II GZ 121/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1250/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1250/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. S. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że S. S. (dalej: skarżący) w skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. - zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Następnie w piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2018 r. skarżący wskazał, że otrzymał pismo od Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. zawiadamiające o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Jednocześnie wskazano, iż Komornik Urzędu Skarbowego zajął konto skarżącego, na które przelano pieniądze z tytułu udzielonych pożyczek. Pieniądze były przeznaczone na bieżącą działalność skarżącego oraz na bieżące utrzymanie. Skarżący został bez środków do życia. WSA wskazując na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) wyjaśnił, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim przypadku chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), której wystąpienie sprawi, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności szkoda taka nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, w której utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Żądając wstrzymania wykonania decyzji strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy ogólny tylko wywód strony. Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie uzasadnił swojego żądania pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W złożonym wniosku skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. S.S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie, że skarżący nie udowodnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania do odwrócenia trudnych skutków, podczas gdy skarżący wskazał, iż żyje obecnie z uzyskanego kredytu, jest w większości na zwolnieniu lekarskim i obecnie zajęcie przez komornika konta może doprowadzić do ogłoszenia upadłości przez skarżącego, co w całości wyczerpuje przesłanki zawarte w ww. przepisie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co zasługuje na szczególne podkreślenie w sprawie, obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W judykaturze dominuje stanowisko, które NSA w niniejszej sprawie podziela, kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r. o sygn. akt II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r. o sygn. akt I FZ 219/11; z dnia 26 listopada 2007 r. o sygn. akt II FZ 338/07. Skoro postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 14 listopada 2006 r. o sygn. akt II FZ 585/06 i z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FZ 65/04). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ponieważ skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, bowiem skarżący w uzasadnieniu zażalenia nie podważał prawidłowości przyjęcia, że to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Przy czym, wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W tym miejscu wymaga również podkreślenia, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności skargi. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji - Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 517/12). Należy też zauważyć, ze znajdujące się w aktach sprawy powołane w zażaleniu. dokumenty były przedmiotem oceny Referendarza sądowego w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, zakończonym odmową przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 2