II GSK 842/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1346/14 w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną; 2) zwrócić V. Sp. z o.o. w G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1346/14 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., oddalił skargę V. Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej rzecznikowi patentowemu Ł.K. w dniu 24 listopada 2014 r. W dniu 22 grudnia 2014 r. Ł.K. działając w imieniu skarżącej złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W piśmie tym po wskazaniu zarzutów kasacyjnych znajdował się napis "Adwokat Ł.K.". Pełnomocnik skarżącej nie złożył jednak we wskazanym miejscu podpisu i w związku z tym został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej wraz z odpisami oraz pełnomocnictwa udzielonego mu jako adwokatowi (w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo udzielone mu jako rzecznikowi patentowemu, k. 6 akt sądowych) wraz z pełnym odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej w terminie uzupełnił powyższe braki. Podpisana skarga kasacyjna zawierała ponadto (w przeciwieństwie do złożonej w dniu 22 grudnia 2014 r.) uzasadnienie sformułowanych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 176 p.p.s.a. prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna oprócz wymagań określonych dla pism w postępowaniu sądowym, powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia i oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z przepisu tego wynika, że skarga kasacyjna powinna spełniać określone wymagania formalne i materialne. Skarga kasacyjna powinna więc w pierwszym rzędzie spełniać wszystkie wymogi przewidziane w przepisach art. 46 i 47 p.p.s.a. dla pism w postępowaniu sądowym. Są to tzw. wymogi formalne, których braki mogą zostać usunięte w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Ponadto, skarga kasacyjna powinna zawierać elementy konstrukcyjne, charakterystyczne dla tego pisma procesowego, wymienione w art. 176 p.p.s.a., które mają charakter materialny i których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Brak tych elementów w konsekwencji prowadzi do niedopuszczalności tego środka odwoławczego i jego odrzucenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które są wyznaczone przez autora skargi kasacyjnej powyżej wymienionymi elementami konstrukcyjnymi tego pisma, wynikającymi z brzmienia art. 176 p.p.s.a. Braki skargi kasacyjnej w powyższym zakresie uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia, jego zakresu i formułowanych wniosków. W celu zapewnienia temu środkowi odpowiedniego poziomu merytorycznego ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, o którym stanowi art. 175 p.p.s.a. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oprócz braków formalnych (brak podpisu i pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi do jej sporządzenia, które zostały usunięte w trybie art. 49 p.p.s.a.), zawierała istotny brak materialny z art. 176 p.p.s.a., to jest nie zawierała uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Brak ten próbował usunąć pełnomocnik skarżącej wypełniając wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych zawarte w nadesłanej na wezwanie Sądu skardze kasacyjnej należało jednak uznać za wniesione po terminie 30 – dniowym, o którym stanowi art. 177 § 1 p.p.s.a. Tego uzasadnienia podstaw kasacyjnych NSA nie mógł również uwzględnić jako nowego uzasadnienia zgłoszonych w terminie podstaw kasacyjnych, zgodnie z treścią 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., bowiem było to pierwsze uzasadnienie podstaw kasacyjnych sformułowane w tej sprawie, a jak wskazano, nastąpiło to po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej stanowi istotny element jej konstrukcji, ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej powinien mieć również na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej. Dlatego istotne jest, aby sporządzając skargę kasacyjną, wskazano w sposób prawidłowy podstawy kasacji wraz z podaniem ich uzasadnienia. To sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 3/15, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi bodaj najistotniejszy element skargi kasacyjnej, umożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Nie ma przy tym wątpliwości, iż czym innym jest samo przytoczenie podstaw kasacji poprzez wskazanie na konkretne przepisy, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, a czym innym jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które winno stanowić szczegółowe ich rozwinięcie. A zatem nawet jeśli uzasadnienie nie zostanie ujęte w piśmie jako odrębny element (choć zwyczajowo następuje ono po przytoczeniu podstaw kasacyjnych i jest poprzedzone oznaczeniem "uzasadnienie"), to skarga kasacyjna musi zawierać wyraźny i logiczny, odnoszący się do poszczególnych podstaw kasacyjnych wywód prawny dotyczący poszczególnych zarzutów (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I FZ 310/09, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej nie zawierała w ogóle uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Na marginesie należy też zauważyć, że autor skargi kasacyjnej miał tego świadomość, skoro uzupełniając braki formalne tego pisma na wezwanie Sądu nadesłał skargę uzupełnioną właśnie o ten brakujący element konstrukcyjny. Jak już wyżej wskazano, brak ten nie podlegał jednak uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Również w literaturze przedmiotu zauważa się, że powołanie podstaw kasacyjnych nie może być gołosłowne, lecz wymaga uzasadnienia, a braki w zakresie uzasadnienia mogą być przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej wtedy, gdy nie zawiera ona żadnego uzasadnienia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński w: Komentarz do art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2013). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.