II GSK 909/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. R. i W. R. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej J. R. i W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1761/13 w sprawie ze skargi J. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1761/13 oddalającego skargę J. R. i W. R. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego. Argumentowali, że toczące się wobec nich postępowanie egzekucyjne z powodu nieistnienia egzekwowanego obowiązku powinno zostać umorzone. Wnioskodawcy ocenili, że dalsze prowadzenie egzekucji może skutkować niepowetowaną stratą w ich majątku. Ponadto wnieśli o uchylenie zajęcia ruchomości w postaci samochodu ciężarowego, niezbędnego do wykonywania działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Podkreślić należy, że J. R. i W. R. wnieśli do WSA w W. skargę na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] maja 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w P. z dnia [...] lutego 2013 r. o uznaniu za niezasadne wniesionych przez nich zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] obejmującego opłatę roczną za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji za okres 2010-2012 r. w kwocie 15.483 zł. NSA stwierdza, że sąd administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej: u.p.e.a., ponieważ sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Kwestie wstrzymania czynności egzekucyjnych w uzasadnionych przypadkach reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. Wniosek w rozumieniu tego przepisu podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenie tych organów może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. Wskazany pogląd, który NSA w niniejszym składzie podziela, należy uznać za utrwalony w judykaturze (por. postanowienia NSA: z dnia 27.07.2010 r., sygn. akt II GZ 178/10; z dnia 8.11.2011 r., sygn. akt II OZ 1065/11; z dnia 19.01.2012 r., sygn. akt II GZ 593/11; jak również postanowienie NSA z dnia 10.12.2013 r., sygn. akt II GZ 720/13 w zakresie braku podstawy prawnej wstrzymania przez sąd administracyjny tytułu wykonawczego; wymienione orzeczenia dostępne w Internecie – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem wniosek J. R. i W. R. nie dotyczy konkretnych aktów podjętych przez organ egzekucyjny lecz całego postępowania egzekucyjnego to niedopuszczalne jest, aby poprzez zaskarżenie postanowienia w przedmiocie zarzutów mógł on doprowadzić w drodze ochrony tymczasowej do wstrzymania całego postępowania egzekucyjnego, co w istocie rzeczy oznaczałoby podważenie ważnego tytułu wykonawczego. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.