiadania akcji na rzecz Skarżącej przez dwie inne spółki.
Poprzez zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wadliwych ustaleń faktycznych, Autor skargi kasacyjnej prezentuje własną, sprzeczną
z niewadliwie zebranym i ocenionym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiałem dowodowym sprawy, wersję zdarzeń i ich ocen oraz próbuje podważać logiczne i szczegółowo uzasadnione wnioski. Stanowią one zatem nieuprawnioną polemikę z prawidłowo ustalonym i ocenionym stanem faktycznym sprawy.
23. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł przyczyn, które uzasadniałyby odmienny pogląd w tej kwestii niż ten zaprezentowany przez Komisję i w pełni zaaprobowany przez WSA. Podkreślenia wymaga, że stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia
i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
24. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
25. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając od Skarżącej na rzecz KNF 18.750 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed WSA.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło